ประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการรู้คิดของผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย ในชมรมผู้สูงอายุ เทศบาลนครมาบตาพุด จังหวัดระยอง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบบกลุ่มเดียว (Quasi-experimental research one group pretest posttest design) วัดผลก่อนและหลังทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมส่งเสริมการรู้คิดของผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย ในชมรมผู้สูงอายุ เทศบาลนครมาบตาพุด จังหวัดระยอง กลุ่มตัวอย่างคือ ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป เป็นกลุ่มติดสังคมที่อยู่ในชมรมผู้สูงอายุเทศบาลนครมาบตาพุด จังหวัดระยอง ที่ผ่านการคัดกรองด้วยแบบประเมินภาวะสมองเสื่อมด้วย Mini-Cog และมีคะแนนน้อยกว่าหรือเท่ากับ 3 คะแนน จำนวน 86 คน โดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือการวิจัยประกอบไปด้วย 2 ส่วน คือ 1) เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ โปรแกรมการพัฒนาศักยภาพสมองผู้ที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย ประยุกต์จากโปรแกรม TEAMV ของสถาบันเวชศาสตร์สมเด็จพระสังฆราชญาณสังวรเพื่อผู้สูงอายุ 2) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลการวิจัย ประกอบด้วย  1) แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล  2) แบบประเมินสมรรถภาพสมองไทย (Thai Mental State Examination ; TMSE) มีค่าความตรงเชิงเนื้อหา เท่ากับ 0.92 และแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล มีค่าความเชื่อมั่นสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค เท่ากับ 0.79 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา  ค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่างที่มีการวัดซ้ำ ด้วยสถิติ Paired sample t-test

ผลการศึกษาพบว่า หลังใช้โปรแกรมส่งเสริมการรู้คิดของผู้สูงอายุที่มีภาวะการรู้คิดบกพร่องเล็กน้อย ในชมรมผู้สูงอายุ เทศบาลนครมาบตาพุด จังหวัดระยอง กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนเฉลี่ยการรู้คิดหลังทดลองเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (t=14.54, p=<0.001) จากการศึกษาครั้งนี้ควรบูรณาการโปรแกรมเข้าสู่กิจกรรมประจำของชมรมผู้สูงอายุ และอบรมอาสาสมัครสาธารณสุข หรือผู้ดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ให้สามารถนำโปรแกรมไปใช้กับกลุ่มเสี่ยงในบ้านหรือในพื้นที่ต่อไป