https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR <p>วารสารรายงานเฝ้าระวังทางระบาดประจำสัปดาห์ (WESR) เป็นวารสารด้านสาธารณสุข จัดทำโดยกองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 กองระบาดวิทยาได้จัดทำรายงานการเฝ้าระวังโรค และในปี พ.ศ. 2525 ได้เผยแพร่ข้อมูลทางระบาดวิทยาผ่านทาง WESR ซึ่งทำหน้าที่เป็นช่องทางสำคัญในการสื่อสารด้านสาธารณสุขระหว่างรัฐบาลไทย ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุข และประชาชนทั่วไป มีเป้าหมายหลักเพื่อเผยแพร่ผลการวิจัยด้านสาธารณสุขที่จำเป็น แก้ไขข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง และเผยแพร่บทความวิชาการด้านการเฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรคและภัยสุขภาพด้านสาธารณสุขที่อาจเกิดขึ้น นอกจากนี้ WESR ยังนำเสนอภาพรวมของสถานการณ์ด้านสาธารณสุขทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับชาติอย่างทันท่วงทีและเป็นกลาง </p> Division of Epidemiology, Department of Disease Control, Ministry of Public Health th-TH รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ 3088-2311 <h2>ความรับผิดชอบและลิขสิทธิ์</h2> <h3>1. ความรับผิดชอบของผู้เขียนและความเห็นของกองบรรณาธิการ (Author Responsibility and Editorial Disagreement)</h3> <p data-path-to-node="3">เนื้อหาและข้อมูลทั้งหมดในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบโดยตรงของผู้นิพนธ์บทความ และกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ ในเนื้อหาดังกล่าว</p> <h3>2. ลิขสิทธิ์และการอ้างอิง (Copyright and Referencing)</h3> <p data-path-to-node="5">บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ และอื่น ๆ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร WESR ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดประสงค์จะนำเนื้อหาทั้งหมดหรือส่วนใดส่วนหนึ่งไปเผยแพร่ จะต้องอ้างอิงบทความนั้น ๆ อย่างถูกต้อง</p> https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7204 กลุ่มพัฒนาระบบข่าวกรองและเฝ้าระวังโรคไม่ติดต่อ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7204 e7204 10.59096/wesr.v56i12.7204 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7205 กลุ่มพัฒนาระบบข่าวกรองและเฝ้าระวังโรคไม่ติดต่อ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7205 e7205 10.59096/wesr.v56i12.7205 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7207 กลุ่มพัฒนาระบบข่าวกรองและเฝ้าระวังโรคไม่ติดต่อ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7207 e7207 10.59096/wesr.v56i12.7207 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7200 <p>กรมควบคุมโรค ได้รับรายงานเหตุการณ์ โรค และภัยสุขภาพที่สำคัญ ผ่านโปรแกรมการตรวจสอบข่าวการระบาด กรมควบคุมโรค จากเครือข่ายงานสาธารณสุขทั่วประเทศ ดังนี้</p> <p><strong>สถานการณ์ในประเทศ</strong></p> <p>1. โรคไข้หวัดใหญ่เป็นกลุ่มก้อนก้อน ในจังหวัดนนทบุรีและกรุงเทพมหานคร<br />2. การประเมินความเสี่ยงของการระบาดของโรคติดต่อทางเดินหายใจในสถานที่ที่มีผู้คนหนาแน่นหรือรวมตัวกัน</p> <p><strong>สถานการณ์ต่างประเทศ</strong></p> <p>โรคติดเชื้อไวรัสอีโบลาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก</p> ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7200 e7200 10.59096/wesr.v56i12.7200 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7201 <p>กรมควบคุมโรค ได้รับรายงานเหตุการณ์ โรค และภัยสุขภาพที่สำคัญ ผ่านโปรแกรมการตรวจสอบข่าวการระบาด กรมควบคุมโรค จากเครือข่ายงานสาธารณสุขทั่วประเทศ ดังนี้</p> <p><strong>สถานการณ์ในประเทศ</strong></p> <p>1. โรคไข้หวัดใหญ่เป็นกลุ่มก้อน จังหวัดราชบุรี <br />2. โรคอาหารเป็นพิษเป็นกลุ่มก้อน จังหวัดอุบลราชธานี<br />3. การประเมินความเสี่ยงของการระบาดของโรคติดต่อทางเดินหายใจในสถานที่ที่มีผู้คนหนาแน่นหรือรวมตัวกัน</p> <p><strong>สถานการณ์ต่างประเทศ</strong></p> <p>ไข้หวัดนกสายพันธุ์ H5N5 ประเทศสหรัฐอเมริกา</p> ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7201 e7201 10.59096/wesr.v56i12.7201 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7202 <p>กรมควบคุมโรค ได้รับรายงานเหตุการณ์ โรค และภัยสุขภาพที่สำคัญ ผ่านโปรแกรมการตรวจสอบข่าวการระบาด กรมควบคุมโรค จากเครือข่ายงานสาธารณสุขทั่วประเทศ ดังนี้</p> <p><strong>สถานการณ์ในประเทศ</strong></p> <p>1. โรคฝีดาษวานร (Mpox) clade Ib ประเทศสหราชอาณาจักร จำนวน 1 ราย<br />2. โรคตะกั่วหรือสารประกอบของตะกั่ว เป็นกลุ่มก้อน จังหวัดสมุทรปราการ<br />3. สถานการณ์โรคเลปโตสไปโรสิส</p> <p><strong>สถานการณ์ต่างประเทศ</strong></p> <p>ฝรั่งเศสยืนยันพบผู้ติดเชื้อเมอร์สครั้งแรกในรอบ 12 ปี</p> ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7202 e7202 10.59096/wesr.v56i12.7202 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7203 <p>กรมควบคุมโรค ได้รับรายงานเหตุการณ์ โรค และภัยสุขภาพที่สำคัญ ผ่านโปรแกรมการตรวจสอบข่าวการระบาด กรมควบคุมโรค จากเครือข่ายงานสาธารณสุขทั่วประเทศ ดังนี้</p> <p><strong>สถานการณ์ในประเทศ</strong></p> <p>1. โรคอาหารเป็นพิษ/โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน เป็นกลุ่มก้อน ในศูนย์พักพิงชั่วคราว จังหวัดศรีสะเกษ 2 เหตุการณ์<br />2. การประเมินความเสี่ยงของโรคอาหารเป็นพิษ/โรคอุจจาระร่วง ในศูนย์พักพิงจากกรณีชายแดนไทย-กัมพูชา</p> <p><br /><strong>สถานการณ์ต่างประเทศ</strong></p> <p>รายงานการพบการกลายพันธุ์ของเชื้อไวรัสโปลิโอของยีนส์ใน 31 ตำแหน่งใน สปป.ลาว ซึ่งมีความเสี่ยงสูงที่จะแพร่ระบาดเข้าสู่ประเทศเวียดนาม</p> ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7203 e7203 10.59096/wesr.v56i12.7203 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7210 <p>กรมควบคุมโรค ได้รับรายงานเหตุการณ์ โรค และภัยสุขภาพที่สำคัญ ผ่านโปรแกรมการตรวจสอบข่าวการระบาด กรมควบคุมโรค จากเครือข่ายงานสาธารณสุขทั่วประเทศ ดังนี้</p> <p><strong>สถานการณ์ในประเทศ</strong></p> <p>1. เข้าข่ายโรคเลปโตสไปโรสิสเสียชีวิต จังหวัดสงขลา<br />2. การประเมินความเสี่ยงของสถานการณ์ผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตด้วยโรคเลปโตสไปโรสิส จากเหตุการณ์อุทกภัยภาคใต้</p> <p><br /><strong>สถานการณ์ต่างประเทศ</strong></p> <p>รายงานการแพร่ระบาดของโรคฝีดาษลิง (mpox) สายพันธุ์ Clade Ib ในสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (DRC) และไอร์แลนด์</p> <p> </p> ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7210 e7210 10.59096/wesr.v56i12.7210 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/7208 <p><strong><u>สรุปสาระสำคัญ </u></strong></p> <p>- โรคฝีดาษวานร เกิดจากเชื้อไวรัสฝีดาษวานร (Mpox virus) อยู่ในจีนัส <em>Orthopoxvirus</em> สายพันธุ์ที่พบในประเทศไทยจำแนกออกเป็น 2 กลุ่ม (clade) ได้แก่ clade I (Congo basin clade) และ clade II (West Africa clade)</p> <p>- ในปี พ.ศ. 2568 ประเทศไทยมีแนวโน้มที่ลดลง การระบาดส่วนใหญ่พบในเพศชายที่มีรสนิยมหลากหลายทางเพศ โดยเฉพาะในพื้นที่กรุงเทพมหานคร และจังหวัดที่มีแหล่งท่องเที่ยว ความเสี่ยงสำคัญยังคงเกิดจากการสัมผัสแนบชิดที่เกี่ยวเนื่องกับเพศสัมพันธ์</p> <p>- กลุ่มผู้ที่มีภาวะภูมิคุ้มกันต่ำซึ่งอาจนำไปสู่การเจ็บป่วยรุนแรงหรือเสียชีวิตได้</p> <p>- การป้องกันและควบคุมโรค โรคฝีดาษวานรติดต่อจากการสัมผัสโดยตรง (intimate skin-to-skin contact) กับผื่น แผล สารคัดหลั่ง หรือการใช้ของส่วนตัวร่วมกันป้องกันโดยล้างมือบ่อย ควรหลีกเลี่ยงสัมผัสผู้มีอาการ และไม่ใช้ของร่วมกับผู้อื่นหากมีไข้ ผื่น หรือตุ่มผิดปกติ ให้รีบพบแพทย์ แยกตัว และไม่ตีตราผู้ป่วย</p> เจษฎาภรณ์ งามบุญช่วย พัชรา ปัญญารัตนอัมพร ภานุกร รักกลิ่น ธนิยา สุวรรณมาลัย ฐิติพงษ์ ยิ่งยง ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e7208 e7208 10.59096/wesr.v56i12.7208 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/5845 <p><strong>ความเป็นมา</strong> <strong>:</strong> โรคไข้หวัดใหญ่เป็นปัญหาสาธารณสุขระดับโลก โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุที่มีความเสี่ยงสูงต่อภาวะแทรกซ้อนและการเสียชีวิต จากการรายงานเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2567 พบผู้เสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่ในศูนย์พึ่งพิงผู้สูงอายุแห่งหนึ่งในจังหวัดลำปาง ประเทศไทย ส่งผลให้มีการดำเนินการสอบสวนการระบาดเพื่อยืนยันการวินิจฉัย ศึกษาลักษณะการระบาด วิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยง และกำหนดแนวทางการควบคุมและป้องกันการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่</p> <p><strong>วิธีการศึกษา</strong> <strong>:</strong> การศึกษานี้เป็นการศึกษาแบบย้อนหลัง (retrospective cohort study) ดำเนินการระหว่างวันที่ 29-31 ตุลาคม 2567 โดยใช้เกณฑ์จำแนกผู้ป่วยเป็นกลุ่มผู้ป่วยสงสัย เข้าข่าย และยืนยันตามอาการและผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ การรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การประเมินสภาพแวดล้อม และการวิเคราะห์ปัจจัยเสี่ยงต่อการติดเชื้อ</p> <p><strong>ผลการศึกษา</strong> <strong>:</strong> จากผู้พักอาศัยทั้งหมด 121 ราย (ผู้สูงอายุ 93 ราย และเจ้าหน้าที่ 28 ราย) พบผู้ป่วยรวม 30 ราย (อัตราป่วยร้อยละ 24.8) โดยค่ามัธยฐานของอายุผู้ป่วย คือ 70 ปี ค่าพิสัยระหว่างควอไทล์อายุ 12.3 ปี อาการที่พบบ่อยที่สุด คือ ไข้ ไอ ผลตรวจด้วย RT-PCR ยืนยันการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ ชนิด เอ และ บี ในผู้ป่วย 14 ราย โดยพบว่าสัดส่วนของผู้ติดเชื้อในกลุ่มที่ไม่ได้รับวัคซีนมีแนวโน้มสูงกว่า และมีความสัมพันธ์ระหว่างอายุที่เพิ่มขึ้นกับการติดเชื้ออย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-for-trend = 0.015) การสอบสวนชี้ให้เห็นว่าการแพร่ระบาดอาจมีต้นตอมาจากเจ้าหน้าที่เตรียมอาหารที่ติดเชื้อมาจากภายนอก และระบบสุขอนามัยในศูนย์ไม่เพียงพอ โดยเฉพาะการทำความสะอาดจุดสัมผัสร่วม เช่น ราวจับ และลูกบิดประตู</p> <p><strong>สรุปผลการศึกษา</strong> <strong>:</strong> การระบาดครั้งนี้มีแนวโน้มเริ่มต้นจากเจ้าหน้าที่เตรียมอาหารที่ติดเชื้อจากภายนอกและแพร่เชื้อในศูนย์ฯ มาตรการตอบสนองประกอบด้วยการกำหนดเจ้าหน้าที่ประจำแต่ละอาคาร การปรับปรุงการปฏิบัติด้านสุขอนามัย และการรณรงค์ให้บุคลากรได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นประจำทุกปี เพื่อป้องกันการระบาดในอนาคต</p> วันฉัตร เสาวงค์ นพรัตน์ คำใจ กานดา อ่อนมาก ชูสกุล พิริยะ นัฐพนธ์ เอกรักษ์รุ่งเรือง ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e5845 e5845 10.59096/wesr.v56i12.5845 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/5595 <p><strong>ความเป็นมา :</strong> อำเภอหนองหิน จังหวัดเลย พบอัตราป่วยโรคไข้เลือดออกสูงเป็นลำดับที่ 2 ของจังหวัดเลย โดยพบผู้ป่วยไข้เลือดออกเพิ่มขึ้นจำนวนมากในช่วงปี พ.ศ. 2566–2567 เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญของอำเภอหนองหิน จำเป็นต้องมีการประเมินระบบเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน เพื่อทราบขั้นตอนการรายงานโรค คุณลักษณะเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพของระบบฯ และให้ข้อเสนอแนะในการปรับปรุงพัฒนาระบบฯ</p> <p><strong>วิธีการศึกษา :</strong> ศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง ในผู้ป่วยโรคไข้เลือดออก (ซึ่งรวมไข้เด็งกี ไข้เลือดออก และไข้เลือดออกช็อก) ที่เข้ารับการรักษาที่ รพ.หนองหิน ตั้งแต่ 1 มกราคม 2565–31 ธันวาคม 2567 โดยสุ่มเวชระเบียนแบบชั้นภูมิตาม ICD-10 กลุ่มโรคหลักและใกล้เคียง ใช้นิยามผู้ป่วยที่ดัดแปลงจากนิยามของกองระบาดวิทยา ร่วมกับวินิจฉัยของแพทย์และ ICD-10 ระบุ ทบทวนรายงานในระบบเฝ้าระวังโรคดิจิทัล (Digital Disease Surveillance: DDS) รหัส 26, 27 และ 66 ศึกษาขั้นตอนการรายงานโรค และสัมภาษณ์บุคลากรที่เกี่ยวข้องกับระบบเฝ้าระวัง</p> <p><strong>ผลการศึกษา :</strong> รพ.หนองหินมีการรายงานผู้ป่วยไข้เลือดออกในระบบ DDS ทุกวัน และพยาบาลประจำหน่วยบริการต่าง ๆ สามารถรายงานผู้ป่วยให้ รพ.สต.ที่เกี่ยวข้องได้โดยตรง ค่าความไวกรณียึดนิยามโรค แพทย์วินิจฉัย และ ICD-10 ระบุ เท่ากับร้อยละ 55.77, 55.46 และ 55.66 ตามลำดับ กรณียึดนิยามโรคพบค่าความไวในฤดูกาล นอกฤดูกาล ผู้ป่วยใน และผู้ป่วยนอก เท่ากับร้อยละ 56.70, 51.22, 63.44 และ 50.86 ตามลำดับ ค่าพยากรณ์บวก (ตามนิยามโรค) เท่ากับร้อยละ 100 ข้อมูลบันทึกครบถ้วนร้อยละ 100 ทุกตัวแปร โดยบันทึกถูกต้องร้อยละ 100 ทุกตัวแปร ยกเว้นวันที่เริ่มป่วย (ร้อยละ 70.79) รายงานโรคทันเวลาร้อยละ 94.74–100 ทุกตัวแปรสามารถเป็นตัวแทนของระบบเฝ้าระวังโรคได้ บุคลากรทุกระดับมีความพึงพอใจต่อระบบเฝ้าระวังโรค ผู้ปฏิบัติเห็นว่าขั้นตอนการรายงานโรคง่ายและสะดวก ผู้บริหารส่วนใหญ่ไม่ได้เข้าใช้งานระบบ DDS โดยตรง แต่ใช้รายงานการเฝ้าระวังในการวางแผนและวิเคราะห์สถานการณ์ แผนกผู้ป่วยในได้ใช้ข้อมูลในการเตรียมเวชภัณฑ์ให้เพียงพอในฤดูกาลระบาด</p> <p><strong>ข้อเสนอแนะ :</strong> 1) เจ้าหน้าที่ระบาดวิทยาหารือร่วมกับหน่วยบริการต่าง ๆ ถึงแนวทางการเฝ้าระวังและรายงานโรคไข้เลือดออกทั้งในและนอกฤดูกาลระบาด โดยแผนกผู้ป่วยนอกที่มีลักษณะการหมุนเวียนบุคลากรมาปฏิบัติงานนั้น ควรมีการชี้แจงแนวทางการรายงานโรคกับบุคลากรที่เวียนมาใหม่ทุกครั้ง 2) เจ้าหน้าที่ระบาดวิทยาชี้แจงแพทย์ใช้ทุนและบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการบันทึกเวชระเบียนผู้ป่วยและลงรหัส ICD-10 เพื่อให้มีการบันทึกอาการทางคลินิกและผลตรวจทางห้องปฏิบัติงานครบถ้วนตามนิยามโรค บันทึกที่อยู่ขณะป่วยด้วยทุกครั้ง และลงรหัส ICD-10 ให้ถูกต้องตรงกับผลการวินิจฉัยโรค 3) เจ้าหน้าที่ระบาดวิทยาวางระบบในการติดตามและตรวจสอบข้อมูลผู้ป่วยให้ถูกต้อง ได้แก่ การบันทึกตัวแปรวันเริ่มป่วย การติดตามผลตรวจทางห้องปฏิบัติการที่ล่าช้าเกิน 3 วัน การแจ้งเตือนเมื่อมีผลตรวจทางห้องปฏิบัติการออก และการปรับแก้รายงานเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงผลการวินิจฉัยโรค</p> ธนิศรา ธิติศิริพงศ์ ภาณุพงศ์ คำพีระ ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e5595 e5595 10.59096/wesr.v56i12.5595 https://he05.tci-thaijo.org/index.php/WESR/article/view/6350 <p><strong>ความเป็นมา </strong><strong>:</strong> เมื่อวันที่ 19 เมษายน 2567 ทีมผู้สอบสวนโรค ได้รับแจ้งจากเจ้าหน้าที่ระบาดวิทยา สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดกำแพงเพชร พบผู้ป่วยยืนยันโรคไข้ชิคุนกุนยา 1 ราย ในพื้นที่บ้านปางสามัคคี หมู่ที่ 16 ตำบลโพธิ์ทอง อำเภอปางศิลาทอง จังหวัดกำแพงเพชร ทีมผู้สอบสวนโรค จึงลงพื้นที่เพื่อสอบสวนโรคและเฝ้าระวังการเกิดโรคในพื้นที่ เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและการระบาดของโรค ระบุสายพันธุ์ของเชื้อไวรัสชิคุนกุนยาของการระบาด ระบุขอบเขตการระบาด การกระจายของโรค ระบุแหล่งรังโรค และเพื่อควบคุมการระบาด</p> <p><strong>วิธีการศึกษา </strong><strong>:</strong> การศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา การทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วย ทบทวนสถานการณ์การเกิดโรคของพื้นที่ที่เกิดโรค และดำเนินการค้นหาผู้ป่วยเพิ่มเติมในชุมชน โรงพยาบาล ศึกษาสิ่งแวดล้อมโดยสำรวจค่าดัชนีลูกน้ำยุงลาย ได้แก่ House index (HI), Container index (CI), Breteau index (BI) และศึกษาทางกีฏวิทยา</p> <p><strong>ผลการศึกษา </strong><strong>: </strong>พบผู้ป่วยเข้านิยามโรคไข้ชิคุนกุนยา 12 ราย คิดเป็นอัตราป่วยร้อยละ 4.36 โดยแยกประเภทผู้ป่วยได้ดังนี้ ผู้ป่วยสงสัย (Suspected case) 8 ราย ผู้ป่วยเข้าข่าย (Probable case) 1 ราย ผู้ป่วยยืนยัน (Confirmed case) 3 ราย โดยมีอัตราป่วยในเพศหญิง ร้อยละ 4.02 ซึ่งสูงกว่าเพศชาย ที่อัตราป่วยร้อยละ 2.38 กลุ่มอายุที่ป่วยมากที่สุด คือ กลุ่มอายุ 40–44 ปี ร้อยละ 10.53 รองลงมา คือ กลุ่มอายุ 50–54 ปี ร้อยละ 6.90 อาการทางคลินิกที่พบมากที่สุด คือ ไข้สูง ร้อยละ 100 รองลงมาคือ ปวดกล้ามเนื้อ ร้อยละ 66.67 จากผลการตรวจพบผู้มีสารพันธุกรรมเชื้อไวรัสชิคุนกุนยา 3 ราย เมื่อนำตรวจหาภูมิคุ้มกันต่อโรคไข้ชิคุนกุนยา ด้วยวิธี ELISA ผลพบผู้ป่วยมีภูมิคุ้มกันชนิด IgM 2 ราย และไม่สามารถตรวจระบุสายพันธุ์ของเชื้อไวรัสชิคุนกุนยา เนื่องจากผู้ป่วยมีปริมาณเชื้อไวรัสชิคุนกุนยาน้อย จากการสำรวจและเก็บตัวอย่างลูกน้ำ ณ วันที่ 22 เมษายน 2567 ผลพบว่า ยุงที่เป็นพาหะนำโรคในครั้งนี้ คือ ยุงชนิด <em>Aedes</em> spp. ค่าดัชนีลูกน้ำยุงลาย HI ร้อยละ 42.86, CI ร้อยละ 8.15 และ BI เท่ากับ 207.14 และภาชนะที่พบลูกน้ำยุงลายส่วนมาก เป็นภาชนะน้ำขังที่อยู่บริเวณนอกบ้าน</p> <p><strong>ข้อเสนอแนะ </strong><strong>: </strong>ให้เจ้าหน้าที่เครือข่ายสุขภาพสร้างความรู้ ความตระหนัก และการป้องกันตนเองจากโรคไข้ชิคุนกุนยา แก่ประชาชนในพื้นที่ เช่น การกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำยุงลาย และควรมีการดำเนินการประสานงานให้เจ้าหน้าที่และบุคลากรด้านการแพทย์และสาธารณสุข ระหว่างภาครัฐและเอกชน ในเรื่องการเฝ้าระวังโรค การติดตามอาการ และการส่งต่อข้อมูลผู้ป่วย เพื่อเป็นการป้องกันไม่ให้เกิดการวินิจฉัยที่ล่าช้า หรือการไม่เข้ารับการรักษาของผู้ป่วยเอง</p> อภิลักษณ์ เหล่าไพโรจน์ ปุณวัฒน์ บุญมี ลิขสิทธิ์ (c) 2025 รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0 2025-12-30 2025-12-30 56 12 e6350 e6350 10.59096/wesr.v56i12.6350