ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมสุขภาพกับความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด: การศึกษาในโรงเรียนมัธยมศึกษาจังหวัดนครราชสีมา

บทคัดย่อ

โรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นสาเหตุสำคัญของการเจ็บป่วยและการเสียชีวิตทั่วโลก โดยมีแนวโน้มการเพิ่มขึ้นในกลุ่มเยาวชนจากพฤติกรรมการดำเนินชีวิตและความรู้ความเข้าใจด้านสุขภาพที่ไม่เหมาะสม วัยรุ่นเป็นช่วงเวลาสำคัญของการสร้างนิสัยสุขภาพที่คงอยู่ตลอดชีวิต ความเข้าใจเกี่ยวกับความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมของวัยรุ่นต่อการป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดจึงเป็นสิ่งจำเป็นต่อการวางแผนการป้องกันตั้งแต่ระยะเริ่มต้นอย่างมีประสิทธิภาพ การศึกษานี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินและเพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างระดับความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรมสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับปัจจัยเสี่ยงของโรคหัวใจและหลอดเลือดในนักเรียนระดับมัธยมศึกษาในประเทศไทย การวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง จากโรงเรียนปัญญาประทีป อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา จากการสุ่มตัวอย่างแบบสะดวก ข้อมูลผลการศึกษาได้จากแบบสอบถามที่ผู้ตอบกรอกด้วยตนเอง ประกอบด้วยข้อมูลพื้นฐานทางสังคมประชากร ความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจและหลอดเลือด ทัศนคติ และพฤติกรรมสุขภาพเพื่อการป้องกันโรค โดยการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยพหุเชิงเส้น ผลการศึกษาพบว่า ผู้เข้าร่วมการวิจัยมีระดับความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจและหลอดเลือดในระดับปานกลาง โดยร้อยละ 40.68 มีความรู้ระดับปานกลาง และร้อยละ 38.14 มีความรู้ระดับดี นักเรียนส่วนใหญ่มีทัศนคติเชิงบวกต่อการป้องกันโรคหัวใจ โดยเฉพาะด้านการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย และการหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ อย่างไรก็ตาม ยังพบช่องว่างด้านความรู้เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงทางเมตาบอลิซึมและชีวเคมี โดยปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับเบาหวานและการควบคุมระดับไขมันในเลือด การวิเคราะห์ถดถอยพบว่า เพศ ทัศนคติต่อการป้องกันโรคตั้งแต่วัยรุ่น และแหล่งข้อมูลด้านสุขภาพจากผู้ปกครอง มีความสัมพันธ์กับระดับความรู้ (R² = 0.169, p < 0.001) ความรู้เกี่ยวกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและข้อมูลจากเพื่อน มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับทัศนคติ (R² = 0.232, p < 0.001) สรุปผลการศึกษา นักเรียนมีความรู้เกี่ยวกับโรคหัวใจและหลอดเลือดในระดับปานกลาง และมีทัศนคติที่ดี แต่ไม่มีความสม่ำเสมอของพฤติกรรมการป้องกันโรค ปัจจัยด้านอิทธิพลของเพื่อนและสื่อดิจิทัลมีบทบาทสำคัญต่อการรับรู้ด้านสุขภาพ จึงควรส่งเสริมการจัดกิจกรรมให้ความรู้ผ่านโรงเรียน โดยใช้การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม นำโดยเพื่อน และมีการสนับสนุนด้วยสื่อดิจิทัล เพื่อเสริมสร้างความรู้และพฤติกรรมสุขภาพที่ดีอย่างยั่งยืนในกลุ่มเยาวชน