การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลผักไหม อำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์

บทคัดย่อ

การวิจัยแบบผสมผสานนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด วิเคราะห์แนวทางการดูแลจากมุมมองของผู้ป่วย ครอบครัว และบุคลากรสาธารณสุข พัฒนารูปแบบการดูแลที่เน้นการมีส่วนร่วมของครอบครัวและชุมชน และประเมินความเหมาะสมและประสิทธิผลของรูปแบบ ดำเนินการ 3 ระยะ กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีค่า HbA1c ตั้งแต่ร้อยละ 7 ขึ้นไป จำนวน 318 คน ผู้ให้ข้อมูลเชิงคุณภาพประกอบด้วยผู้ป่วย ผู้ดูแล อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และบุคลากรสาธารณสุข ผู้ประเมินรูปแบบจำนวน 85 คน เครื่องมือ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แนวคำถามสนทนากลุ่ม แบบประเมินรูปแบบ และแบบบันทึกข้อมูลทางคลินิก วิเคราะห์ด้วยสถิติ
เชิงพรรณนา สหสัมพันธ์ การถดถอยพหุคูณเชิงเส้น paired t-test และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ความรู้ พฤติกรรมการดูแลตนเอง การสนับสนุนจากครอบครัว และการสนับสนุนจากชุมชนส่วนใหญ่อยู่ระดับปานกลาง ความรู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานทำนายค่า HbA1c อย่างมีนัยสำคัญ (B = -0.076, β = -.177, p = .002) โดยแบบจำลองอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 4.6 รูปแบบที่พัฒนาขึ้นเรียกว่า Phakmai Diabetes Care Model (PDC Model) ประกอบด้วยการให้ความรู้แบบกลุ่ม การติดตามโดย อสม. การให้คำปรึกษาครอบครัว และระบบบันทึกติดตามข้อมูลรายบุคคล ภายหลังใช้รูปแบบ คะแนนความรู้เพิ่มจาก 11.69 เป็น 15.31 พฤติกรรมการดูแลตนเองเพิ่มจาก 3.05 เป็น 3.64 การสนับสนุนจากครอบครัวเพิ่มจาก 3.16 เป็น 3.70 การสนับสนุนจากชุมชนเพิ่มจาก 3.01 เป็น 3.60 และ HbA1c ลดจากร้อยละ 8.65 เป็น 7.79 ทุกผลลัพธ์แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ (p < .001) คะแนนการยอมรับภาพรวมเท่ากับ 4.74 (SD = 0.12) สรุปว่า PDC Model เหมาะสมกับบริบทชนบทและมีศักยภาพต่อ
การประยุกต์ใช้ในระบบบริการปฐมภูมิ