การพัฒนารูปแบบการประเมินทางคลินิกเพื่อป้องกันการสำลักในผู้ป่วยจิตเวช - ศรีมุงคุล, ภาณุรัตน์; บัวละคร, นุจรินทร์; สถาพรธีระ, ภาวิณี; สุรินทร์ชมภู, กาญจน์กนก (วารสารแนวโน้มทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 2026)
การศึกษาครั้งนี้เป็นวิจัย R2R (Routine to Research) มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ปัญหาโรคปอดอักเสบจากการสำลักและวิเคราะห์ปัญหาบริบท และพัฒนารูปแบบการประเมินทางคลินิก เพื่อป้องกันการสำลักในผู้ป่วยจิตเวชบริบทโรงพยาบาลระดับตติยภูมิแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 138 คน ระหว่างเดือนมิถุนายน 2566 ถึงเดือนมิถุนายน 2567 กลุ่มตัวอย่างแบ่งเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มที่ 1 เป็นผู้ป่วยจิตเวชที่เสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสำลัก มีปัญหาตั้งแต่หลับตื้นขึ้นไป การรับรู้ดี สื่อสารได้ จำนวน 124 คน กลุ่มที่ 2 เป็นพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในหอผู้ป่วย จำนวน 14 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย (1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล (2) แบบประเมิน GCS (3) แบบประเมิน RASS (4) แบบประเมิน CIWA-Ar (5) แบบประเมินความพร้อมของผู้ป่วยก่อนเริ่มการกลืน และ (6) แบบสอบถามความพึงพอใจของพยาบาล วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ข้อมูลเชิงปริมาณ ร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ย (Mean) และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดย การสัมภาษณ์เชิงลึกใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ได้รูปแบบการประเมินทางคลินิกเพื่อป้องกันการสำลักในผู้ป่วยจิตเวช ประกอบด้วย การประเมินสภาพร่างกายประจำวันของผู้ป่วย การทดสอบภาวะกลืนลำบาก และการทดสอบปัญหาการกลืนน้ำ 2) ลดอุบัติการณ์ผู้ป่วยโรคปอดอักเสบจากการสำลัก และ 3) อัตราความพึงพอใจของพยาบาลอยู่ในระดับมาก (Mean = 3.41, S.D. = 0.60)