ประสิทธิภาพการปฏิบัติงานตามแผนประมาณการรับ-จ่ายเงินบำรุง ประจำปีงบประมาณ 2568 ของหน่วยบริการสังกัดสำนักงานสาธารณสุขอำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์

ปฏิมา  คลังสมบัติ

ผู้แต่ง

ปฏิมา คลังสมบัติ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยาง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์

คำสำคัญ:

แผนประมาณการรับ-จ่ายเงินบำรุง, ประสิทธิภาพการปฏิบัติงาน, หน่วยบริการปฐมภูมิ, การบริหารงบประมาณ, การวิจัยและพัฒนา

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงาน ปัญหา และปัจจัยที่สัมพันธ์กับประสิทธิภาพการจัดทำและบริหารแผนประมาณการรับ-จ่ายเงินบำรุง 2) พัฒนารูปแบบการจัดทำและบริหารแผนที่เหมาะสมกับหน่วยบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ และ 3) ประเมินประสิทธิภาพของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ การวิเคราะห์สถานการณ์ การพัฒนารูปแบบ และการทดลองใช้และประเมินผล กลุ่มตัวอย่างระยะวิเคราะห์สถานการณ์เป็นบุคลากรที่เกี่ยวข้อง 42 คน ผู้เชี่ยวชาญ 6 คน และกลุ่มทดลองใช้ 24 คน เครื่องมือประกอบด้วยแบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบประเมินความเหมาะสม และแบบประเมินประสิทธิภาพ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การถดถอยพหุคูณ การทดสอบทีแบบกลุ่มสัมพันธ์ และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า การดำเนินงานส่วนใหญ่อยู่ระดับปานกลาง ร้อยละ 73.8 ขณะที่ปัญหาและอุปสรรค อยู่ระดับรุนแรงมาก ร้อยละ 57.1 คะแนนปัญหาและอุปสรรคเป็นปัจจัยที่สัมพันธ์ทางลบกับประสิทธิภาพอย่างมีนัยสำคัญ (β = -0.595, p < .001) และโมเดลอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 47.3 รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยการเตรียมข้อมูลตั้งต้น การวางแผนแบบมีส่วนร่วม แบบฟอร์มและรายการตรวจสอบมาตรฐาน ระบบติดตามสถานะงบประมาณ การประสานงานระหว่างฝ่าย และการทบทวนปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง ผู้เชี่ยวชาญประเมินความเหมาะสมโดยรวมในระดับมากที่สุด (Mean = 4.58, SD = 0.15) ภายหลังทดลองใช้ คะแนนประสิทธิภาพรวมเพิ่มจาก 2.69 เป็น 4.27 อย่างมีนัยสำคัญ (p < .001) โดยด้านความโปร่งใสและตรวจสอบได้เพิ่มขึ้นมากที่สุด สรุปได้ว่า รูปแบบที่พัฒนาขึ้นช่วยยกระดับมาตรฐานการทำงาน ลดการพึ่งพาความรู้เฉพาะบุคคล และเพิ่มความโปร่งใสในการบริหารเงินบำรุงของหน่วยบริการปฐมภูมิ

ประวัติผู้แต่ง

ปฏิมา คลังสมบัติ, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลยาง สำนักงานสาธารณสุขอำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์

นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. (2564). ระเบียบกระทรวงสาธารณสุขว่าด้วยเงินบำรุงของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 2). สำนักกฎหมาย สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข.

กษมา แก้วบำรุง, วรินท์มาศ เกษทองมา, และวุธิพงศ์ ภักดีกุล. (2564). วิเคราะห์การบริหารคลังเวชภัณฑ์ในโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 14(2), 95-102.

ชญาภา อุปดิษฐ์, และอัญชลีพร วุฒิเป๊ก. (2566). การพัฒนาประสิทธิภาพการบริหารจัดการด้านการเงินการคลังหน่วยบริการในสังกัดสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดหนองคาย ตามเกณฑ์ Total Performance Score. วารสารวิจัยสุขภาพโรงพยาบาลและชุมชน, 1(2), 71-82. https://he03.tci-thaijo.org/index.php/pthjo/article/view/1359

ณัฐพงศ์ การดำริห์, ฉัตรสุมน พฤฒิภิญโญ, และอุทุมพร วงษ์ศิลป์. (2568). การดำเนินงานทางการเงินการคลังของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล: กรณีศึกษาเขตสุขภาพที่ 5 ภายใต้สถานการณ์ถ่ายโอนภารกิจ. วารสารกฎหมายและนโยบายสาธารณสุข, 11(3), 516-528.

นพพร พิรุณรัตน์ และคณะ. (2567). การเปรียบเทียบสัดส่วนการจัดสรรงบประมาณกองทุนประกันสุขภาพแห่งชาติระหว่างโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลที่ถ่ายโอนและไม่ถ่ายโอนภารกิจ. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 11(1), e266462.

ปิยภรณ์ ภูฉลาด, เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์, และสุรศักดิ์ เทียบฤทธิ์. (2567). กระบวนการเตรียมความพร้อมในการจัดทำคำของบประมาณรายจ่ายประจำปีแบบบูรณาการของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล. วารสารวิชาการทางรัฐประศาสนศาสตร์, 13(1), 159-175.

ลภัสรดา โอสถานนท์. (2564). ประสิทธิภาพการบริหารจัดการงบประมาณ พ.ศ. 2563 เขตสุขภาพที่ 10. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 30(ฉบับเพิ่มเติม 2), S303-S315.

วิพารัตน์ ศรีสวัสดิ์. (2566). แนวทางการตรวจสอบการใช้จ่ายเงินนอกงบประมาณตามแผนเงินบำรุง หน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข: กรณีเขตสุขภาพที่ 6. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลอุดรธานี, 31(1), 98-105.

สำนักงานงบประมาณ. (2568). รายงานการติดตามผลการดำเนินงานด้านการคลังสุขภาพระดับปฐมภูมิ. สำนักงบประมาณ สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์. (2566). รายงานการติดตามการบริหารงบประมาณบำรุงหน่วยบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิ จังหวัดสุรินทร์. กลุ่มงานประเมินผลและยุทธศาสตร์.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุรินทร์. (2567). รายงานปัญหาเชิงระบบการบริหารงบประมาณของหน่วยบริการในอำเภอศีขรภูมิ. กลุ่มงานบริหารทั่วไป.

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). Fiscal decentralisation and local finance in support of public services. OECD Publishing.

World Health Organization. (2021). Primary health care measurement framework and indicators: Monitoring health systems through a primary health care lens. World Health Organization.