https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/issue/feed 2026-09-23T16:51:39+07:00 Editorial Board wesr@ddc.mail.go.th Open Journal Systems <p>วารสารรายงานเฝ้าระวังทางระบาดประจำสัปดาห์ (WESR) เป็นวารสารด้านสาธารณสุข จัดทำโดยกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 กองระบาดวิทยาได้จัดทำรายงานการเฝ้าระวังโรค และในปี พ.ศ. 2525 ได้เผยแพร่ข้อมูลทางระบาดวิทยาผ่านทาง WESR ซึ่งทำหน้าที่เป็นช่องทางสำคัญในการสื่อสารด้านสาธารณสุขระหว่างรัฐบาลไทย ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุข และประชาชนทั่วไป มีเป้าหมายหลักเพื่อเผยแพร่ผลการวิจัยด้านสาธารณสุขที่จำเป็น แก้ไขข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง และเผยแพร่บทความวิชาการด้านการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรคและภัยสุขภาพด้านสาธารณสุขที่อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้ WESR ยังนำเสนอภาพรวมของสถานการณ์ด้านสาธารณสุขทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับชาติอย่างทันท่วงทีและเป็นกลาง </p> https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/8346 2026-09-15T00:13:52+07:00 ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ situationawarenessteam@gmail.com 2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/8355 2026-09-23T16:51:39+07:00 ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ situationawarenessteam@gmail.com 2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/8356 2026-09-14T13:12:19+07:00 ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ situationawarenessteam@gmail.com 2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/8357 2026-09-14T13:14:07+07:00 ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ situationawarenessteam@gmail.com 2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/8360 2026-09-15T00:04:02+07:00 ปรางณพิชญ์ วิหารทอง wnop_049@hotmail.com ชญานิจ มหาสิงห์ chayanit.mah@gmail.com 2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7885 2026-09-15T09:38:05+07:00 ปิยพงษ์ ชินสุทธิ์ noomnoying@gmail.com ศิริพร ระโยธี t.risiporn@gmail.com พัชรพร เดชบุรัมย์ p.dejburum@gmail.com

<p><strong>ความเป็นมา :</strong> โรคอาหารเป็นพิษเกิดจากการรับประทานอาหารและน้ำที่มีการปนเปื้อนสิ่งก่อโรคต่าง ๆ ผู้ป่วยมักมาด้วยอาการของระบบทางเดินอาหาร วันที่ 6 มิถุนายน 2568 ทีมตระหนักรู้สถานการณ์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม ได้รับแจ้งจากโรงพยาบาลมหาสารคามว่าพบผู้ป่วยอาหารเป็นพิษเป็นกลุ่มก้อน ในกิจกรรมปฐมนิเทศนักศึกษาใหม่ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง จังหวัดมหาสารคาม จึงจัดทีมสอบสวนและควบคุมโรค เพื่อยืนยันการระบาดและการวินิจฉับโรค ศึกษาการกระจายของโรค วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยง และเสนอแนวทางป้องกันควบคุมโรค</p> <p><strong>วิธีการศึกษา :</strong> การศึกษาเชิงพรรณนาและเชิงวิเคราะห์รูปแบบ Case-control study (1:1) ในผู้เข้าร่วมกิจกรรม วันที่ 4–6 มิถุนายน 2568 เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม วิเคราะห์ Univariable analysis ด้วย Chi-square/Fisher exact test หาค่า odds ratio (OR), 95%CI และ <em>p-</em>value &lt; 0.1 วิเคราะห์ Multiple logistic regression แสดงผล Adjusted OR และ 95%CI และ <em>p-</em>value &lt; 0.05 ศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมในมหาวิทยาลัยและร้านอาหาร 2 แห่ง ศึกษาทางห้องปฏิบัติการ โดยเก็บตัวอย่างจากผู้ป่วย ผู้สัมผัสอาหาร และสิ่งแวดล้อม</p> <p><strong>ผลการศึกษา : </strong>พบผู้ป่วย 591 ราย ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (72%) และเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 1 (85.45%) ค่ามัธยฐานของอายุ เท่ากับ18 ปี อาการป่วยหลัก ได้แก่ ปวดท้อง (84.4%) ถ่ายเหลว (78.7%) ถ่ายเป็นน้ำ (69.7%) ไข้ (53.8%) คลื่นไส้ (43.7%) ระยะฟักตัวเฉลี่ย 12 ชั่วโมง เป็นการระบาดแบบ Intermittent common source ผลการวิเคราะห์พบเมนูไก่ผัดใบโหระพาหน่อไม้ไข่ดาว (Adjusted OR 1.95) ผัดพริกแกงไก่หน่อไม้ไข่เจียว (Adjusted OR 4.12) และหมูผัดพริกหยวกไข่ดาว (Adjusted OR 1.71) สัมพันธ์กับการป่วยอย่างมีนัยสำคัญ พบความบกพร่องด้านสุขาภิบาลในร้านอาหาร 2 แห่ง ได้แก่ ปรุงไข่สุกไม่ทั่วถึง ใช้ถุงมือซ้ำ ไม่คัดกรองสุขภาพผู้สัมผัสอาหาร และเก็บอาหารที่อุณหภูมิห้องนาน ตรวจพบ <em>Salmonella</em> serogroup D ในอุจจาระผู้ป่วย พบโคลิฟอร์มในอุปกรณ์ครัวและมือผู้ปรุงอาหารทั้ง 2 ร้าน และพบ <em>Aeromonas hydrophila</em> และ <em>Plesiomonas shigelloides</em> ในน้ำแข็ง</p> <p><strong>สรุปผลการศึกษา </strong><strong>:</strong> เป็นการระบาดของโรคอาหารเป็นพิษจากเชื้อ <em>Salmonella</em> serogroup D ลักษณะ Intermittent common source เกี่ยวข้องกับอาหารจาก 2 ร้าน ยังมาทราบแหล่งโรคแน่ชัด พบข้อบกพร่องด้านสุขาภิบาลที่คล้ายกันทั้ง 2 ร้าน หลังการควบคุมโรคไม่พบผู้ป่วยรายใหม่</p>

2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/8326 2026-09-10T10:22:59+07:00 บริมาศ ศักดิ์ศิริสัมพันธ์ panda.tid@gmail.com อรพรรณ กันยะมี oraphan_tc6079@hotmail.com

<p><strong>บทนำ</strong><strong> :</strong> โรคอาหารเป็นพิษเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญในเรือนจำเนื่องจากสภาพแวดล้อมที่แออัด แม้จะมีการดำเนินโครงการ "ราชทัณฑ์ ปันสุข ทำความ ดี เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์" เพื่อยกระดับสุขภาพของผู้ต้องขังตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562 แต่ยังคงพบการระบาดอย่างต่อเนื่อง การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายลักษณะทางระบาดวิทยา ศึกษาปัจจัยเสี่ยง ประเมินผลสัมฤทธิ์ของมาตรการเฝ้าระวัง สอบสวน และควบคุมโรคอาหารเป็นพิษในเรือนจำ ระหว่างปี พ.ศ. 2558–2567 และให้ข้อเสนอแนะมาตรการควบคุมโรคอาหารเป็นพิษในเรือนจำที่มีประสิทธิภาพ</p> <p><strong>วิธีการศึกษา</strong><strong> : </strong>เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาและวิเคราะห์สถานการณ์แบบย้อนหลัง (Retrospective Descriptive and Situation Analysis Study) โดยรวบรวมข้อมูลเหตุการณ์การระบาดเป็นกลุ่มก้อนในเรือนจำจากระบบรายงานเหตุการณ์โรคและภัยสุขภาพ โปรแกรมตรวจสอบข่าวการระบาด กรมควบคุมโรค วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบระยะเวลาด้านการเฝ้าระวังและควบคุมโรคระหว่างช่วงก่อนเข้าร่วมโครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ (พ.ศ. 2558–2562) และช่วงเข้าร่วมโครงการฯ (พ.ศ. 2563–2567) ด้วยสถิติทดสอบ Mann-Whitney U Test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05</p> <p><strong>ผลการศึกษา</strong><strong>:</strong> พบการระบาด 46 เหตุการณ์ มีผู้ป่วยสะสม 8,389 ราย และเสียชีวิต 1 ราย (อัตราป่วยตายร้อยละ 0.01) อัตราป่วยอยู่ระหว่างร้อยละ 0.56–55.43 พบเป็นการรายงานจากเรือนจำและทัณฑสถานรวม 31 แห่ง พบการรายงานเกิดขึ้นกระจายไปตลอดทั้งปี เชื้อสาเหตุหลักที่พบ ได้แก่ <em>Salmonella</em> spp. (15 เหตุการณ์), <em>Bacillus cereus</em>, <em>Aeromonas</em> spp. และ Norovirus (ชนิดละ 9 เหตุการณ์) และสารฮีสตามีน (2 เหตุการณ์) การวิเคราะห์เปรียบเทียบพบว่า เป็นการระบาดก่อนเข้าร่วมโครงการ 18 เหตุการณ์ (ป่วย 4,000 ราย) และหลังเข้าร่วมโครงการ 28 เหตุการณ์ (ป่วย 4,389 ราย และเสียชีวิต 1 ราย) ระยะเวลาที่ดำเนินการควบคุมโรคในช่วงเข้าร่วมโครงการฯ ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติเหลือมัธยฐาน 4 วัน เทียบกับ 8.50 วันในช่วงก่อนเข้าร่วมโครงการฯ (<em>p </em>= 0.024) ส่วนระยะเวลาการระบาดมีแนวโน้มลดลงจาก 4.50 วัน เหลือ 2 วัน (<em>p </em>= 0.051) ขณะที่ระยะเวลาในการตอบโต้เหตุการณ์ยังคงมีความรวดเร็วสม่ำเสมอ (มัธยฐาน 0 วัน) ปัจจัยเสี่ยงหลักเกิดจากข้อบกพร่องด้านสุขาภิบาลอาหารและน้ำ เช่น การเตรียมอาหารล่วงหน้าในปริมาณมากไม่ได้เก็บรักษาในอุณหภูมิที่เหมาะสมทำให้เกิดสารพิษ ปรุงอาหารไม่สุกเพียงพอ ไม่ได้อุ่นอาหารก่อนรับประทาน การจัดการห่วงโซ่ความเย็นที่ไม่เหมาะสม และระบบเติมคลอรีนชำรุด</p> <p><strong>อภิปรายและเสนอแนะ</strong><strong> :</strong> โครงการราชทัณฑ์ปันสุขฯ มีส่วนช่วยบูรณาการระบบสาธารณสุข ทำให้มีการรายงานโรคมากขึ้นและตอบสนองต่อการระบาดได้รวดเร็วขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ข้อเสนอแนะมาตรการควบคุมโรค ควรบำรุงรักษาระบบเติมคลอรีนในระบบน้ำดื่มน้ำใช้อย่างสม่ำเสมอ ควบคุมอุณหภูมิการจัดเก็บวัตถุดิบ เนื้อสัตว์ อาหารทะเล โดยเฉพาะปลาทะเลอย่างเคร่งครัด หากอาหารปรุงสุกไว้ที่อุณหภูมิห้องนานเกิน 2 ชั่วโมง ต้องนำกลับมาอุ่นร้อนก่อนบริโภค และป้องกันไม่ให้ผู้ต้องขังแอบเก็บอาหารไว้ทาน รวมถึงควบคุมสุขอนามัยส่วนบุคคลของผู้สัมผัสอาหารอย่างเข้มงวด</p>

2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/8358 2026-09-15T09:42:20+07:00 กลุ่มพัฒนาระบบข่าวกรองและเฝ้าระวังโรคไม่ติดต่อ ncddoe@ddc.mail.go.th 2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/8359 2026-09-14T13:33:50+07:00 กลุ่มพัฒนาระบบข่าวกรองและเฝ้าระวังโรคไม่ติดต่อ ncddoe@ddc.mail.go.th 2026-09-15T00:00:00+07:00 ลิขสิทธิ์ (c) 2026 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์