รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์

สถานการณ์และแนวโน้มโรคติดเชื้อไวรัสซิกาในประเทศไทย ปี พ.ศ. 2569

2026-07-31T01:10:38+07:00

สรุปสาระสำคัญ

โรคติดเชื้อไวรัสซิกา (Zika virus disease) มียุงลาย (Aedes ) เป็นพาหะนำโรค สามารถติดต่อได้โดยการถูกยุงลายที่มีเชื้อไวรัสซิกากัด การติดเชื้อจากแม่สู่ลูก ทางเพศสัมพันธ์ การได้รับเลือดหรือได้รับการบริจาคอวัยวะ
ปี พ.ศ. 2569 (ข้อมูล ณ วันที่ 25 กรกฎาคม 2569) มีรายงานผู้ป่วยสะสม 89 ราย จาก 24 จังหวัด คิดเป็นอัตราป่วย 13 ต่อประชากรแสนคน พบหญิงตั้งครรภ์ยืนยันติดเชื้อไวรัสซิกา 1 ราย ยังไม่พบทารกศีรษะเล็กติดเชื้อไวรัสซิกา ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต แนวโน้มผู้ป่วยเริ่มเพิ่มขึ้นตั้งแต่เดือนมิถุนายน แต่ยังต่ำกว่าค่ามัธยฐาน 5 ปีย้อนหลังและต่ำกว่าปี พ.ศ. 2568 ณ ช่วงเวลาเดียวกัน ทั้งนี้ ประเทศไทยอยู่ในช่วงฤดูฝน ซึ่งเป็นช่วงที่มีความเสี่ยงต่อการแพร่เชื้อเพิ่มขึ้น จึงควรเฝ้าระวังสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง
แม้จำนวนผู้ป่วยโดยรวมจะไม่มากเมื่อเทียบกับโรคติดต่อนำโดยยุงลายอื่น ๆ แต่โรคติดเชื้อไวรัสซิกายังคงเป็นประเด็นสำคัญที่ต้องเฝ้าระวัง โดยเฉพาะในหญิงตั้งครรภ์ เนื่องจากการติดเชื้อระหว่างตั้งครรภ์อาจส่งผลให้ทารกเกิดกลุ่มอาการติดเชื้อไวรัสซิกาแต่กำเนิด (Congenital Zika Syndrome; CZS) เช่น มีภาวะศีรษะเล็กแต่กำเนิด มีความผิดปกติของพัฒนาการ การมองเห็น และการได้ยิน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของเด็กในระยะยาว
มาตรการป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสซิกา ทำได้โดยป้องกันการถูกยุงกัดร่วมกับการควบคุมยุงลาย ตามมาตรการ "3 เก็บ ป้องกัน 3 โรค" และกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายตามกิจกรรม 5 ป 1 ข อย่างต่อเนื่อง และการป้องกันการติดต่อทางเพศสัมพันธ์

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 26 ปี พ.ศ. 2569

2026-07-27T10:04:19+07:00

กรมควบคุมโรค ได้รับรายงานเหตุการณ์ โรค และภัยสุขภาพที่สำคัญ ผ่านโปรแกรมการตรวจสอบข่าวการระบาด กรมควบคุมโรค จากเครือข่ายงานสาธารณสุขทั่วประเทศ ดังนี้

สถานการณ์ในประเทศ

1. โรคไข้หวัดใหญ่เป็นกลุ่มก้อนในโรงเรียนแห่งหนึ่ง จังหวัดฉะเชิงเทรา

2. โรคติดเชื้อสเตร็ปโตคอคคัส ซูอิส (ไข้ติดเชื้อจากหมูดิบ) เป็นกลุ่มก้อน จังหวัดอุตรดิตถ์

3. การประเมินความเสี่ยงของการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่ในสถานที่ที่มีผู้คนหนาแน่นหรือรวมตัวกัน

สถานการณ์ต่างประเทศ

พบนกตายด้วยไข้หวัดนก H5 ตัวที่สอง ในพื้นที่ตอนใต้ของรัฐเวสเทิร์น ประเทศออสเตรเลีย

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 27 ปี พ.ศ. 2569

2026-07-27T10:14:15+07:00

สถานการณ์ในประเทศ

1. โรคฝีดาษวานร (Mpox) clade I/Ib จำนวน 5 เหตุการณ์ ในกรุงเทพมหานคร และจังหวัดปทุมธานี

2. การประเมินความเสี่ยงของการระบาดของโรคติดเชื้อสเตร็ปโตคอคคัสซูอิส ในประเทศไทย เดือนกรกฎาคม–สิงหาคม 2569 ในพื้นที่เขตสุขภาพ 1 2 และ 3

สถานการณ์ต่างประเทศ

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวพบผู้ป่วยโปลิโอจากเชื้อวัคซีนกลายพันธุ์ (VDPV1) รายใหม่

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 28 ปี พ.ศ. 2569

2026-07-27T10:23:23+07:00

สถานการณ์ในประเทศ

1. เข้าข่ายโรคพยาธิใบไม้ตับ จังหวัดมหาสารคาม

2. การประเมินความเสี่ยงของโรคและภัยสุขภาพที่สำคัญ

สถานการณ์ต่างประเทศ

1. สถานการณ์วิกฤตการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสอีโบลาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกยอดผู้เสียชีวิตทะลุ 500 ราย พร้อมความเสี่ยงการประท้วงหยุดงานของบุคลากรทางการแพทย์

2. ไข้หวัดนกสายพันธุ์ A (H5N1) - กัมพูชา

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 29 ปี พ.ศ. 2569

2026-07-27T10:38:07+07:00

สถานการณ์ในประเทศ

1. โรคฝีดาษวานร (Mpox) clade I/Ib จำนวน 23 เหตุการณ์
2. การประเมินความเสี่ยงของโรคที่สัมพันธ์กับฤดูกาล

สถานการณ์ต่างประเทศ

การระบาดของโรคอีโบลาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกขยายวงสู่ 2 จังหวัดเพิ่มเติม

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 30 ปี พ.ศ. 2569

2026-07-25T12:09:14+07:00

สถานการณ์ในประเทศ

1. โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด 19) เป็นกลุ่มก้อน จำนวน 2 เหตุการณ์

2. การประเมินความเสี่ยงการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19)

สถานการณ์ต่างประเทศ

โรคลีเจียนแนร์ (Legionnaires' Disease) นครนิวยอร์ก

รายงานข้อมูลการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ที่ 25–26 พ.ศ. 2569

2026-07-25T11:51:24+07:00

รายงานข้อมูลการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ที่ 27–28 พ.ศ. 2569

2026-07-25T11:57:36+07:00

รายงานข้อมูลการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ที่ 29–30 พ.ศ. 2569

2026-07-25T12:04:22+07:00

การประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไวรัสตับอักเสบี และไวรัสตับอักเสบซี ชนิดเฉียบพลัน ในโรงพยาบาลแห่งหนึ่ง ในจังหวัดภูเก็ต ปี พ.ศ. 2567

2026-06-25T16:14:17+07:00

บทนำ : ในปี พ.ศ. 2567 กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค เริ่มดำเนินการระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (Digital Disease Surveillance : DDS) พบว่าจังหวัดที่มีอัตราป่วยโรคไวรัสตับอักเสบบีและซี ชนิดเฉียบพลัน ในจังหวัดภูเก็ตสูงสุด โดยมีอัตราป่วยโรคไวรัสตับอักเสบบี ชนิดเฉียบพลัน 223.56 ต่อประชากรแสนคน และอัตราป่วยโรคไวรัสตับอักเสบซี ชนิดเฉียบพลัน 86.69 ต่อประชากรแสนคน ทั้งนี้ระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัลยังมีข้อจำกัดในการรายงานโรคไมสามารถสะทอนสภาพปญหาภาระโรคในภาพรวมไดถูกตอง ชัดเจน ดังนั้นการประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไวรัสตับอักเสบบี และไวรัสตับอักเสบซี ชนิดเฉียบพลัน จะทำให้สามารถทราบความถูกต้อง ความครอบคลุม ความรวดเร็ว และทราบถึงสถานการณ์การเกิดโรคที่ใกล้เคียงกับความเป็นจริงให้มากที่สุด

วิธีการศึกษา : ศึกษาแบบภาคตัดขวางโดยการทบทวนประวัติผู้ป่วยที่เข้ามารับบริการในโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม–31 ธันวาคม 2567 โดยสุ่มเวชระเบียนตาม ICD-10 แบบชั้นภูมิ โดยใช้เกณฑ์นิยามผู้ป่วยของกองระบาดวิทยา และตามการวินิจฉัยของแพทย์ เพื่อประเมินคุณลักษณะเชิงปริมาณ ร่วมกับการสัมภาษณ์บุคลากรที่เกี่ยวข้องเพื่อประเมินคุณลักษณะเชิงคุณภาพ

ผลการศึกษา : จากการทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยโรคตามรหัส ICD-10 โรคไวรัสตับอักเสบบี ชนิดเฉียบพลัน จำนวน 573 ราย การรายงานผู้ป่วยเข้าสู่ระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (DDS) จำนวน 13 ราย คิดเป็นค่าความไวร้อยละ 92.86 ค่าพยากรณ์บวกเท่ากับร้อยละ 4.39 และทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบซี ชนิดเฉียบพลัน จำนวน 557 ราย รายงานผู้ป่วยเข้าสู่ระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล จำนวน 5 ราย คิดเป็นค่าความไวร้อยละ 100 ค่าพยากรณ์บวกเท่ากับ ร้อยละ 5.10 ตัวแปรเพศ อายุ ที่อยู่ และอาชีพ บันทึกครบถ้วนร้อยละ 100 ความทันเวลาการส่งรายงาน เท่ากับร้อยละ 100 มัธยฐานระยะเวลาการรายงาน 3 วัน บุคลากรส่วนใหญ่เห็นว่าขั้นตอนการรายงานโรคง่าย พร้อมเปลี่ยนแปลงตามแนวทางใหม่ และได้ใช้ประโยชน์จากข้อมูลเฝ้าระวังโรค

สรุปและวิจารณ์ : ระบบเฝ้าระวังโรคไวรัสตับอักเสบบี และซี ชนิดเฉียบพลัน ในโรงพยาบาลวชิระภูเก็ต มีค่าความไวที่สูง แต่ค่าพยากรณ์บวกต่ำ และมีปัญหาเรื่องการรายงานโรคย้อนหลัง การเปลี่ยนรหัสโรคจากไวรัสตับอักเสบบี และซี ชนิดเรื้อรัง เป็นชนิดเฉียบพลัน ในการรายงานเข้าสู่ระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (DDS) ดังนั้น เจ้าหน้าที่ควรทบทวนนิยามโรคและตรวจสอบข้อมูลผู้ป่วยโรคไวรัสตับอักเสบ ชนิดเฉียบพลัน หรือเรื้อรังให้เป็นปัจจุบันก่อนการส่งออกข้อมูล และทบทวนการให้รหัสโรคให้สอดคล้องกับการวินิจฉัยของแพทย์

การประเมินระบบเฝ้าระวังวัณโรคปอด โรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติ อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดบุรีรัมย์

2026-06-02T13:51:04+07:00

ความเป็นมา : โรควัณโรคปอดยังคงเป็นปัญหาสำคัญด้านสาธารณสุขของจังหวัดบุรีรัมย์และอำเภอเฉลิมพระเกียรติ โรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติยังไม่เคยมีการประเมินระบบเฝ้าระวังโรควัณโรคมาก่อน และยังพบความไม่สมบูรณ์ของข้อมูลและการรายงานเข้าระบบเฝ้าระวัง จึงสนใจที่จะศึกษาแนวทางการรายงานการเฝ้าระวังวัณโรคปอด ประเมินคุณลักษณะเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ และเสนอแนะแนวทางการปรับปรุงและพัฒนาระบบเฝ้าระวังวัณโรคปอดให้เกิดประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

วิธีการศึกษา : เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบตัดขวาง ศึกษาคุณลักษณะเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ประชากรที่ศึกษา ได้แก่ ผู้ป่วยวินิจฉัยวัณโรคปอด และวินิจฉัยด้วยโรครหัสใกล้เคียงทุกราย ที่ได้รับการรักษาที่โรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม 2565 ถึง 30 กันยายน 2568 แหล่งข้อมูลจากเวชระเบียนผู้ป่วยนอก ผู้ป่วยใน จากเวชระเบียนในโปรแกรม HosxP และโปรแกรม NTIP โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สำหรับผลการศึกษาเชิงคุณภาพจะวิเคราะห์แบบ Content analysis

ผลการศึกษา : จากการทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วย 4,817 ราย พบผู้ป่วยที่เข้าได้กับนิยามวัณโรคปอด จำนวน 77 ราย และมีการรายงานผู้ป่วยที่ตรงตามนิยามผ่านโปรแกรม NTIP 68 ราย คิดเป็นค่าความไวเท่ากับร้อยละ 88.31 และในจำนวนที่ถูกรายงานผ่านโปรแกรม NTIP จำนวน 68 ราย พบว่าตรงตามนิยามทั้งหมด คิดเป็นค่าพยากรณ์บวก เท่ากับ ร้อยละ 100 คุณภาพข้อมูลตัวแปร อายุ เพศ ที่อยู่ขณะป่วย วันที่วินิจฉัย มีความถูกต้อง ร้อยละ 100 ความทันเวลา ร้อยละ 82.35 ความเป็นตัวแทน สามารถเป็นตัวแทนกันได้ ความยากง่าย ความยอมรับ ความมั่นคง ความยืนหยุ่น และการนำไปใช้ประโยชน์ของระบบเฝ้าระวังโปรแกรม NTIP เป็นที่ยอมรับและสามารถใช้ประโยชน์ได้จริงกับเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องทุกระดับ

อภิปรายและข้อเสนอแนะ : ระบบเฝ้าระวังโรควัณโรคปอด โรงพยาบาลเฉลิมพระเกียรติ อยู่ในเกณฑ์ดี เป็นระบบเฝ้าระวังที่มีประสิทธิภาพ ในการปรับปรุงระบบเฝ้าระวังให้ดียิ่งขึ้น เจ้าหน้าที่ระบาดวิทยาควรมีการคัดกรองผู้ป่วยตามนิยามที่เฝ้าระวังโรคอย่างละเอียด และตรวจสอบข้อมูลในเวชระเบียนผู้ป่วยให้ได้ข้อมูลที่ครบถ้วน ถูกต้อง ก่อนรายงานเข้าโปรแกรม NTIP เพื่อความครบถ้วนและสมบูรณ์ของข้อมูลยิ่งขึ้น และขึ้นทะเบียนผู้ป่วยรายใหม่ ให้ทันภายใน 7 วันนับแต่วันวินิจฉัย

การสอบสวนการระบาดโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในตำบลท่ายาง อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช เดือนตุลาคม 2564

2026-05-26T10:10:13+07:00

ความเป็นมา : สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ในจังหวัดนครศรีธรรมราชมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นต่อเนื่องตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2564 จนถึงพฤศจิกายน 2564 โดยเฉพาะผู้ป่วยกลุ่มก้อนในครัวเรือนและชุมชน วันที่ 3 ตุลาคม 2564 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 11 จังหวัดนครศรีธรรมราช ได้รับรายงานผู้ป่วยเป็นกลุ่มก้อนจำนวน 40 ราย ในชุมชนหมู่ที่ 4 ตำบลท่ายาง อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ทีมปฏิบัติการสอบสวนควบคุมโรค สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 11 จังหวัดนครศรีธรรมราช ร่วมกับกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค สำนักงานสาธารณสุขอำเภอทุ่งใหญ่ และโรงพยาบาลทุ่งใหญ่ ดำเนินการสอบสวนโรค เมื่อวันที่ 4–8 และ 13–16 ตุลาคม 2564 เพื่อค้นหาขอบเขตการระบาด ลักษณะการแพร่กระจายโรค ค้นหาแหล่งโรค ช่องทางการติดต่อ ปัจจัยเสี่ยงต่อการแพร่โรค และให้ข้อเสนอแนะการป้องกันควบคุมโรคในพื้นที่

วิธีการศึกษา : เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา โดยศึกษาสถานการณ์โรคในจังหวัดนครศรีธรรมราช ทบทวนผลการสอบสวนโรครายบุคคล สัมภาษณ์ผู้ป่วยยืนยัน บุคลากรทางการแพทย์ในพื้นที่ และผู้นำชุมชน สำรวจสิ่งแวดล้อม ศึกษาปัจจัยเสี่ยงของการแพร่ระบาดด้วยการศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบ Prospective cohort study

ผลการศึกษา : ในช่วงวันที่ 13 กันยายน–31 ตุลาคม 2564 พบผู้ป่วยยืนยันทั้งสิ้น 107 ราย คิดเป็นอัตราป่วยร้อยละ 10.01 ของประชากรชุมชนหมู่ที่ 4 ตำบลท่ายาง ไม่พบผู้เสียชีวิต พบอัตราป่วยจำเพาะสูงในกลุ่มเพศหญิง มัธยฐานอายุ 25 ปี โดยมีผู้ป่วย 84 ราย อาศัยอยู่ในบ้าน 31 หลังคาเรือน จากการศึกษาเชิงวิเคราะห์ที่มีการควบคุมปัจจัยกวนด้วยวิธี Multivariable logistic regression แล้วพบว่า การล้างมือเป็นประจำ เป็นปัจจัยป้องกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (OR 0.06, 95%CI = 0.01–0.48)

สรุปผลการศึกษา : พบการระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในชุมชนหมู่ 4 ตำบลท่ายาง อำเภอทุ่งใหญ่ โดยมีอัตราป่วยจำเพาะสูงในกลุ่มเพศหญิง ส่วนใหญ่มีอายุน้อยกว่าหรือเท่ากับ 30 ปี การเป็นผู้สัมผัสร่วมบ้านของผู้ป่วยยืนยัน การล้างมือเป็นประจำ เป็นปัจจัยป้องกันต่อการติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เจ้าหน้าที่สาธารณสุขควรเร่งรัดการฉีดวัคซีนโดยเฉพาะในกลุ่ม 608