ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพต่อการฟื้นฟูสมรรถภาพปอดของ ผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้สุขภาพต่อการฟื้นฟูสมรรถภาพปอดของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่เข้ารับการรักษาในคลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรงพยาบาลโพธิ์ประทับช้าง จังหวัดพิจิตร จำนวน 50 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 25 คน สุ่มเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมแบบสุ่มอย่างง่ายด้วยการจับฉลากแบบไม่ใส่คืน กลุ่มทดลองเข้าร่วมโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพสำหรับผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังที่ได้สร้างขึ้น โดยผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 1.00 ส่วนกลุ่มควบคุมเข้ารับการพยาบาลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูล ได้แก่ แบบวัดความรอบรู้ด้านสุขภาพ มีค่าความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 0.94 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.93 และแบบบันทึกข้อมูลทางคลินิกค่าสมรรถภาพปอด ได้แก่ ค่า FEV1/FVC ค่า 6MWD และค่า mMRC

          ผลการวิจัย ปรากฏว่า ผู้ป่วยกลุ่มทดลองที่ได้เข้าร่วมโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพ สมรรถภาพปอดค่า FEV1/FVC และค่า 6MWD เพิ่มขึ้น รวมถึงค่า mMRC ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.01) นอกจากนี้ กลุ่มทดลองยังมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพ สมรรถภาพปอดค่า FEV1/FVC และค่า 6MWD เพิ่มขึ้น รวมถึงค่า mMRC ลดลงมากกว่ากลุ่มควบคุมที่เข้ารับการพยาบาลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01) ผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพสามารถเพิ่มระดับความรอบรู้สุขภาพและสมรรถภาพปอดของผู้ป่วยโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งยังสามารถบูรณาการใช้ในคลินิกโรคปอดอุดกั้นเรื้อรังของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหรือสถานบริการสุขภาพอื่น ๆ และทำให้ผู้ป่วยมีอาการสงบของโรคและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคเรื้อรังดีขึ้น ลดภาระทางด้านสุขภาพโดยรวมได้