การสอบสวนโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันเป็นกลุ่มก้อน ในงานสงกรานต์แห่งหนึ่ง อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี ระหว่างวันที่ 22–26 เมษายน 2567 - ยะหัวดง, เพ็ญศิริ; สังฆ์ทอง, พิพัฒน์; กาญจนสมบัติ, หัทยา; สุวรรณไชยรบ, อรทัย; วงษ์บำหรุ, วิชญญาภรณ์; สุขขำ, สัญญา; จิตรพีระ, ชรัฐพร (รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์, 2026)
ความเป็นมา : วันที่ 19 เมษายน 2567 กองระบาดวิทยาได้รับแจ้งจากทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ (Watch) กรมควบคุมโรค พบผู้ป่วยโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลันเป็นกลุ่มก้อน จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 54 ราย จากการสอบสวนเบื้องต้นพบว่า ผู้ป่วยยืนยันทุกรายมีประวัติเข้าร่วมกิจกรรมเล่นน้ำในงานสงกรานต์แห่งหนึ่ง อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี ทีมปฏิบัติการสอบสวนควบคุมโรค กรมควบคุมโรค ร่วมกับสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 5 จังหวัดราชบุรี และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ดำเนินการระหว่างวันที่ 22–26 เมษายน 2567 วัตถุประสงค์เพื่อ ยืนยันการวินิจฉัยและการระบาดของโรค อธิบายลักษณะการกระจายของโรค ตามบุคคล เวลา และสถานที่ ค้นหาสาเหตุ และวิธีการถ่ายทอดโรค ศึกษาปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรค และเสนอแนะมาตรการควบคุมและป้องกันโรค วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา รวบรวมข้อมูลโดยการทบทวนเวชระเบียน สัมภาษณ์ผู้ป่วยและค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติมในชุมชน โดยกำหนดนิยามผู้ป่วยสงสัย คือ ผู้ที่มีอาการอย่างน้อย 2 อาการ ได้แก่ อาเจียน มีไข้ ถ่ายเหลว ปวดท้อง ถ่ายเป็นน้ำ คลื่นไส้ เวียนศีรษะ ปวดศีรษะและท้องอืด ระหว่างวันที่ 13–23 เมษายน 2567 ผู้ป่วยเข้าข่าย คือ ผู้ป่วยสงสัยที่มีผลบวกต่อชุดตรวจไวของเชื้อไวรัสโรตา และผู้ป่วยยืนยัน คือ ผู้ป่วยสงสัยที่ตรวจด้วยวิธี Multiplex หรือ Real-time PCR ผลพบเชื้อไวรัสโรตา สำรวจสิ่งแวดล้อมพื้นที่จัดงานเล่นน้ำสงกรานต์ เก็บอุจจาระผู้ป่วยและน้ำส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา นำเสนอข้อมูลด้วยจำนวนและร้อยละ สำหรับตัวแปรกลุ่ม (categorical data) และมัธยฐาน สำหรับตัวแปรต่อเนื่อง (continuous data) ผลการศึกษา : พบผู้ป่วยสงสัย 327 ราย ผู้ป่วย เข้าข่าย 13 ราย และผู้ป่วยยืนยัน 19 ราย อัตราส่วนเพศชายต่อหญิงเท่ากับ 1 : 1.16 มัธยฐานอายุเท่ากับ 10 ปี ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการอาเจียน ไข้ และถ่ายเป็นน้ำ ส่วนใหญ่เข้ารับการรักษาแบบผู้ป่วยนอกและมีประวัติเล่นน้ำในงานสงกรานต์แห่งหนึ่ง ผู้ปกครองให้ประวัติว่าเด็กอ้าปากรองน้ำจากอุโมงค์น้ำ ผลสำรวจสิ่งแวดล้อมพบว่ามีการผันน้ำจากแหล่งน้ำที่อยู่ใกล้กับห้องน้ำมาใช้ทำอุโมงค์น้ำ ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบผลยืนยันเชื้อไวรัสโรตาในผู้ป่วย 19 รายและพบเชื้อไวรัสโรตาในน้ำจากปลายท่อและแหล่งน้ำที่ใช้ทำอุโมงค์น้ำ สรุปและอภิปรายผล : การระบาดโรคอุจจาระร่วงครั้งนี้เกิดจากเชื้อไวรัสโรตา สัมพันธ์กับประวัติสัมผัสน้ำที่ปนเปื้อนเชื้อในงานเล่นน้ำสงกรานต์แห่งหนึ่ง จึงเสนอแนะให้หน่วยงานทางสาธารณสุขในพื้นที่ประชาสัมพันธ์ความรู้เรื่องโรคอุจจาระร่วง และผู้จัดงานเล่นน้ำสงกรานต์หรืองานที่น้ำมีโอกาสเข้าสู่ร่างกาย ควรจัดหาแหล่งน้ำที่สะอาดเพื่อป้องกันเหตุการณ์จากการปนเปื้อนของน้ำ เพื่อลดการเกิดเหตุการณ์ที่มีผลกระทบต่อสุขภาพของประชาชนในอนาคต