ความต้องการการดูแลแบบประคับประคองและลักษณะของผู้ป่วยในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น ประเทศไทย

Palliative care needs and Characteristics of Patients in Nursing Homes in Mueang Khon Kaen District, Khon Kaen Province, Thailand

ผู้แต่ง

  • อัจฉริยา เจริญธัญลักษ์ ศูนย์การุณรักษ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ยุภาภรณ์ สายแสน ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • รัตนาภรณ์ ศิริเกต
  • ปาริชาติ เพียสุพรรณ์ ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • ศรีเวียง ไพโรจน์กุล ศูนย์การุณรักษ์ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น ประเทศไทย
  • อรรถกร รักษาสัตย์ ศูนย์การุณรักษ์ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น ประเทศไทย

คำสำคัญ:

การดูแลแบบประคับประคอง, ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ, ผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของผู้ป่วยและความต้องการการดูแลแบบประคับประคองของผู้ให้การดูแลผู้ป่วยในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากเอกสารโครงการศึกษาพัฒนาระบบการดูแลแบบประคับประคองสำหรับผู้สูงอายุในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ดำเนินการโดยศูนย์การุณรักษ์ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ และเก็บข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงตุลาคม พ.ศ. 2566 ด้วยแบบสอบถามครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ คุณลักษณะ สถานการณ์การดูแล การดำเนินงานดูแลแบบประคับประคอง และการส่งต่อผู้สูงอายุและการดูแลต่อเนื่อง

จากศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ 8 แห่ง มีผู้ตอบ 7 แห่ง (ร้อยละ 87.5) รวมผู้ป่วย 76 ราย ส่วนใหญ่มีอายุมากกว่า 65 ปี ร้อยละ 78.95 และร้อยละ 76.32 มีภาวะพึ่งพิงทั้งหมด โรคหลักคือภาวะสมองเสื่อม ร้อยละ 56.58 และโรคหลอดเลือดสมอง ร้อยละ 25 ค่าบริการต่อเดือนอยู่ระหว่าง 19,000–30,000 บาทตามระดับการพึ่งพิง การจัดทำแผนการดูแลล่วงหน้า มีความแตกต่างกันในแต่ละแห่ง โดยมีเพียง 1 แห่งที่ดำเนินการครบทุกราย มีผู้ปฏิบัติงานรวม 72 คน ส่วนใหญ่เป็นหญิง มีอายุ 20–40 ปี ความต้องการของผู้ปฏิบัติงาน ได้แก่ ความรู้เรื่องการให้อาหารทางสายยางในผู้ป่วยสมองเสื่อมระยะท้าย การจัดการอาการทางพฤติกรรมและจิตใจ แนวปฏิบัติกรณีฉุกเฉิน และการดูแลระยะท้ายในสถานดูแล ผลการศึกษานี้สะท้อนว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุที่พึ่งพิงสูง ซึ่งมีแนวโน้มต้องการการดูแลแบบประคับประคอง การพัฒนาโปรแกรมการดูแลแบบบูรณาการจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการยกระดับคุณภาพการดูแลในระยะยาว

 

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Integrated care for older people: guidelines on community-level interventions to manage declines in intrinsic capacity [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2017 [cited 2026 Feb 10]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241550109

World Health Organization. Palliative care [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2020

[cited 2023 Jun 9]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/palliative-care

Ersek M, Carpenter JG. Geriatric palliative care in long-term care settings with a focus on nursing homes. Journal of palliative medicine 2013; 16(10): 1180-1187. DOI: 10.1089/jpm.2013.9474

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. รายงานการสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2561.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทยและการคาดประมาณประชากร. กรุงเทพฯ: สศช.; 2567.

ปราโมทย์ ประสาทกุล, มนสิการ กาญจนะจิตรา, ศุทธิดา ชวนวัน, จงจิตต์ ฤทธิรงค์, ปิยวัฒน์ เกตุวงศา, สุภรต์ จรัสสิทธิ์, กาญจนา เทียนลาย, ศิริวรรณ อรุณทิพย์ไพฑูรย์, จิรวรรณ มาท้วม, กรรณิการ์ เสนา. รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ.2558. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง; 2559.

วิชัย เอกพลากร, บรรณาธิการ. รายงานการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกาย ครั้งที่ 6 พ.ศ. 2562–2563. นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2564.

ศิราณี ศรีหาภาค, วัชรี อมรโรจน์วรวุฒิ, ณรงค์ คำอ่อน, พัฒนี ศรีโอษฐ์, พลอยลดา ศรีหานู, ทิพวรรณ ทับซ้าย. สถานการณ์ปัญหาและความต้องการการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในชุมชน ภายใต้กองทุนระบบการดูแลระยะยาว จังหวัดขอนแก่น. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9 2564; 15(36): ม.ค.-เม.ย.

ศูนย์การุณรักษ์ โรงพยาบาลศรีนครินทร์. รายงานประจำปีสถิติศูนย์การุณรักษ์ ปี 2562. ขอนแก่น: โรงพยาบาลศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น; 2562

Mota Romero E, Burgos E, Puente Fernández D, García Caro MP, Hueso Montoro C, Herrero Hahn R, et al. Nursing Homes End of Life care Program (NUHELP): developing a complex intervention. BMC Palliative Care 2021; 20: 98. DOI: 10.1186/s12904-021-00788-1

Pairojkul S, Raksasataya A, Sorasit C, Horatanaruang D, Jarusomboon W. Thailand's experience

in advance care planning. Z Evid Fortbild Qual Gesundhwes 2023; 180: 85-89.

DOI: 10.1016/j.zefq.2023.05.010

Sripaew S, Assanangkornchai S, Limsomwong P, Kittichet R, Vichitkunakorn P. Advantages, barriers, and cues to advance care planning engagement in elderly patients with cancer and family members in Southern Thailand: a qualitative study. BMC Palliative Care 2024; 23(1): 211.

DOI: 10.1186/s12904-024-01536-x

Pimsen A, Kao CY, Hsu ST, Shu BC. The effect of advance care planning intervention on hospitalization among nursing home residents: a systematic review and meta-analysis. J Am Med Dir Assoc. 2022; 23(9): 1448–60.e1. DOI: 10.1016/j.jamda.2022.07.017

มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565 [อินเทอร์เน็ต]. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2566 [อ้างเมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2569].

จาก: https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1696238995-2521_0.pdf

Hall S, Goddard C, Stewart F, Higginson IJ. Education and training to enhance end-of-life care for nursing home staff: a systematic literature review. BMJ Support Palliative Care 2016; 6(3): 353–61.

DOI: 10.1136/bmjspcare-2015-000956

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-25

รูปแบบการอ้างอิง

เจริญธัญลักษ์ อ., สายแสน ย., ศิริเกต ร. ., เพียสุพรรณ์ ป. ., ไพโรจน์กุล ศ. ., & รักษาสัตย์ อ. . (2026). ความต้องการการดูแลแบบประคับประคองและลักษณะของผู้ป่วยในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น ประเทศไทย: Palliative care needs and Characteristics of Patients in Nursing Homes in Mueang Khon Kaen District, Khon Kaen Province, Thailand. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 14(2), 84–94. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/CHDMD_KKU/article/view/7468

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ