ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมสุขภาพของประชาชน จังหวัดสงขลา - เค้าสงวนศิลป์ อรพินท์; ไชยชนะ จิตรา (รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์, 2025)
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อ กลุ่มตัวอย่างที่ศึกษา เป็นประชากร ที่มีอายุ 15 - 50 ปี จังหวัดสงขลา จำนวน 500 คน ทำการคัดเลือกพื้นที่ศึกษาจากการสุ่มอำเภอที่มีความเป็นเมือง ได้แก่ อำเภอหาดใหญ่ และอำเภอที่มีความเป็นชนบท ได้แก่ อำเภอสะบ้าย้อย และเก็บรวบรวมข้อมูลโดยวิธีการสัมภาษณ์จากแบบสัมภาษณ์การประเมินพฤติกรรมเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อที่สำคัญ โดยสำนักพัฒนาวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ร่วมกับภาควิชาสุขศึกษา และพฤติกรรมศาสตร์ คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาได้แก่ การแจกแจงความถี่ หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และใช้สถิติเชิงวิเคราะห์ ได้แก่ การทดสอบค่าไคสแควร์ ผลการศึกษา กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่บริโภคอาหารอยู่ในระดับเสี่ยงน้อย ร้อยละ 93.2 รสชาติอาหารที่ชอบส่วนใหญ่เป็นรสเผ็ด ร้อยละ 35.4 และใช้น้ำมันในการปรุงอาหาร ร้อยละ 22.4 ส่วนใหญ่ไม่ออกกำลังกาย ร้อยละ 54.2 สำหรับกลุ่มที่มีการออกกำลังกาย พบว่า วิธีการออกกำลังกายที่ปฏิบัติ ได้แก่ วิ่ง เล่นฟุตบอล และเดิน โดยมีความถี่ของการออกกำลังกาย 3 - 5 ครั้ง/สัปดาห์ ร้อยละ 32.0 สำหรับระยะเวลาที่ใช้ในการออกกำลังกายมากกว่า 30 นาที ร้อยละ 39.2 ภายหลังจากการออกกำลังกายมีอาการปกติ ร้อยละ 35.4 รองลงมาเหนื่อย ร้อยละ 31.6 ส่วนใหญ่เคยขับขี่รถจักรยานยนต์ร้อยละ 85.4 สวมหมวกกันน็อคในขณะขับขี่เป็นประจำ ร้อยละ 40.1 สำหรับผู้ซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์ มีการสวมหมวกกันน็อค เพียงร้อยละ36.8 นอกจากนี้ พบว่า มีการดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ 1 ชั่วโมง ก่อนการขับขี่ ร้อยละ 20.4 สำหรับพฤติกรรมการขับขี่รถยนต์ เคยขับขี่ ร้อยละ 31.6 มีการคาดเข็มขัดนิรภัยเป็นประจำ ร้อยละ 51.9 การนั่งรถยนต์ด้านหน้าติดกับคนขับโดยคาดเข็มขัดนิรภัย เป็นประจำเพียงร้อยละ 26.7 นอกจากนี้ พบว่า ผู้ขับขี่ส่วนใหญ่ไม่เคยดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ 1 ชั่วโมง ก่อนการขับขี่ส่วนใหญ่ไม่ได้สูบบุหรี่ ร้อยละ 73.6 และมีร้อยละ 16.2 ที่สูบบุหรี่เป็นประจำ โดยมีระยะเวลาที่สูบมากกว่า 15 ปี ร้อยละ37.6 สำหรับจำนวนที่สูบบุหรี่ พบว่า สูบ 1 - 5 มวนต่อวัน ร้อยละ 32.3 และสูบ 6 - 10 มวนต่อวัน ร้อยละ 27.8 และสูบมากกว่า 20 มวนขึ้นไปต่อวัน ร้อยละ 16.5 ส่วนใหญ่ไม่เคยดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ร้อยละ 70.4 และมีร้อยละ 29.6 ที่ดื่ม โดยมีความถี่ ของการดื่มแอลกอฮอล์ประเภทต่าง ๆ น้อยกว่า 4 ครั้ง/เดือน ในสัดส่วนเท่ากับ ดื่ม 1 - 2 ครั้ง/สัปดาห์ คือ ร้อยละ 38.4 รองลงมา ดื่ม 3 - 4 ครั้ง/สัปดาห์ ร้อยละ 15.9 สำหรับปริมาณการดื่มในแต่ละครั้ง พบว่า ดื่มครั้งละ 1 - 3 แก้ว ร้อยละ 44.6 รองลงมา ดื่มครั้งละมาก กว่า 6 แก้ว ร้อยละ 28.8 ส่วนใหญ่มีภาวะเครียดระดับปานกลาง ร้อยละ 74.0 โดยมีร้อยละ 14.6 ที่มีภาวะเครียดอยู่ในระดับสูง สำหรับการจัดบริหารจัดการเมื่อเผชิญกับความเครียด ส่วนใหญ่ใช้วิธีสงบสติอารมณ์คนเดียว ร้อยละ 26.6 รองลงมา ฟังเพลง นอน ปรึกษาเพื่อน ปรึกษาพี่น้อง และปรึกษา พ่อแม่ ตามลำดับ