The Development of an Integrated Health Service Model for Vulnerable Groups, Wihan Daeng District, Saraburi Province.

Authors

  • ร่วม มะโนน้อม -

Keywords:

Model development, Health service delivery, Vulnerable groups, Subdistrict Health Promoting Hospital

Abstract

Thailand is rapidly transitioning into a complete aging society, with the proportion of elderly citizens projected to increase from 13.2% in 2010 to 32.1% by 2040. This demographic shift has led to a continuous rise in vulnerable populations and dependents; notably, in 2023, the number of bedridden patients reached 588,987, necessitating an efficient intermediate and long-term care system. This research aimed to (1) investigate the current challenges in health service provision for vulnerable groups, (2) develop an integrated health service model, and (3) evaluate the outcomes of the developed model. The study was conducted across three systematic phases. The primary stakeholders, selected through purposive sampling, consisted of 94 participants. Data collection involved in-depth interviews, focus group discussions, and participatory workshops, while data analysis utilized content analysis for qualitative data and descriptive statistics for quantitative records. The findings revealed significant systemic deficiencies, including a lack of service integration, high staff workloads, and inequitable access to healthcare. To address these issues, the "RUAM MODEL" was developed, comprising four core components: comprehensive registration and risk stratification, integrated care coordination, appropriate service delivery, and multidisciplinary team collaboration. Following the implementation of the model, the results demonstrated substantial improvements: registration coverage for vulnerable groups reached 92%, and 85% of personnel successfully completed case manager training. Furthermore, home visit coverage was recorded at 97.8%, while the hospital readmission rate decreased significantly by 50%. Participant satisfaction was exceptionally high at 96.7%. In conclusion, the RUAM MODEL is an effective, evidence-based framework that enhances the quality of life for vulnerable populations and can be sustainably expanded across various healthcare contexts to ensure long-term system resilience.

Downloads

Download data is not yet available.

References

กชพร เขื่อนธนะ, จินตนา แสงจันทร์, รมิดา เชาว์ชวาเขต, ภัทรพล ดู่ผัด, และจุฑามาศ ชาวส้าน. (2562). การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยที่จำเป็นต้องได้รับการดูแลต่อเนื่องที่บ้านโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนอำเภอเชียงกลาง จังหวัดน่าน. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 28(2), 273-285.

กาญจนา จันทะนุย, นงเยาว์ พละชัย, และพัชรมาศ คุณวงศ์. (2566). รูปแบบการสนับสนุนการจัดการตนเองของผู้ป่วยระยะกลางและผู้ดูแลในชุมชนอำเภอยางสีสุราช จังหวัดมหาสารคาม. วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 3(1), 68-81.

กระทรวงสาธารณสุข. (2567). คู่มือการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยระยะกลาง Guideline for Intermediate care สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ ตามแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2567). https://r8way.moph.go.th/r8wayNewadmin/page/upload_file/20250418075123.pdf

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). แผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 (พ.ศ.2566-2580). กระทรวงการพัฒนรสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. https://www.dop.go.th/download/laws/th1653553501-843_0.pdf

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). สถิติผู้สูงอายุของประเทศไทย 77 จังหวัด ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2561. https://www.dop.go.th/download/knowledge/th1550973505-153_0.pdf

กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2562). แนวทางการจัดบริการผู้ป่วยระยะกลาง (พิมพ์ครั้งที่ 1). สำนักพิมพ์สื่อตะวัน.

กองบริหารการสาธารณสุข สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. (2562). คู่มือการฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยระยะกลาง Guideline for Intermediate care สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ ตามแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service plan). บอร์น ทู บี พับลิชชิ่ง.

จิราภรณ์ อุ่นเสียม. (2559). พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมในการดูแลผู้สูงอายุระยะยาวเขตสุขภาพที่ 11. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11, 30(4), 261-268.

ชัชชษา บุญเนียมแตง, ชาญชัย จิตรเหล่าอาพร, และจิดาภา ถิรศิริกุล. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อนโยบายการบริการผู้สูงอายุในระยะยาวของไทย. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(10), 70-83.

ชาตรี พงษ์พันธ์, บรรเทิง พลสวัสดิ์, ทัพไท ชุ่มนาเสียว, และปรางทิพย์ ทาเสนาะ เอลเทอร์. (2567). แนวทางการจัดการสุขภาพชุมชนช่วงอุทกภัยสำหรับกลุ่มเปราะบาง: กรณีศึกษาตำบลหนองบ่อ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 9(4), 712-714.

ดารุณี โนนทิง. (2566). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง (Intermediate care) ในโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกระนวน และเครือข่ายบริการสุขภาพอำเภอกระนวน จังหวัดขอนแก่น. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 8(1), 244-251.

ถกลวรรณ บุญเต็ม, อ้อมแก้ว นิยมวัน, จีรนุช กองเมืองปัก และจารุวรรณ สุขศรีศิริวัชร. (2565). ผลของกระบวนการเยี่ยมบ้านและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลางในอำเภอเมือง จังหวัดสุรินทร์. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 37(3), 519-529.

ธิติวัฒน์ เธียรสวัสดิ์ และฉัตรวรัญช์ องคสิงห. (2568). แนวทางการใช้การบริหารงานสาธารณะในการปรับปรุงคุณภาพชีวิตประชากรกลุ่มเปราะบางในชุมชนเขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร. วารสารโพธิศาสตร์ปริทัศน์, 5(1), 1-12.

นภัส แก้ววิเชียร, เบญจพร สุธรรมชัย, ธัญพร ชื่นกลิ่น, นงณภัทร รุ่งเนย, วิชาญ เกิดวิชัย, และศุภสิทธิ์พรรณนารุโณทัย. (2564). นโยบายการดูแลสุขภาพระยะกลางในประเทศไทย: ข้อเสนอเพื่อหนทางข้างหน้า. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 30(5), 894-906.

นารีรัตน์ บำรุงถิ่น, และอรุณรัตน์ สู่หนองบัว. (2567). ประสิทธิผลของการดูแลต่อเนื่องในชุมชนในกลุ่มผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกลาง อำเภอเมืองชัยภูมิ. ชัยภูมิเวชสาร, 44(1), 59-73.

นงณภัทร รุ่งเนย, ธัญพร ชื่นกลิ่น, นภัส แก้ววิเชียร, เบญจพร สุธรรมชัย, วิชาญ เกิดวิชัย, และศุภสิทธิ์พรรณนารุโณทัย (2565). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความยั่งยืนของนโยบายการดูแลสุขภาพระยะกลางในโรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(1), 112-123.

นงลักษณ์ ทับประทุม. (2560). พฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุตำบลหนองโสน อำเภอเมือง จังหวัดเพชรบุรี [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเกริก.

บุญเลิศ นิลละออง. (2566). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของกองทุนดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 8(1), 281-292.

บุษบา แพงบุปผา, และชลทิศ อุไรฤกษ์กุล. (2567). การประเมินสถานการณ์สุขภาพผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงโดย Software Care Plan. ศูนย์อนามัยที่ 5.

ปภัสพร พันธ์จูม. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริบาลฟื้นสภาพผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate Care) จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 9(1), 309-318.

ปรีชา พึ่งเจริญ, และอุไรวรรณ โชคปัญญาพงษ์. (2563). แนวทางการพัฒนาระบบการจัดการฟื้นฟูสุขภาพผู้ป่วยระยะกลางในชุมชนของจังหวัดสระบุรี. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 13(1), 502-511.

ภคอร จตุพรธนภัทร. (2567). การกำหนดนโยบายการจัดสวัสดิการสังคมเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างเหมาะสมแก่ผู้สูงอายุ. วารสารการบริหารการจัดการและการพัฒนาที่ยั่งยืน, 2(2), 375-386.

ภาสกร สวนเรือง, อาณัติ วรรณศรี, และสัมฤทธิ์ ศรีธำรงสวัสดิ์. (2561). การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของผู้ช่วยเหลือในชุมชน ภายใต้นโยบายการพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุข สำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 12(3), 437-451.

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2565, 12 กันยายน). ESCAP เผยเเพร่รายงานฉบับใหม่ ชี้เเรงงานในเอเชีย-เเปซิฟิกกว่า 2.1 พันล้านคน เข้าไม่ถึงงานที่มีคุณค่าเเละการคุ้มครองทางสังคม. https://www.sdgmove.com/2022/09/12/escap-new-report-workforce-asia-pacific/

มณฑิชา เจนพานิชทรัพย์, ณฐิฌา แก้วอำไพ, และวิไลพร คลีกร. (2566). การพัฒนารูปแบบการจัดบริการสุขภาพผู้สูงอายุ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 17(1), 255-271.

รติอร พรกุณา. (2561). การดูแลระยะกลางสำหรับผู้สูงอายุ. ใน เอกสารประกอบการประชุม เรื่อง Service plan สำหรับผู้สูงอายุ. โรงพยาบาลขอนแก่น.

รณภพ เกตุทอง. (2567). การประเมินผลการดำเนินงานตามนโยบายทีมหมอประจำตัว 3 คนในการดูแลกลุ่มเปราะบางของจังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน, 9(1), 638-640.

วัชราภรณ์ อนุรักษ์พนาสกุล, ศิริพร ใจปัญญา, กานิสา อินทรสันติ, และพรทิพย์ นาคโดด. (2568). แนวทางการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุกลุ่มเปราะบาง หมู่บ้านกอสะเลียม ตำบลบวกค้าง อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารข่วงผญา, 19(1), 46-50.

วิชชุนี ละม้ายศรี. (2566). กระบวนการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองระยะกึ่งเฉียบพลันต่อเนื่องที่บ้านแบบมีส่วนร่วมตำบลสงเปลือย อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 8(2), 407-415.

วีระศักดิ์ รัตนชัยฤทธิ์, รุจิรา จันทร์หอม, และเสฐียรพงษ์ ศิวินา. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริบาลฟื้นสภาพผู้ป่วยระยะกลาง (Intermediate Care : IMC) จากโรงพยาบาลสู่ชุมชนเครือข่ายบริการสุขภาพจังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 15(2), 119-132.

ศาสตรา เข็มบุบผา. (2565). การพัฒนาระบบเชื่อมโยงการให้บริการดูแลผู้ป่วยระยะกลางสู่การดูแลระยะยาว อำเภอบ้านด่าน จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9, 16(3), 939-956.

สมาคมเวชศาสตร์ฟื้นฟูแห่งประเทศไทย. (ม.ป.ป.). การพัฒนางานการดูแลผู้ป่วยระยะฟื้นฟู (Sub-acute Rehabilitation) และถอดบทเรียนการดำเนินงาน ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข.

สุดา หันกลาง. (2562). การดูแลผู้สูงอายุกลุ่มเปราะบางในชุมชนเพื่อสุขภาวะที่ยั่งยืน. วารสารการพยาบาลและสุขภาพ สสอท., 1(1), 1–17.

สำนักงานสถิตแห่งชาติ. (2563). สถิติประชากรศาสตร์ ประชากรและเคหะ. http://statbbi.nso.go.th/staticreport/page/sector/th/01.aspx

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). บทสรุปสำหรับผู้บริหาร การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564. https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/survey_detail/2023/20230731140458_26870.pdf

Brooten, D., Naylor, M. D., York, R., Brown, L. P., Munro, B. H., Hollingsworth, A. O., ... & Youngblut, J. M. (2002). Lessons learned from testing the quality cost model of advanced practice nursing (APN) transitional care. Journal of Nursing Scholarship, 34(4), 369-375.

Naylor, M. D. (2006). Transitional care: A critical dimension of the home healthcare quality agenda. Journal for Healthcare Quality, 28(1), 48-54.

Smith, A., MacKay, S., & McCulloch, K. (2013). Case management: Developing practice through action research. British Journal of Community Nursing, 18(9), 452-458. https://doi.org/10.12968/bjcn.2013.18.9.452

Downloads

Published

2026-04-20

How to Cite

มะโนน้อม ร. (2026). The Development of an Integrated Health Service Model for Vulnerable Groups, Wihan Daeng District, Saraburi Province. Sustainable Health Innovation Management Journal, 1(1), 17–32. retrieved from https://he05.tci-thaijo.org/index.php/SHIMJ/article/view/7427

Issue

Section

Research Article