การให้ความรู้ทางสุขภาพเพื่อลดปัจจัยกระตุ้นให้เกิดอาการกำเริบเฉียบพลันในผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
คำสำคัญ:
ความรู้ทางสุขภาพ, ปัจจัยกระตุ้น, อาการกำเริบเฉียบพลัน, โรคปอดอุดกั้นเรื้อรังบทคัดย่อ
ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง มีโอกาสเกิดอาการกำเริบเฉียบพลันได้มากหากพร่องความรู้เกี่ยวกับโรคและและปฏิบัติตัวไม่ถูกต้องในการใช้ยาสูดขยายหลอดลม เมื่อเกิดอาการกำเริบผู้ป่วยจะมีอาการหายใจเหนื่อยเพิ่มขึ้น ร่วมกับไอมีเสมหะปริมาณมากขึ้นลักษณะขุ่นข้นคล้ายหนอง และอาการไม่ดีขึ้นภายในช่วงระยะเวลาน้อยกว่า 14 วัน ส่งผลให้ผู้ป่วยต้องเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเนื่องจากมีความเสี่ยงต่อภาวะหายใจล้มเหลวและอาจถึงขั้นเสียชีวิต การช่วยให้ผู้ป่วยมีภาวะอาการคงที่ สามารถจัดการตนเองเกี่ยวกับโรคได้ถูกต้อง และการลดภาระค่าใช้จ่ายในระบบสุขภาพเป็นบทบาทที่สำคัญของพยาบาล
บทความนี้จะเป็นการทบทวนความรู้เกี่ยวกับโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และปัจจัยกระตุ้นให้เกิดอาการกำเริบเฉียบพลัน เพื่อให้พยาบาลได้ใช้เป็นแนวทางในการให้ความรู้แก่ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง และผู้ดูแลได้อย่างเฉพาะเจาะจง ภาวะทุพโภชนาการ ควันบุหรี่มลพิษทางอากาศ อากาศเย็น การรับรู้เกี่ยวกับความรุนแรงของการเจ็บป่วยที่ไม่ถูกต้องหรือน้อยกว่าความเป็นจริง การติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ การมีกิจกรรมทางกายที่ลดลง และการบริหารยาพ่นสูดขยายหลอดลมที่ไม่ถูกต้อง เป็นปัจจัยกระตุ้นให้ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง เกิดอาการกำเริบ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Thoracic society of Thailand under Royal Patronage. Guidelines for the diagnosis and management of chronic obstructive pulmonary disease. 2022 [cited 2025 Jun 8]. Available from: https://www.tst.or.th/category/guideline/ (In Thai)
Amin N. An overview of COPD, causes, clinical manifestations, complications, and its management. Journal of nursing science practice, research and advancements. 2023;5(1):33-40. doi: 10.13140/RG.2.2.23384.78083
Feitosa PHR, Castellano MVCO, Costa CH, Cardoso ARO, Pereira LFF, Fernandes FLA, et al. Recommendations for the diagnosis and treatment of alpha-1 antitrypsin deficiency. J Bras Pneumol. 2024;50(5):1-16.
Pan M, Zhou X. Airway remodeling in chronic obstructive pulmonary disease: characteristics and opportunities. Front Med. 2025;12:1556868. doi: 10.3389/fmed.2025.1556868
World Health Organization. World health statistics 2025: monitoring health for the SDGs, sustainable development goals [Internet]. 2025 [cited 2025 Aug 13]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240110496
Adeloye D, Song P, Zhu Y, Campbell H, Sheikh A, Rudan I. Global, regional, and national prevalence of, and risk factors for, chronic obstructive pulmonary disease (COPD) in 2019: a systematic review and modelling analysis. Lancet Respir Med. 2022;10(5):447-58.
Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease: GOLD. Global strategies for the diagnosis, management and prevention of chronic obstructive pulmonary disease. Gold report [Internet]. 2025 [cited 2025 Jun 15]. Available from: https://goldcopd.org/2025-gold-report/
Ministry of Public Health. Health Data Center (HDC) [Internet]. 2025 [cited 2025 Jun 8]. Available from: https://hdc.moph.go.th/center/public/main (In Thai)
Luanratanakorn S, Akkadechanunt T, Chitpakdee B. Activity-based costing of services in male medical ward 2, Uttaradit hospital. Nursing Journal CMU. 2020;47(4):360-71. (In Thai)
Phongwutthipong P, Lairungruang C, Ploddee K, Namkaset R, Suphanchaiyamat R. Cost-effectiveness analysis of policy proposals to reduce Hospitalization with acute exacerbation of COPD patients attributed to PM 2.5 in Bangkok. J Health Sci Thai. 2024;33(5):779-81. (In Thai)
Pal A, Howarth TP, Rissel C, Messenger R, Issac S, Ford L, et al. COPD disease knowledge, self-awareness and reasons for hospital presentations among a predominately indigenous Australian cohort: a study to explore preventable hospitalisation. BMJ Open Respir Res. 2022;9(1):e001295. doi: 10.1136/bmjresp-2022-001295
Tian Z, Jiang Y, Zhang N, Zhang Z, Wang L. Analysis of the current state of COPD nursing based on a bibliometric approach from the web of science. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2024;19:255–68. doi: 10.2147/COPD.S440715
Oliveira TL, Souza TNC, Martins-Lucena B, Santos-Santana FM, Ivania-Zambrano L, Carvalho-Araujo AN, et al. Microscopic findings of lung tissue and respiratory muscles in chronic obstructive pulmonary disease (COPD). Rev Fac Med Hum. 2020;20(1):55-63.
Voynow JA, Shinbashi M. Neutrophil elastase and chronic lung disease. Biomolecules. 2021;11(8):1065. doi: 10.3390/biom11081065
Yang R, Wu X, Gounni AS, Xie J. Mucus hypersecretion in chronic obstructive pulmonary disease: from molecular mechanisms to treatment. J Transl Int Med. 2023;11(4):312–5. doi: 10.2478/jtim-2023-0094
Abrami M, Biasin A, Tescione F, Tierno D, Dapas B, Carbone A, et al. Mucus structure, viscoelastic properties, and composition in chronic respiratory diseases. Int J Mol Sci. 2024;25(3):1933. doi: 10.3390/ijms25031933
Anusak K, Matanasarawoot R, Sakarinkhul P, Jiraporncharoen W. Factors affecting an acute exacerbation among COPD patients in the emergency room, Lamphun hospital. J DMS. 2021;46(4):67-73. (In Thai)
Reumkens C, Endres A, Simons OS, Savelkoul PHM, Sprooten RTM, Franssen MEF. Application of the Rome severity classification of COPD exacerbations in a real-world cohort of hospitalised patients. ERJ Open Res. 2023;9(3):00569. doi: 10.1183/23120541.00569-2022
Gundry S. COPD 1: pathophysiology, diagnosis and prognosis. Nursing Times. 2020;116(4):27-30.
Watson A, Wilkinson TMA. Digital healthcare in COPD management: a narrative review on the advantages, pitfalls, and need for further research. Ther Adv Respir Dis. 2022;16:17534666221075493. doi: 10.1177/17534666221075493
Putti S, Kongkasem P. The development of education and skill on behavior to prevent acute exacerbation and readmit 28 day in patients with chronic obstructive pulmonary disease in a hospital. J Royal Thai Army Nurses. 2024;25(1):402-12. (In Thai)
Brandt JD, Beijers RJHCG, Chiles J, Maddocks M, McDonald MN, Schols AMWJ, et al. Update on the etiology, assessment, and management of COPD cachexia: considerations for the clinician. Int J Chron Obstruct Pulmon Dis. 2022;17:2957–76. doi: 10.2147/COPD.S334228
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Managing malnutrition in COPD including a pathway for the appropriate use of ONS to support community healthcare professionals (2nd ed). NICE endorsement statement [Internet]. 2020 [cited 2025 Jun 18];1-14. Available from: https://www.bapen.org.uk› pdfs › copd-guidance
Huang WJ, Fan XX, Yang Y-H, Zeng Y-M, Ko C-Y. A review on the role of oral nutritional supplements in chronic obstructive pulmonary disease. J Nutr Health Aging. 2022;26(7):723-31. doi: 10.1007/s12603-022-1822-8
Makboon K. Third hand smoke: the other category of hazard from passive smoke. Vajira Med J. 2015;59(4):49-57. (In Thai)
Liang L, Cai Y, Barratt B, Lyu B, Chan Q, Hansell AL, et al. Asssociations between daily air quality and hospitalizations for acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease in Beijing, 2013-17: an ecological analysis. Lancet Planet Health. 2019;3(6):e270-79. doi: 10.1016/S2542-5196(19)30085-3
ThaiHealth. Thaihealth watch 2021 [Internet]. 2021 [cited 2025 Jun 18];42-60. Available from: https://www.hiso.or.th/thaihealthstat/report/img/thaihealthwatch/thaihealthwatch2021.pdf (In Thai)
Pipatvech K, Uppachak S. Relationship between PM2.5 dust exposure and exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease patients in Nan hospital, Thailand. J Health Sci Thai. 2021;30(4):645-53. (In Thai)
Kumar R, Singh K, Mavi AK, Nagar JK, Raj S, Kumar M, et al. Combustion of biomass fuel and chronic obstructive pulmonary disease in rural population of India. The Indian Journal of Chest Diseases and Allied Sciences. 2024;66(1):1-6. doi: 10.5005/jp-journals-11007-0108
Yang Y, Li X, Wang S, Lei Y, Xu W, Li Y, et al. Assessing the impact of temperature on acute exacerbation of chronic obstructive pulmonary disease hospitalizations in residents of Panzhihua city: a multi-districts study using a distributed lag non-linear model. BMC Public Health. 2024;24:1-14.
Solod W. Sedentary behaviors increases the risk factor of developing non-communicable diseases: NCDs. HE J. 2022;1(2):42-53. (In Thai)
Poosiri S. Relationship between 6-minute walk distance and risk of hospitalization from exacerbation of COPD in one year at Trang hospital. Formerly J Thai Rehabil Med. 2019;29(3):94-8. (In Thai)
Santos de Araújo AD, da Luz Goulart C, Marinho RS, Dourado IM, Mendes RG, Roscani MG, et al. The six minute step test can predict COPD exacerbations: a 36 month follow up study. Scientific Reports. 2024;14:3649. doi: 10.1038/s41598-024-54338-9
Khamniyom S. The factors associated with acute exacerbations of chronic obstructive pulmonary disease in patient within 28 days: Yasothon hospital. Yasothon Medical Journal. 2024;26(1):98-112.
Donaldson GC, Law M, Kowlessar B, Singh R, Brill SE, Allinson JP, et al. Impact of prolonged exacerbation recovery in chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med. 2015;192(8):943-50. doi: 10.1164/rccm.201412-2269OC
Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, Borodulin K, Buman MP, Cardon G, et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med. 2020;54(24):1451–62. doi: 10.1136/bjsports-2020-102955
Wongpipit W, Kritpet T, Phongphibool S. Physical activity and sedentary behaviour: guidelines and assessment. JSSH. 2020;21(1):1-21. (In Thai)
Luangaram S, Srisopa P, Chanavirut R. Home-based exercise in COPD patients. J Med Tech Phys Ther. 2018;30(2):226-36. (In Thai)
Schrijver J, Effing T, van Helden J, van der Palen J, van der Valk P, Brusse-Keizer M, et al. Does adherence to exacerbation action plans matter? insights from two COPD self-management studies. Heliyon. 2024;10(20):e39070. doi: 10.1016/j.heliyon.2024.e39070
Berampu S, Wibowo A, Jehaman I, Tantangan R, Siahaan T, Ginting RI. Intervention pursed lips breathing exercise for decrease breathlessness on chronic obstructive pulmonary disease. International conference on health informatics and medical application technology (ICHIMAT 2019) [Internet]. 2020 [cited 2025 Aug 18];196-202. doi: 10.5220/0009469601960202
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะพยาบาลศาสตร์ วิทยาลัยเชียงราย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของคณะพยาบาลศาสตร์
