ผลของโปรแกรมการให้คำปรึกษาเพื่อสร้างแรงจูงใจต่อความรู้ ทัศนคติ และการปฏิเสธยาเสพติดในผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดเลย

ผู้แต่ง

  • สุนทรียา ธีปนรัชต์ กลุ่มงานสุขภาพจิตและยาเสพติด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเลย

คำสำคัญ:

ผลของโปรแกรม, การให้คำปรึกษาเพื่อสร้างแรงจูงใจ, ผู้ป่วยยาเสพติด

บทคัดย่อ

การศึกษานี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองชนิดกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของการให้คำปรึกษาเพื่อสร้างแรงจูงใจต่อความรู้ ทัศนคติ การรับรู้ความสามารถของตนเองในการปฏิเสธยาเสพติด และความพร้อมในการเปลี่ยนแปลงเลิกเสพและความต้องการบำบัดสารเสพติด กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ที่ติดสารเสพติดที่ได้รับ การคัดเลือกเข้าร่วมการวิจัยแบบเฉพาะเจาะจงตามคุณสมบัติที่กำหนด จำนวน 50 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามความรู้ แบบสอบถาม ทัศนคติต่อการป้องกันการกลับไปเสพยาซ้ำ แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถของตนเองในการปฏิเสธการเสพยา และแบบสอบถามความพร้อมในการเลิกเสพและความต้องการบำบัดสารเสพติด เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการทดลอง คือ โปรแกรมให้คำปรึกษาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจในการเลิกการเสพยาเสพติด พัฒนาโดยคณะผู้วิจัยภายใต้ทฤษฎีขั้นตอน การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของ Prochaska and Diclemente (ปี ค.ศ. 2006) โปรแกรมประกอบด้วยกิจกรรม 8 ครั้ง บำบัดครั้งละ 45 - 60 นาที สัปดาห์ละ 1 ครั้ง เป็นระยะเวลา 8 สัปดาห์ ดำเนินการระหว่างเดือนมีนาคม – ธันวาคม 2567 โดยวิเคราะห์ข้อมูล ด้วยสถิติพรรณนา และสถิติค่าที ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เฉลี่ยก่อนและหลัง โปรแกรมให้คำปรึกษาเพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจในการเปลี่ยนพฤติกรรมการเสพยาแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ .05 (p<.001) โดยหลังเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มตัวอย่างมีความรู้ ทัศนคติต่อการป้องกันการกลับไปเสพยาซ้ำ การรับรู้ความสามารถในการปฏิเสธยา และความพร้อมในการเลิกเสพและความต้องการบำบัดสารเสพติดสูงกว่าก่อน เข้าโปรแกรม

เอกสารอ้างอิง

ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กรมราชทัณฑ์. รายงานสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์คดี พ.ร.บ. ยาเสพติดทั่วประเทศ [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 18 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.correct.go.th/rt103pdf/report_index.php?report=drug.

สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการ บำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. ระบบข้อมูลการบำบัดรักษาและฟื้นฟู ผู้ติดยาเสพติดของประเทศ (บสต.). [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 20 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: /https://antidrug.moph.go.th/report/normal.

สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการ บำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด กระทรวงสาธารณสุข. ระบบข้อมูลการบำบัดรักษาและฟื้นฟู ผู้ติดยาเสพติดของประเทศ (บสต.). [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 20 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://antidrug.moph.go.th/report/normal.

นฤมล อารยะพิพัฒน์. การสัมภาษณ์เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจ (Motivational Interviewing หรือ MI). ใน: การพยาบาลเฉพาะทาง สาขาการพยาบาลผู้ใช้ยาและสารเสพติด. [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 14 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.tyrkk.go.th/center/media/kunena/attachments/583/MotivationalInterviewing.

โรงพยาบาลธัญญารักษ์อุดรธานี กรมการแพทย์. แบบประเมินขั้นตอนความพร้อมในการเปลี่ยนแปลงและความต้องการรักษาปัญหาการเสพติด Stage of Change Readiness and Treatment Eagerness Scale, (SOCRATES-8D). อุดรธานี: โรงพยาบาลธัญญารักษ์อุดรธานี กรมการแพทย์; 2567.

Miller, W. R., & Tonigan, J. S. (1996). Assessingdrinkers’ motivation for change: The stage of change readiness and treatment eagerness scale (SOCRATES). Psychology of addictive behaviors, 10, 81-89.

กนกวรรณ บุญประสิทธิ์, สุกรรณ์ยา งามชัด และจีระภา ช้างน้อย. ผลการให้คำปรึกษาเพื่อสร้างแรงจูงใจเพื่อให้เปลี่ยนพฤติกรรมในผู้ป่วยติดบุหรี่ กรณีศึกษา คลินิกบำบัดผู้ติดบุหรี่ โรงพยาบาลธัญญารักษ์ ขอนแก่น. ขอนแก่น: โรงพยาบาลธัญญารักษ์ขอนแก่น กรมการแพทย์; 2563.

คณะจิตวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 18 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.psy.chula.ac.th/th/feature-articles

มหาวิทยาลัยขอนแก่น. รายงานข้อมูลการสำรวจในภาคะวันออกเฉียงเหนือ เครือข่ายพัฒนาวิชาการและข้อมูลสารเสพติด ภาคะวันออกเฉียงเหนือ. [อินเตอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 24 เมษายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://https://th.kku.ac.th/th.

กัญญ์กุลณัช รามศิริ, พรนภา หอมสินธุ์ และรุ่งรัตน์ ศรีสุริยเวศน์. ผลของโปรแกรมการให้ข้อมูลข่าวสาร สร้างแรงจูงใจและพัฒนาทักษะเพื่อป้องกันการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในวัยรุ่นหญิง. วารสารวิจัย สุขภาพและการพยาบาล 2565;38(2):48-58.

นีรนุช โชติวรางกูล. การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างความรู้ร่วมกับการบำบัดระบบเมทริกซ์ โปรแกรมในผู้ป่วยยาเสพติดเพื่อป้องกันการเสพซ้ำ. วารสารวิชาการแพทย์และสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 3 2564;18(3):203-224.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-26

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ธีปนรัชต์ ส. ผลของโปรแกรมการให้คำปรึกษาเพื่อสร้างแรงจูงใจต่อความรู้ ทัศนคติ และการปฏิเสธยาเสพติดในผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดเลย. J. Addict. Res. Acad. Sci. [อินเทอร์เน็ต]. 26 กุมภาพันธ์ 2026 [อ้างถึง 16 มีนาคม 2026];2(3):30-42. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JARAS/article/view/7523

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย