ประสิทธิผลของวัคซีนป้องกันโรคโควิด 19 ในฐานข้อมูลส่วนกลางและฐานข้อมูลจังหวัดขอนแก่น ตุลาคม 2564–มีนาคม 2565 - เขียวบ้านยาง ศิโรรัตน์; นิตยสุทธิ์ ณัฐปราง; ยิ้มจอหอ นิรันดร; ฐิรโฆไท ภัทราพร; ดาวแจ้ง นวพร; นิลบรรพต วัฒนา; จิระพงษา ชุลีพร (รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์, 2025)
บทนำ : โรคโควิด 19 เกิดจากการติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 และแพร่กระจายไปทั่วโลกในปี พ.ศ. 2563 ต่อมาได้มีการผลิตวัคซีนป้องกันโรคโควิด 19 เพื่อป้องกันการติดเชื้อขึ้น ประเทศไทยได้มีการใช้วัคซีนป้องกันโรคโควิด 19 ผสมข้ามชนิดเพื่อฉีดให้ประชาชนทั่วไป แต่การศึกษาประสิทธิผลของวัคซีนยังจำกัดและมักใช้ข้อมูลทุติยภูมิ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสิทธิผลของวัคซีนป้องกันโรคโควิด 19 ในการต้านการติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 การติดเชื้อรุนแรงหรือการเสียชีวิต ในจังหวัดขอนแก่น โดยใช้ฐานข้อมูลส่วนกลางและฐานข้อมูลในจังหวัดขอนแก่น วิธีการศึกษา : ตัวอย่างที่ศึกษาเลือกแบบเจาะจงตัวแทนของประชากรจาก 3 ระดับโรงพยาบาลในจังหวัดขอนแก่น ประกอบด้วย โรงพยาบาลพระยืน (โรงพยาบาลชุมชนขนาดกลาง) โรงพยาบาลบ้านไผ่ (โรงพยาบาลชุมชนแม่ข่าย) และโรงพยาบาลสิรินธร (โรงพยาบาลทั่วไปขนาดเล็ก) โดยใช้รูปแบบการศึกษา Test-negative case control study เพื่อศึกษาประสิทธิผลของวัคซีนป้องกันโรคโควิด 19 ในการต้านการติดเชื้อติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 การติดเชื้อรุนแรง และการเสียชีวิตระหว่างเดือนตุลาคม 2564–มีนาคม 2565 ซึ่งครอบคลุมช่วงการระบาดของสายพันธุ์เดลต้าและโอมิครอน ใช้ข้อมูลจากฐานข้อมูลส่วนกลางและฐานข้อมูลในจังหวัดขอนแก่น สถิติที่ใช้ประกอบด้วย univariate, multiple, and exact logistic regression เพื่อคำนวณประสิทธิผลวัคซีน แสดงผลการศึกษาเป็น adjusted odds ratios (aOR) ร่วมกับค่าความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 (95% CI) ผลการศึกษา : ประสิทธิผลวัคซีนป้องกันโรคการติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 สายพันธุ์เดลต้า หลังจากได้รับวัคซีนครบ 2 เข็มเป็นร้อยละ 60–73 (95% CI: 49, 81) โดยวัคซีนสูตรผสมมีประสิทธิผลวัคซีนร้อยละ 58–72 โดยประสิทธิผลเพิ่มขึ้นเมื่อได้รับวัคซีนครบ 3 เข็มเป็นร้อยละ 60–88 และประสิทธิผลในการต้านการติดเชื้อรุนแรงหรือเสียชีวิตเป็นร้อยละ 88 (95% CI: 2, 99) ผลการศึกษาของทั้ง 2 ฐานข้อมูลเป็นไปในทิศทางเดียวกันและประสิทธิผลไม่แตกต่างกันในทางสถิติ สรุปผลการศึกษา : ประสิทธิผลวัคซีนในจังหวัดขอนแก่นเมื่อได้รับวัคซีนป้องกันโรคโควิด 19 ครบ 2 เข็มขึ้นไปสามารถต้านการติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 การติดเชื้อรุนแรงหรือเสียชีวิตในสายพันธุ์เดลต้าได้ แต่ไม่สามารถสรุปผลได้ในสายพันธุ์โอมิครอนเนื่องจากข้อจำกัดของขนาดตัวอย่าง โดยข้อมูลจากฐานข้อมูลทั้ง 2 ฐานสามารถนำมาคำนวณประสิทธิผลวัคซีนได้