ความสัมพันธ์ระหว่างปฏิสัมพันธ์ในครอบครัวกับการกลับมาเสพซ้ำของผู้เสพ เมทแอมเฟตามีนในระบบบังคับบําบัด
คำสำคัญ:
เมทแอมเฟตามีน, เสพซ้ำ, ความสัมพันธ์ในครอบครัว, ปัจจัยบริบทบทคัดย่อ
ภูมิหลัง: ประชาชนไทยประมาณ 1.6 ล้านคน เคยเสพยาบ้า (เมทแอมเฟตามีน) อย่างน้อยหนึ่งครั้งในช่วงชีวิต ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีจำนวนผู้ใช้ยาบ้ามากที่สุด โดยมีอัตราการกลับมาเสพซ้ำภายหลังการบำบัดสูง
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการกลับมาเสพซ้ำของผู้เสพเมทแอมเฟตามีนในกลุ่มผู้เข้ารับการบำบัดรักษาแบบบังคับบำบัด กับปฏิสัมพันธ์ในครอบครัวและปัจจัยบริบทอื่น ๆ
วัสดุและวิธีการ: เป็นการศึกษาแบบบรรยาย จากผู้เสพเมทแอมเฟตามีน ในช่วงเดือนตุลาคม 2562 และกุมภาพันธ์ 2563 จำนวน 65 คน ที่ผ่านการบำบัดรักษาแล้ว เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์และการสังเกต นำเข้าข้อมูลแบบสอบทาน วิเคราะห์ความสัมพันธ์ด้วย Pearson chi-square, Fisher’s exact test และ odds ratio
ผลการศึกษา: พบผู้เสพเมทแอมเฟตามีนที่ผ่านการบำบัดแล้วทั้งหมด 65 ราย (เป็นผู้กลับมาเสพซ้ำ 13 ราย และไม่เสพซ้ำ 52 ราย) ปฏิสัมพันธ์ในครอบครัวไม่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับการกลับมาเสพซ้ำ อย่างไรก็ดีพบความสัมพันธ์ดังกล่าวในปัจจัยบริบทอื่น ๆ ได้แก่ การยอมรับจากสังคม [การยอมรับจากผู้นำชุมชน (p = 0.006), การยอมรับให้เข้าทำงานหรือเรียนหนังสือ (p = 0.049)], สถานการณ์เสี่ยงในชุมชน [การใช้ยาบ้า ของเพื่อนสนิท, การมีผู้เสพยาบ้า และมีการซื้อขายยาบ้าอยู่ในชุมชน (p = 0.014, p < 0.001 และ p = 0.038 ตามลำดับ)] และพฤติกรรมเสี่ยงส่วนตัวของผู้เสพฯ [เคยขายหรือเป็นตัวแทนขายยาบ้า และการดื่มสุรา เพื่อลดความอยากเสพยาบ้า (p = 0.012 and p = 0.013)].
สรุป: ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างปฏิสัมพันธ์ในครอบครัว กับกลับมาเสพยาบ้าซ้ำ ภายหลังการบำบัดแต่มีปัจจัยบริบทหลายประการที่มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กับการกลับมาเสพซ้ำ ดังกล่าว
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Kanato M, Phaileeklee S. Evaluation of the complete drug treatment, recovery and supporting procedure for all system in Thailand. Khon Kaen: ISAN Khon Kaen University; 2004.
Kanato M, Chindawong B. Rural Isaan: culture and substance abuse in case of Yaba. Bangkok: ACSAN, Chulalongkorn University; 2003.
Kanato M, Leyatikul P, Size Estimation of Substances Users Population in Thailand 2019. ONCB Journal 2020; 36(2): 37-48.
Daley DC. Five perspectives on relapse in chemical dependency. In: Carruth B, Daley DC, editors. Relapse: conceptual research and clinical perspectives. Binghamton, NY: The Haworth Press; 1988: 3-26.
Annis H, Davis C. Relapse prevention. In: Hester R, Miller W, editors. Handbook of alcoholism treatment approaches: effective alternatives. Elmsford, NY: Pergamon; 1989: 170-182.
Daley DC, Raskin MS. Relapse prevention and treatment effectiveness studies. In: Daley DC, editor. Treating the chemically dependent and their families. Newbury Park, CA: Sage Publications; 1991: 128-171
Gray M. Relapse prevention. In: Straussner SLA, editor. Clinical work with substance-abusing clients. New York: Guilford Press; 1993: 351-368.
Marlatt GA, Gordon JR. Relapse prevention maintenance strategies in the treatment of addictive behaviors. New York: Guilford Press; 1985.
Vaillant GE. What can long-term follow-up teach us about relapse and prevention of relapse in addiction? Br J Addict 1988; 83: 1147-1157.
Milkman H, Weiner SE, Sunderwith S. Addiction relapse. Adv Alcohol Subst Abuse 1983-1984; 3: 119-134.
Suppatchai S.Supporting on stop user. JDAP 1992; 8: 41-6.
Poophaiboon R. Family nursing: theoretical perspectives and application. 3rd ed. Bangkok: VJ printing; 1999.
Duvall EM. Family development. 4th ed. Philadelphia: JB Lippicott; 1971.
Seupsamarn B. Psychiatric association of Thailand. 2nded. Bangkok: Thammasat University; 1993.
Kongtanasophon K. Family role in Yaba prevention of adolescent in Murng Khon Kaen. Khon Kaen: Graduate School Khon Kaen University; 2002.
Asarath T. Background knowledge attitude and substance abuse of addicts receiving treatment at Chonburi Hospital. Chiang Mai: Chiang Mai University; 1991.
Yooprasert P. An influence factor of using narcotic in teenaged in Bangkok. Bangkok: Mahidol University; 1991.
Kimberly AU, Debra AM, Ana VE, Lara JS, Stacie AL. Young adolescents’ experience with parents and friends: exploring the connections. Fam Relat 2002; 51: 72-80.
Yang C, Shiau S. The need of caregivers and related factors for clients with drug abuse. NRC 1998; 6: 304-314.
Kaewdumkerng K. Factors promoting preventive behavior on amphetamine abuse among secondary school students in Ang Thong. Bangkok: Mahidol University; 1998.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของผู้เผยแพร่ ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ท่านสามารถอ่านและใช้งานบทความเหล่านี้เพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยต้องให้เกียรติแก่ผู้เขียนและวารสารอย่างเหมาะสม ห้ามนำบทความไปใช้หรือดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาต ข้อความที่แสดงในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว ผู้เขียนมีความรับผิดชอบอย่างเต็มที่ต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความ การนำไปใช้ซ้ำหรือตีพิมพ์ซ้ำอื่นๆ ต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
