อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงการเกิดชักขึ้นขึ้นใหม่ ภายหลังการผ่าตัดภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้ม สมองชนิดเรื้อรัง เปรียบเทียบระหว่างกลุ่มผู้ป่วยที่ได้รับยากันชักป้องกันก่อนผ่าตัด และกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่ได้รับยากันชักป้องกันก่อนผ่าตัดในโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า - ใหมเจริญ สุวิทย์; สกุลณะมรรคา สิรรุจน์ (Thai Journal of Neurological Surgery, 2025)
ความเป็นมา: การชักในผู้ป่วยภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชนิดเรื้อรังหลังการผ่าตัดนั้นสามารถพบบ่อยครั้ง ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่ไม่พึงประสงค์ทำให้เกิดความเสี่ยงต่อการนอนโรงพยาบาลนานขึ้น การติดเชื้อ ตลอดจนการเสียชีวิตแก่ผู้ป่วยที่สงขึ้น ในปัจจุบันยังเป็นข้อถกเถียงกันถึงผลประโยชน์และความจำเป็นในการให้ยากันชักในกลุ่มผู้ป่วยภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชนิดเรื้อรังจึงเป็นที่มาในการศึกษาครั้งนี้ วัตถุประสงค์: เพื่อหาอุบัติการณ์การเกิดชักขึ้นใหม่ในผู้ป่วยด้วยภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชนิดเรื้อรังหลัง การเข้ารับการผ่าตัดในโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า วิธีการศึกษา: ศึกษาหาอุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงการเกิดอาการชักขึ้นใหม่ในผู้ป่วยด้วยภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชนิดเรื้อรังหลังการเข้ารับการผ่าตัดในโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า ตั้งแต่ 1 มกราคม 2554 - 31 ธันวาคม 2558 ทั้งหมด 187 ราย จากแฟ้มประวัติเวชระเบียนผู้ป่วยในและผู้ป่วยนอก โดยไม่รวมกลุ่มผู้ป่วยโรคลมชักและกลุ่มคนป่วยที่ได้รับยากันชักมาก่อนจากสาเหตุอื่น ๆ แล้วใช้ไปรแกรมทางสถิติคำนวณหาค่า Independent-test, Chi-square test และ Logistic Regression เพื่อดูความแตกต่างกันของตัวแปรต่าง ๆ ที่สนใจ ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่ได้รับยากันชักป้องกันก่อนการผ่าตัดมีจำนวน 81 รายและผู้ป่วยที่ไม่ได้รับยากันชัก ป้องกันก่อนการผ่าตัดมีจำนวน 106 ราย โดยมีค่าอุบัติการณ์การเกิดชักขึ้นใหม่หลังการผ่าตัดโดยรวมทั้งหมด 8.56% แยกเป็นอุบัติการณ์การเกิดชักในกลุ่มที่ได้รับยากันชักป้องกันก่อนการฆ่าตัดเท่ากับ 4.94% และในกลุ่มที่ไม่ได้รับยากันชักป้องกันก่อนการผ่าตัดมีค่าเท่ากับ 1.32% โดยไม่มีความแตกต่างกันในทางสถิติ. D-value 0.18. สรุป: จากการศึกษาพบว่าอุบัติการณ์การเกิดชักใหม่หลังการผ่าตัดน้อยลงในกลุ่มที่ได้รับยากันชักก่อนการ ผ่าตัดแต่ไม่มีความ แตกต่างกันในทางสถิติ ในทางกลับกันพบว่ามีปัจจัยอื่น ๆ ที่ทำให้เกิดการชักได้ในผู้ป่วย ได้แก่ โรคพิษสุราเรือรัง (Alcoholism), Anticoagulation Drugs used, Antiplatelet Drugs used, Previous Head Trauma, Heart’s disease. ลักษณะภาพของ Non Contrasted CT-Brain nawarma แบบ Mixed Tvpe. Postoperative Pneumocephalus และค่า Postoperative Markwalder CSDH Scale ที่เพิ่มขึ้นนั้นเป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้เกิดอุบัติการณ์การเกิดชักขึ้นใหม่หลังการผ่าตัดที่สูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ