รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์

รายงานข้อมูลการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ที่ 1–2 พ.ศ. 2569

กลุ่มสารสนเทศทางระบาดวิทยา กองระบาดวิทยา — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

รายงานข้อมูลการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์ที่ 3–4 พ.ศ. 2569

กลุ่มสารสนเทศทางระบาดวิทยา กองระบาดวิทยา — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

สถานการณ์โรคไอกรนในประเทศไทย พ.ศ. 2568

ฤทธิชัย ใจผ่อง, ชญานิจ มหาสิงห์, ภาวินี ด้วงเงิน — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

สรุปสาระสำคัญ

- โรคไอกรน (Pertussis) เป็นโรคติดเชื้อทางเดินหายใจ ที่สามารถป้องกันได้ด้วยวัคซีน เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Bordetella pertussis สามารถติดต่อได้จากละอองฝอยทางเดินหายใจของผู้ป่วยขณะไอ จาม หรือพูดคุย

- สถานการณ์โรคไอกรนในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา จำนวนผู้ป่วยมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นตั้งแต่ช่วงเดือนกันยายน 2566 โดยสูงกว่าค่ามัธยฐาน 5 ปีย้อนหลัง (พ.ศ. 2563–2567) เนื่องจากพบการระบาดในจังหวัดชายแดนภาคใต้ และในปี พ.ศ. 2568 จำนวนผู้ป่วยมีแนวโน้มลดลงจากปีที่ผ่านมา แต่ยังคงสูงกว่าค่ามัธยฐาน 5 ปีย้อนหลัง โดยปี พ.ศ. 2568 (ข้อมูล ณ 15 มกราคม 2569) มีรายงานผู้ป่วย 243 ราย อัตราป่วย 0.39 ต่อประชากรแสนคน เสียชีวิต 2 ราย อัตราป่วยตายร้อยละ 0.82

- มีการรายงานการระบาดเป็นกลุ่มก้อน 8 เหตุการณ์ พบมากในครอบครัวเดียวกัน รองลงมา คือ สถานศึกษา ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีประวัติเสี่ยงจากการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย การอยู่ร่วมกัน และการทำกิจกรรมร่วมกัน

- โรคไอกรนเป็นโรคที่สามารถติดต่อได้ง่าย และแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว การป้องกันและควบคุมโรคสามารถทำได้โดยการรับวัคซีนรวมป้องกันโรคคอตีบ-บาดทะยัก-ไอกรน (DTP) ตามช่วงอายุ สำหรับหญิงตั้งครรภ์สามารถรับวัคซีนป้องกันโรคไอกรนชนิดไร้เซลล์ (aP) ได้ตั้งแต่อายุครรภ์ 20 สัปดาห์ขึ้นไป และการรักษาสุขอนามัยส่วนบุคคล

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 52 ปี พ.ศ. 2568

ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

กรมควบคุมโรค ได้รับรายงานเหตุการณ์ โรค และภัยสุขภาพที่สำคัญ ผ่านโปรแกรมการตรวจสอบข่าวการระบาด กรมควบคุมโรค จากเครือข่ายงานสาธารณสุขทั่วประเทศ ดังนี้

สถานการณ์ในประเทศ

1. เหตุการณ์สงสัยโรคไข้หวัดใหญ่เป็นกลุ่มก้อน จังหวัดยโสธรและนครศรีธรรมราช
2. เหตุการณ์สงสัยโรคคางทูมเป็นกลุ่มก้อน จังหวัดยโสธร นครนายก และน่าน

สถานการณ์ต่างประเทศ

สถานการณ์โรคทางเดินหายใจตะวันออกกลาง (Middle East Respiratory Syndrome Coronavirus: MERS-CoV) ทั่วโลก

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 1 ปี พ.ศ. 2569

ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

สถานการณ์ในประเทศ

1. โรคลีเจียนแนร์ 4 เหตุการณ์ ในกรุงเทพมหานคร ชลบุรี กระบี่
2. สถานการณ์โรคลีเจียนแนร์

สถานการณ์ต่างประเทศ

สัตว์ป่วยติดเชื้อไข้หวัดนกที่มีความรุนแรงสูง ในจังหวัดมิยาซากิ ประเทศญี่ปุ่น นับเป็นรายที่ 13 ของประเทศ

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 2 ปี พ.ศ. 2569

ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

สถานการณ์ในประเทศ

เหตุการณ์เข้าข่ายไข้หวัดใหญ่เป็นกลุ่มก้อนในเรือนจำ ในจังหวัดลำปาง อุบลราชธานี และนครศรีธรรมราช

สถานการณ์ต่างประเทศ

รัฐนิวเจอร์ซีย์รายงานการเสียชีวิตจากไข้หวัดใหญ่ในเด็กเป็นรายแรกของฤดูกาล

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 3 ปี พ.ศ. 2569

ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

สถานการณ์ในประเทศ

โรคอุจจาระร่วง/อาหารเป็นพิษ เป็นกลุ่มก้อน จำนวน 4 เหตุการณ์ ในจังหวัดพะเยา ลำปาง อุบลราชธานี สุรินทร์

สถานการณ์ต่างประเทศ

สถานการณ์โรคหัดประเทศสหรัฐอเมริกา

สรุปการตรวจสอบข่าวการระบาดของโรค/ภัยสุขภาพในรอบสัปดาห์ที่ 4 ปี พ.ศ. 2569

ทีมเฝ้าระวังเหตุการณ์ผิดปกติ — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

สถานการณ์ในประเทศ

1. โรคอาหารเป็นพิษ/โรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน เป็นกลุ่มก้อน จำนวน 4 เหตุการณ์ ในจันทบุรี ชลบุรี ระยอง แม่ฮ่องสอน

สถานการณ์ต่างประเทศ

สถานการณ์โรคติดเชื้อไวรัสนิปาห์ในประเทศอินเดีย

การสอบสวนโรคอาหารเป็นพิษจากเห็ดระโงกน้ำตาล (Amanita brunneitoxicaria) บ้านสระกระจาย หมู่ 4 ตำบลสตึก อำเภอสตึก จังหวัดบุรีรัมย์ ระหว่างวันที่ 9–23 กรกฎาคม 2567

Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

บทนำ : ประเทศไทยพบเหตุการณ์อาหารเป็นพิษจากการรับประทานเห็ดบ่อยในฤดูฝน โดยภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีอัตราป่วยสูงที่สุด เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2567 กลุ่มงานควบคุมโรคติดต่อ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์ ได้รับแจ้งจากเจ้าหน้าที่ระบาดวิทยา โรงพยาบาลบุรีรัมย์ว่าพบผู้เสียชีวิตจากโรคอาหารเป็นพิษจากการบริโภคเห็ดในพื้นที่อำเภอสตึก จังหวัดบุรีรัมย์ จึงดำเนินการสอบสวนโรคโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและการระบาด ศึกษาลักษณะทางระบาดวิทยา หาสาเหตุ และเสนอแนวทางการควบคุมป้องกัน

วิธีการศึกษา : การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา โดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ผู้ป่วยและญาติ ทบทวนเวชระเบียน ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการ และสำรวจสิ่งแวดล้อมในพื้นที่โดยรอบจุดเกิดเหตุ เก็บตัวอย่างเห็ดสดจากบริเวณเก็บเห็ด ส่งตรวจวิเคราะห์จำแนกชนิดที่ธนาคารทรัพยากรชีวภาพแห่งชาติ

ผลการศึกษา : พบผู้ป่วยเข้าข่าย 4 ราย เพศชาย 2 ราย และเพศหญิง 2 ราย เสียชีวิต 3 ราย (อัตราป่วยตายร้อยละ 75) อาการสำคัญ ได้แก่ ปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน และอ่อนเพลีย ผู้ป่วยทั้งหมดมีประวัติบริโภคแกงเห็ดรวมที่เก็บจากป่าในพื้นที่ มีระยะฟักตัว 9–17 ชั่วโมง ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการพบความผิดปกติของการทำงานของตับ ไต และระบบแข็งตัวของเลือด โดยพบความรุนแรงในรายที่เสียชีวิต ผลตรวจจำแนกเห็ดพบความใกล้เคียงกับ Amanita brunneitoxicaria ร้อยละ 99.85 ซึ่งเป็นเห็ดสกุล Amanita ที่มีสารพิษกลุ่ม amatoxin สาเหตุของการป่วยครั้งนี้เกิดจากการรับประทานเห็ดป่าร่วมกันจากแหล่งเดียวกัน

อภิปราย : ผลการสอบสวนสอดคล้องกับรายงานการป่วยจากเห็ดพิษในประเทศไทยซึ่งมักเกิดในฤดูฝนและเกี่ยวข้องกับเห็ดสกุล Amanita ที่มีความเป็นพิษรุนแรงสูง การเก็บเห็ดหลายชนิดมาปรุงรวมกันโดยไม่สามารถจำแนกชนิดที่ปลอดภัยเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญ เหตุการณ์นี้สะท้อนว่าพื้นที่อำเภอสตึกยังพบผู้ป่วยจากการบริโภคเห็ดป่าเป็นประจำทุกปี ซึ่งชี้ว่าการสื่อสารความเสี่ยงและมาตรการป้องกันในชุมชนยังไม่ครอบคลุมเพียงพอ การเฝ้าระวังและแจ้งเตือนในช่วงฤดูฝนจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ควรเร่งสร้างความตระหนักแก่ชุมชนผ่านการสื่อสารความเสี่ยง การพัฒนาคู่มือจำแนกเห็ด การติดป้ายเตือนในพื้นที่เสี่ยง และการดำเนินโครงการ “ชุมชนปลอดภัย ห่างไกลเห็ดพิษ” เพื่อป้องกันการเกิดเหตุซ้ำ ทั้งนี้ควรเฝ้าระวังและแจ้งเตือนประชาชนอย่างเข้มข้น โดยเฉพาะฤดูฝนซึ่งเป็นช่วงที่มีความเสี่ยงสูง

การสอบสวนการระบาดของวัณโรค หมู่ที่ 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ อ.หนองเรือ จ.ขอนแก่น เดือนสิงหาคม 2567–มิถุนายน 2568

เรียมใจ พลเวียง, กรรณิการ์ ใจตรง — Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

ความเป็นมา : จากการสอบสวนโรคเบื้องต้นจากคลินิกวัณโรค โรงพยาบาลหนองเรือ วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2568 พบผู้ป่วยวัณโรค จำนวน 2 ราย พักอาศัยบ้านหลังเดียวกัน ในระยะเวลา 3 เดือน ทีม SRRT อ.หนองเรือ จึงร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สอบสวนและควบคุมโรคในพื้นที่ในวันที่ 7 มีนาคม 2568 เพื่อยืนยันการระบาด การกระจายตัวของโรค และ กำหนดมาตรการในการป้องกัน ควบคุมโรคและข้อเสนอแนะ

วิธีการศึกษา : การศึกษาระบาดวิทยาเชิงพรรณนา (Descriptive study) โดยศึกษา 1) ข้อมูลทั่วไปของพื้นที่ สถานการณ์วัณโรคของ อ.หนองเรือ และ ต.ยางคำ อ.หนองเรือ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2563–2567 และปี พ.ศ. 2568 (1 มกราคม–30 มิถุนายน 2568) จากโปรแกรมรายงานข้อมูลวัณโรคของประเทศไทย (National Tuberculosis Information Program; NTIP) การกระจายตัวของโรคตามบุคคล สถานที่ และเวลา 2) การศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม โดยศึกษาสภาพแวดล้อมบ้าน Index case และสภาพแวดล้อมชุมชน ในหมู่ที่ 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ และสถานที่ที่ผู้ป่วยเดินทางไปเป็นประจำ 3) การศึกษาห้องปฏิบัติการทั้งการตรวจทางห้องปฏิบัติการทั่วไป (Presumptive diagnosis) ส่งตรวจภาพถ่ายรังสีทรวงอก (CXR) และการตรวจทางห้องปฏิบัติการจำเพาะ (Specific diagnosis)

ผลการศึกษา : พบการระบาดของวัณโรคในหมู่ที่ 1, 2, 13 และ 14 ต.ยางคำ อ.หนองเรือ ช่วงเดือนสิงหาคม 2567–มิถุนายน 2568 โดยพบผู้ป่วยยืนยันวัณโรค 4 ราย (ร้อยละ 20) ผู้ป่วยเข้าข่ายวัณโรค 4 ราย จากผู้ป่วยสงสัยวัณโรค 33 ราย (ร้อยละ 12.12) สำหรับผู้สัมผัสร่วมบ้านและผู้สัมผัสใกล้ชิดของ Index case และสามี จำนวนทั้งสิ้น 25 คน พบผู้ป่วยยืนยันวัณโรค 1 ราย (ร้อยละ 4) และผู้ติดเชื้อวัณโรคระยะแฝง 3 ราย (ร้อยละ 12) แหล่งโรคคาดว่า Index case ได้รับเชื้อวัณโรคจากสามีที่ป่วยด้วยวัณโรคก่อนหน้าประมาณ 1 เดือน ส่วนสามีได้รับเชื้อวัณโรคจากเพื่อนร่วมปฏิบัติธรรมที่วัดซึ่งป่วยด้วยวัณโรคก่อนหน้าประมาณ 5 เดือน

ข้อเสนอแนะ : โรงพยาบาลหนองเรือร่วมกับเครือข่ายสาธารณสุขดำเนินมาตรการคัดกรองผู้สัมผัสร่วมบ้านและผู้สัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วยยืนยันทุกรายให้ครบถ้วน ตามเกณฑ์กองวัณโรค หน่วยงานสาธารณสุขในแต่ละตำบล สำรวจสถานที่เสี่ยงต่อการระบาดของวัณโรคในชุมชน ซึ่งเป็นสถานที่ที่มักมีการรวมกลุ่มกันของประชาชนอยู่เป็นประจำ และขอความร่วมมือผู้ดูแลสถานที่ให้ช่วยจัดการสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม ป้องกันการแพร่ระบาด

ความพึงพอใจของบุคลากรกรมควบคุมโรคต่อกระบวนการบริหารจัดการการเดินทางไปราชการชั่วคราว ณ ต่างประเทศของสำนักงานความร่วมมือระหว่างประเทศ

Sat, 31 Jan 2026 00:00:00 +0700

ความเป็นมา : การเดินทางไปราชการต่างประเทศของบุคลากรในหน่วยงานภาครัฐโดยเฉพาะหน่วยงาน ด้านสาธารณสุข มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาองค์ความรู้ การแลกเปลี่ยนประสบการณ์ และการสร้างความร่วมมือในระดับนานาชาติ สำนักงานความร่วมมือระหว่างประเทศมีภารกิจในการประสานจัดทำแผนการเดินทางไปราชการต่างประเทศชั่วคราว โดยยึดหลักการดำเนินงานตามเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ (Public Sector Management Quality Award: PMQA) หมวด 3 ที่เน้นการให้ความสำคัญกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเป็นศูนย์กลาง จึงได้ประเมินและเปรียบเทียบความพึงพอใจของกระบวนการบริหารจัดการการเดินทางไปราชการชั่วคราว ณ ต่างประเทศ และนำข้อมูลมาปรับปรุงและพัฒนากระบวนการดังกล่าวอย่างเป็นระบบ

วิธีการศึกษา : การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบภาคตัดขวาง (Cross-sectional analytic study) กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 166 คน ได้แก่ (1) ผู้จัดทำอนุมัติตัวบุคคลเพื่อเดินทางไปราชการต่างประเทศ จำนวน 36 คน (2) ผู้จัดทำโครงการงบประมาณรายจ่ายอื่น จำนวน 13 คน และ (3) ผู้เดินทางไปราชการ ณ ต่างประเทศ จำนวน 117 คน ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างที่ไม่อาศัยความน่าจะเป็น (Non-Probability Sampling) และแบบเฉพาะเจาะจง (purposive sampling) เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม จำนวน 3 ชุด แต่ละชุดมี 3 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านกระบวนการ/แนวทางการปฏิบัติงาน (Standard Operating Procedures: SOP) (2) ด้านบุคลากรผู้ให้บริการ และ (3) ด้านการอำนวยความสะดวกและช่องทางการให้บริการ และข้อเสนอแนะ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ สถิติเชิงพรรณนา และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงอนุมาน (F-test, One-Way ANOVA, Scheffe)

ผลการศึกษา : พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถาม มีอายุอยู่ในช่วง 31–40 ปี ร้อยละ 42.86 รองลงมา คือ ช่วงอายุ 51–60 ปี ร้อยละ 29.76 เป็นสายงานหลัก ร้อยละ 73.81 และสายงานสนับสนุน ร้อยละ 26.19 ผู้ตอบแบบสอบถามมีความพึงพอใจ (ภาพรวม) อยู่ในระดับมากทุกกลุ่ม เทียบระหว่างกลุ่ม กลุ่มผู้จัดทำโครงการงบประมาณรายจ่ายอื่นมีความพึงพอใจสูงสุดอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.62, S.D. = 0.51) รองลงมาคือกลุ่มผู้จัดทำอนุมัติตัวบุคคลอยู่ในระดับมาก (𝑥̅ = 4.37, S.D. = 0.76) และกลุ่มผู้เดินทางไปราชการ อยู่ในระดับมาก (𝑥̅ = 4.15, S.D. = 0.67) เทียบระหว่างด้าน พบว่า ด้านบุคลากรผู้ให้บริการได้รับความพึงพอใจสูงสุดในทุกกลุ่มอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̅ = 4.57 S.D. = 0.51, 𝑥̅ = 4.81 S.D = 0.33, 𝑥̅ = 4.04 S.D. = 0.83) รองลงมา ด้านการอำนวยความสะดวกอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด (𝑥̅ = 3.97−4.52) และด้านกระบวนการ/แนวทางปฏิบัติ (SOP) อยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด (𝑥̅ = 3.99−4.50)

สรุปผลการศึกษา : ผู้รับบริการจากทุกกลุ่มมีความพึงพอใจในระดับมาก โดยเฉพาะด้านบุคลากรสะท้อนความสามารถการให้บริการอย่างมืออาชีพและเป็นจุดแข็งของกระบวนการบริหารจัดการฯ สิ่งที่ควรพัฒนาเพิ่มเติม ได้แก่ ความรวดเร็วของกระบวนการอนุมัติ ความชัดเจนของข้อมูลขั้นตอนการปฏิบัติงาน และการเข้าถึงเครื่องมือบริการ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความสะดวกแก่ผู้รับบริการ