ขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเลิกเสพสารแอมเฟตามีนของผู้ป่วยโรคจิตจากสารแอมเฟตามีน สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์

เอกพล สุดาชม

ผู้แต่ง

เอกพล สุดาชม สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์

คำสำคัญ:

กระบวนการเปลี่ยนแปลง, การรับรู้ความสามารถตนเอง, ขั้นตอนการเปลี่ยนแปลง, โรคจิตจากสารแอมเฟตามีน, สมดุลการตัดสินใจ

บทคัดย่อ

ขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม คือ กุญแจสำคัญในการรักษาผู้เสพสารแอมเฟตามีน เพื่อนำไปออกแบบกลวิธีทางสุขภาพจิตศึกษาของแต่ละบุคคล แต่สำหรับผู้ป่วยโรคจิตจากสารแอมเฟตามีนยังมีข้ออจํากัด วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเลิกเสพสารแอมเฟตามีนของผู้ป่วยโรคจิตจากสารแอมเฟตามีน โดยการศึกษาพรรณนาแบบภาคตัดขวาง กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยโรคจิตจากสารแอมเฟตามีน เข้ารับการรักษาที่สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ แบบผู้ป่วยใน จำนวน 95 คน เก็บข้อมูลในเดือนสิงหาคม - ตุลาคม 2565 โดยใช้แบบสอบถามขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม กระบวนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม สมดุลการตัดสินใจ และการรับรู้ความสามารถตนเอง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและไคสแควร์ ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่าง อยู่ในขั้นเตรียมตัว ร้อยละ 50.5 ขั้ลังเลใจ ร้อยละ 29.5 ขั้นไม่สนใจปัญหา ร้อยละ 13.7 และขั้นลงมือปฏิบัติ ร้อยละ 6.3 ตามลำดับ คะแนนเฉลี่ยของกระบวนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม สมดุลการตัดสินใจ และการรับรู้ความสามารถตนเองอยู่ในระดับปานกลาง และมีความแตกต่างกันตามขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเลิกเสพสารแอมเฟตามีนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p< .05)
สรุปผลการศึกษา ผู้ป่วยโรคจิตจากสารแอมเฟตามีน มีขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการเลิกเสพสารแอมเฟตามีนที่แตกต่างกัน ดังนั้น หน่วยบริการจิตเวช ควรประเมินขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและจัดกลวิธีทางสุขภาพจิตศึกษาที่เหมาะสม เพื่อให้การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบรรลุผลอย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

United Nations Office on Drugs and Crime. World drug report 2022. Vienna: United Nations; 2022.

ดนัย อินทรกำแหง. สถานการณ์ของยาบ้าไอซ์ และสารเสพติดโดยรวมในประเทศไทย.ใน: รัศมน กัลยาศิริบรรณาธิการ. ข้อเท็จจริงและตัวเลข : สารเสพติดผิดกฎหมายในประเทศไทย ปี 2560-2563 = Facts and figures : illegal substances in Thailand 2017-2020. กรุงเทพฯ: สหมิตรพัฒนาการพิมพ์; 2563; 13-20.

McKetin R, McLaren J, Lubman DI, Hides L. The prevalence of psychotic symptoms among methamphetamine users. Addiction. 2006;101(10):1473-78.

พันธุ์นภา กิตติรัตนไพบูลย์. การทบทวนองค์ความรู้เรื่องโรคจิตจากเมทแอมเฟตามีน. เชียงใหม่: แผนงานการพัฒนาระบบการดูแลผู้มีปัญหาการดื่มสุรา (ผรส.); 2556.

McKetin R, Leung J, Stockings E, Huo Y, Foulds J, Lappin JM, et al. Mental health outcomes associated with of the use of amphetamines: A systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine 2019;16:81-97.

สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต. รายงานผลการปฏิบัติงานสำหรับผู้บริหารของกรมสุขภาพจิต (สจ.รง.201) สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. สถาบันกัลยาณ์ราชนครินทร์ กรมสุขภาพจิต; 2565.

Shoptaw SJ, Kao U, Ling W. Treatment for amphetamine psychosis. Cochrane Database Syst Rev 2009;2009(1):CD003026.

Substance Abuse and Mental Health Services Administration. Treatment for people with Co-Occurring Disorders. Updated 2020. Rockville, MD: Substance Abuse and Mental Health Services Administration (U.S.); 2020.

Prochaska JO, Redding CA, Evers KE. The transtheoretical Model and stages of change. In: Glanz K, Rimer BK, Viswanath K editors. Healthbehavior and health education: Theory, research, and practice. 4thed. San Francisco: Jossey-Bass; 2008. p.97-117.

Krebs P, Norcross JC, Nicholson JM, Prochaska JO. Stages of change and psychotherapy outcomes: A review and meta-analysis. J Clin Psychol. 2018;74(11):1964-1979.

Nidecker M, DiClemente CC,Bennett ME, Bellack AS. Application of the Transtheoretical Model of change: psychometric properties of leading measures in patients with co-occurring drug abuse and severe mental illness. Addict Behav. 2008; 33(8):1021-1030.

DiClemente CC, Nidecker M, Bellack AS. Motivation and the stages of change among individuals with severe mental illness and substance abuse disorders. J Subst Abuse Treat. 2008;34(1):25-35.

Brown CH, Bennett ME, Li L, Bellack AS.Predictors of initiation and engagement in substance abuse treatment among individuals with co-occurring serious mental illness and substance use disorders. Addict Behav. 2011;36(5):439-47.

Morris DH, Davis AK, Lauritsen KJ, Rieth CM, Silvestri MM, Winters JJ, et al. Substance use consequences, mental health problems, and readiness to change among Veterans seeking substance use treatment. J Subst Abuse Treat. 2018;94:113-121.

Srisurapanonta M, Lamyai W, Pono K, Indrakamhaeng D, Saengsin A, Songhonge N, et al. Cognitive impairment in methamphetamine users with recent psychosis: a cross-sectional study in Thailand. Drug Alcohol Depend. 2020;210:107961.

พิชญา วัฒนการุณ, ฐิติมา สงวนวิชัยกุล. นิพนธ์ต้นฉบับอาการทางจิตของผู้ป่วยในโรคจิตจากการใช้สารเมทแอมเฟตามีน. วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์ สมเด็จเจ้าพระยา. 2557;8(2):11-20.

Lamyai W, Pono K, Indrakamhaeng D, Saengsin A, Songhong N, Khuwuthyakorn P, et al. Risks of psychosis inmethamphetamine users: cross-sectional study in Thailand. BMJ Open. 2019;9:e032711.

โกศล วราอัศวปติ, วรท ลำใย, กิตต์กวี โพธิ์โน, นพพร ตันติรังสี และปราณี จันทะโม. ผลของการบำบัด starts over and survive ต่อการลดการเสพซ้ำในผู้ป่วยโรคจิตที่มีปัญหาการใช้สารเสพติดเมทแอมเฟตามีน. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย. 2565;30(2):87-99.

กิตต์กวี โพธิ์โน, วรท ลำไย, ปราณี ฉันทพจน์ และสุพัตรา สุขาวห. ประสิทธิผลการบำบัด Co-occurring disorder (COD) Intervention ในผู้ป่วยโรคจิตจากเมทแอมเฟตามีน. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2561;63(2):127-140.

นภัสสรณ์ รังสิเวโรจน์, ภัทราภรณ์ ภทรสกุล, อรัญญา แพจุ้ย, อมรรัตน์ ชัยนนถี, นัชชารินทร์ ช่ำชองกิจ. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลตามหลักฐานเชิงประจักษ์ ในการดูแลผู้ป่วยโรคจิตจากแอมเฟตามีน. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2565;36(2):180-203.

ธวัชชัย วงพงศธร, สุรียพร วงพงศธร. การคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างสำหรับงานวิจัยโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป G*power. วารสารกรมอนามัย. 2561;41:11-21.

Prochaska JO, Velicer WF, DiClemente CC, Fava J. Measuring processes of change: applications to the cessation of smoking. J Consult Clin Psychol. 1988;56(4):520-8.

เติมศรี ชำนิการกิจ. สถิติประยุกต์ทางการแพทย์. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2544.

โซฟียา สุธากุล และสงวน ลือเกียรติบัณฑิต. คุณสมบัติของแบบวัดตัวแปรจิตลักษณะตามแบบจำลองข้ามทฤษฎีในผู้ใหญ่. วารสารเภสัชกรไทย. 2552;1(1):48-63.

Velicer WF, DiClemente CC, Prochaska JO, Brandenberg N. A decisional balance measure for assessing and predicting smoking status. J Pers Soc Psychol. 1985;48:1279-89.

วาทินี สุขมาก, อัจฉรี ศิริสุนทร, ประภาพร มีนา. ความเที่ยงตรงของแบบสอบถามการรับรู้ในความสามารถตนเอง. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2545;47(1):32-36.

Schwarzer R. General perceived self-efficacy in 14 cultures. [online], 1997. Available from:http://userpage.fuberlin.de/~health/world14.htm. [Cited 1 March 2022].

Jang O, Kim Y, Park H, Kim H. Factors influencing readiness to change among hazardous drinkers in South Korea. Psychiatr Clin Psychopharmacol. 2021;31:110-116.

de Weert-van Oene GH, Gongora V, von Sternberg K, de Jong CA. Motivation for Treatment and Motivation for Change in Substance-Dependent Patients with Co-Occurring Psychiatric Disorders. J Psychoactive Drugs. 2015;47(5):393-400.

Opsal A, Kristensen Ø, Clausen T. Readiness to change among involuntarily and voluntarily admitted patients with substance use disorders. Subst Abuse Treat Prev Policy. 2019;14(1):47.

Finnell DS. Use of the Transtheoretical Model for individuals with co-occurring disorders. Community Ment Health J. 2003;39(1):3-15.

Fava JL, Velicer WF, Prochaska JO. Applying the transtheoretical model to a representative sample of smokers. Addict Behav. 1995;20(2):189-203.

Stockings E, Bowman J, McElwaine K, Baker A, Terry M, Clancy R, et al. Readiness to quit smoking and quit attempts among Australian mental health inpatients. Nicotine Tob Res. 2013;15(5):942-9.

Schmidt C, Bischof G, Harting M, Rump H-J. Motivation to change and readiness for counseling in prescription-drug-dependent patients in a general hospital population. Addict Res Theory. 2009;17(2):186-190.