ประสิทธิผลของระบบ IPD Paperless โรงพยาบาลสมุทรสาคร - ชุ่มแจ่ม อัญชลี; น่วมพร้อมพันธุ์ พิมพ์รวี; กิตติพิชัย วิฑูรย์; สันธนพิพัฒน์กุล พลสันต์; สุวรรณศรีสาคร สลักจิต; พิตรากูล วิชชุนี (วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการพยาบาล โรงพยาบาลสมุทรสาคร, 2026)
องค์การอนามัยโลกมียุทธศาสตร์ด้านสุขภาพดิจิทัลโดยนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ เพื่อให้ประชาชนทุกคนทุกพื้นที่มีสุขภาพดีเพิ่มขึ้น โรงพยาบาลสมุทรสาคร กระทรวงสาธารณสุข จึงได้ดำเนินการตามยุทธศาสตร์ โดยนำระบบ IPD paperless มาใช้บันทึกเวชระเบียนผู้ป่วยใน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดูแลรักษา การศึกษาวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความคลาดเคลื่อนทางยา ระยะเวลารอคอยยา และความพึงพอใจโดยรวมต่อการใช้งานระบบ IPD paperless ผู้ทำวิจัยทำการศึกษาวิจัย เชิงพรรณนาแบบเก็บข้อมูลย้อนหลัง หลังจากโรงพยาบาลสมุทรสาคร นำระบบ IPD paperless มาใช้งานที่หอผู้ป่วยใน ตั้งแต่วันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2566 และขยายการใช้งานจนครบทั้งโรงพยาบาล เมื่อวันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2567 ผู้วิจัยเก็บรวบรวมข้อมูลระหว่างวันที่ 1 มีนาคม 2567 ถึงวันที่ 31 สิงหาคม 2567 โดยเก็บข้อมูลความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาและความคลาดเคลื่อน ในการคัดลอกคำสั่งยาจากรายงานอุบัติการณ์ทางยา ข้อมูลระยะเวลารอคอยยาด่วนและยากลับบ้าน จากการสุ่มตัวอย่างแบบเป็นระบบ จำนวน 400 ราย เปรียบเทียบกับข้อมูลช่วงวันที่ 1 มีนาคม 2566 ถึงวันที่ 31 สิงหาคม 2566 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Mann-Whitney U Test และเก็บข้อมูลความพึงพอใจการใช้งานระบบ IPD paperless จากบุคลากรที่เกี่ยวข้อง จำนวน 223 ราย โดยการใช้แบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการศึกษาพบว่า หลังการใช้งานระบบ IPD paperless มีความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยา จำนวน 9 ครั้ง (0.09 ครั้ง/1,000 วันนอน) และความคลาดเคลื่อนในการคัดลอกคำสั่งยา จำนวน 99 ครั้ง (1.03 ครั้ง/1,000 วันนอน) ระยะเวลารอคอยยาด่วนใช้เวลาลดลงจากเดิม ใช้เวลาเฉลี่ย 68 นาที เหลือเพียง 58.5 นาที (p=<0.001) แต่ระยะเวลารอคอยยากลับบ้าน พบว่า ใช้เวลานานขึ้น จากเดิมใช้เวลาเฉลี่ย 113 นาที เป็น 118 นาที (p=0.047) สำหรับความพึงพอใจ ในการใช้งานระบบ IPD paperless จากบุคลากรที่เกี่ยวข้อง พบว่า มีคะแนนความพึงพอใจการใช้ งานระบบ IPD paperless อยู่ในระดับมาก (3.78 คะแนน, ร้อยละ 75.60) โดยมีคะแนนความพึงพอใจที่ระบบ IPD paperless ช่วยลดเวลาในการรอคอยการค้นหาแฟ้มเวชระเบียนเพิ่มความสะดวกในการเข้าถึงข้อมูลผู้ป่วยมากที่สุด โดยมีคะแนนความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก (4.01 คะแนน, ร้อยละ 80.2) และความพึงพอใจน้อยที่สุด คือ ระบบ IPD paperless ช่วยลดระยะเวลา รอคอยยา คะแนนความพึงพอใจอยู่ในระดับปานกลาง (3.36 คะแนน, ร้อยละ 67.2) สรุปได้ว่า ระบบ IPD paperless ช่วยลดความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยาและความคลาดเคลื่อนในการคัดลอกคำสั่งยา รวมถึงช่วยลดระยะเวลารอคอยยาด่วน อีกทั้งช่วยให้แพทย์สามารถเข้าถึงข้อมูลเวชระเบียนผู้ป่วยได้ทุกที่ทุกเวลา ลดภาระงานด้านเอกสารลงได้ ส่งผลให้ผู้ป่วยได้รับการรักษาที่รวดเร็ว ถูกต้อง แม่นยำมากขึ้น