การประเมินคุณภาพการรายงานข้อมูลโรคที่ต้องเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา ในช่วงการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 - มาแอเคียน ศศิธันว์; ศักดิ์ศิริสัมพันธ์ บริมาศ; วงศานุพัทธ์ ศุภณัฐ (รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์, 2024)
บทนำ : รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ (WESR) เป็นรายงานวิชาการที่จัดทำโดยกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ซึ่งมีการสรุปรายงานเฝ้าระวังโรคทางระบาดวิทยาที่ประมวลผลทุกสัปดาห์ วัตถุประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อประเมินความล่าช้าของการรายงานข้อมูลโรคที่ต้องเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาที่สำคัญจากข้อมูลจำนวนผู้ป่วยที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในรายงาน WESR ช่วงการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด 19) ในประเทศไทย วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาภาคตัดขวาง โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากฐานข้อมูลรายงานโรคที่ต้องเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา (รง.506) ระหว่างปี พ.ศ. 2561–2565 ประกอบด้วยโรคที่ตีพิมพ์เผยแพร่ในรายงานการเฝ้าระวังโรคประจำสัปดาห์ (WESR) จำนวน 10 โรค โดยทำการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยความแตกต่างของจำนวนที่รับรักษาในสัปดาห์นั้น ๆ และส่งเข้าสู่ฐานข้อมูลในสัปดาห์นั้น ๆ กับจำนวนผู้ป่วยที่ถูกรายงานในสัปดาห์นั้น ๆ แต่ส่งข้อมูลเข้าสู่ฐานข้อมูลในสัปดาห์ถัด ๆ ไป ที่ 1, 2, 3, 4, 8, 12, และ 24 สัปดาห์ จำแนกรายโรค จำแนกช่วงก่อนการระบาดของโรคโควิด 19 (พ.ศ. 2561–2562) และช่วงระหว่างการระบาดของโรคโควิด 19 (พ.ศ. 2563–2565) ผลการศึกษา : ช่วงก่อนการระบาดฯ มีรายงานเฉลี่ย 747,619 รายต่อปี ซึ่งมีรายงานมากกว่าช่วงระหว่างการระบาดฯ เฉลี่ย 366,600 รายต่อปี โดยลดลงร้อยละ 51.0 จำนวนการรายงานผู้ป่วยในช่วงก่อนการระบาดของโรคโควิด 19 มีจำนวนมากกว่าช่วงระหว่างการระบาดของโรคโควิด 19 ในทุกโรค โดยเฉพาะโรคติดต่อทางการหายใจ การเปรียบเทียบความแตกต่างของจำนวนรายงานที่จัดทำ ณ สัปดาห์นั้น กับรายงานที่เพิ่มเข้ามาใน 1, 2, 3, 4, 8, 28 สัปดาห์ถัดไป มีค่าเฉลี่ยความแตกต่างที่เพิ่มขึ้นในทุกสัปดาห์ เมื่อเวลาผ่านไป 1 สัปดาห์ และ 24 สัปดาห์ มีการรายงานผู้ป่วยเพิ่มขึ้นร้อยละ 266.91 และร้อยละ 478.66 ตามลำดับ สูงกว่าเมื่อเทียบกับช่วงระหว่างการระบาดของโรคโควิด 19 ที่มีการรายงานผู้ป่วยเพิ่มขึ้น ร้อยละ 93.04 และร้อยละ 236.94 ตามลำดับ สรุปผลการศึกษา : จำนวนรายงานผู้ป่วยช่วงก่อนการระบาดของโรคโควิด 19 สูงกว่าช่วงระหว่างการระบาดของโรคโควิด 19 อาจเนื่องมาจากมาตรการป้องกันและควบคุมโรคโควิด 19 ที่ส่งผลต่อโรคติดต่อทางเดินหายใจ นอกจากนี้ ในช่วงระหว่างการระบาดของโรคโควิด 19 การรายงานย้อนหลังในช่วงก่อนการระบาดของโรคโควิด 19 มีจำนวนสูงกว่าช่วงระหว่างการระบาดของโรคโควิด 19 อาจเนื่องมาจากปริมาณงานของเจ้าหน้าที่เฝ้าระวังในช่วงการระบาดของโรคโควิด 19 ทั้งนี้ควรมีการประเมินระบบเฝ้าระวังทางระบาด-วิทยาเพื่อทราบสาเหตุของความล่าช้าและนำข้อมูลจากระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยารูปแบบดิจิทัลมาใช้ตีพิมพ์