การพัฒนาเครื่องมือแสดงข้อมูลสถานการณ์โรคที่ต้องเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา ภายใต้พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 - อารีย์โชคชัย, ดารินทร์; สยุมภูรุจินันท์, สมาน (รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์, 2024)
บทนำ : ปี พ.ศ. 2565 กองระบาดวิทยา ได้พัฒนาระบบการส่งข้อมูลรายงานโรคที่ต้องเฝ้าระวังภายใต้พระราชบัญญัติโรคติดต่อ พ.ศ. 2558 ผ่านทาง Application programming interface ทำให้สถานพยาบาลสามารถส่งรายงานมายังแพลตฟอร์มกลางของกรมควบคุมโรคโดยตรง ใช้ชื่อว่าระบบเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาในรูปแบบดิจิทัล ผู้ออกแบบระบบจึงมีแนวคิดในการพัฒนาเครื่องมือแสดงข้อมูลสถานการณ์โรค เพื่อสนับสนุนให้หน่วยงานทุกระดับสามารถเข้าถึงและวิเคราะห์ข้อมูลได้ตามความต้องการของผู้ใช้งาน วิธีการศึกษา : ใช้การทบทวนขอบเขต (Scoping review) ทบทวนเอกสารและงานวิจัยที่มีอยู่ในปัจจุบัน แล้วทำการวิเคราะห์ข้อมูลทั้งเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนาและเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์แก่นสาระ ผลการศึกษา : จากการค้นหาบทความในเว็บไซต์ที่กำหนดทั้งสิ้น 55 ฉบับ มีบทความที่เข้าเกณฑ์นำมาทบทวน 30 ฉบับ มีแหล่งที่มาจาก 6 ภูมิภาคทั่วโลก พบประเด็นสำคัญของการพัฒนาเครื่องมือ แบ่งเป็น 3 ประเด็น คือ 1) วัตถุประสงค์และการใช้ประโยชน์ 2) เนื้อหารายงาน และ 3) การใช้งานแบบโต้ตอบบนหน้าจอ โดยมีความท้าทายที่สำคัญ ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยี การกำกับติดตามความถูกต้องและคุณภาพข้อมูล และธรรมาภิบาลข้อมูล สรุป : การทบทวนบทความที่เกี่ยวข้อง ทำให้ผู้พัฒนาระบบสามารถกำหนดแนวทางการพัฒนาเครื่องมือเพื่อแสดงรายงานสถานการณ์โรค ประกอบด้วย ตัวชี้วัดการรายงาน การตรวจจับการระบาด การแจ้งเตือนโรคสำคัญ และการติดตามการกระจายของผู้ป่วยตามข้อมูลทางระบาดวิทยา โดยคำนึงถึงหน้าที่และอำนาจตามขอบเขตของ พ.ร.บ. โรคติดต่อ พ.ศ. 2558 และ พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562