ประสิทธิผลของแนวทาง D-METHOD F-P ต่อความพร้อมของญาติและอัตราการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วันในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง หอผู้ป่วยอายุรกรรมหญิงโรงพยาบาลสันป่าตอง

สุทธาทิพย์ สิงห์ฆราช

ผู้แต่ง

สุทธาทิพย์ สิงห์ฆราช โรงพยาบาลสันป่าตอง

คำสำคัญ:

การวางแผนจำหน่าย, ญาติผู้ดูแล, ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง, แนวทาง D-METHOD F-P

บทคัดย่อ

บทนำ: โรคหลอดเลือดสมองเป็นปัญหาสำคัญที่มีอัตราความพิการและการกลับมารักษาซ้ำสูง โดยเฉพาะหลังจำหน่ายที่ผู้ป่วยและญาติยังขาดความพร้อมในการดูแล แนวทาง D-METHOD F-P เป็นรูปแบบการวางแผนจำหน่ายที่เน้นการมีส่วนร่วมและการเตรียมความพร้อมอย่างเป็นระบบ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของแนวทางดังกล่าวต่อระดับความรู้ ความพร้อม และอัตราการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วัน

วิธีการศึกษา: การวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อน–หลัง กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 40 ราย และญาติผู้ดูแลหลัก 40 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุมและกลุ่มทดลองกลุ่มละ 20 คู่ โดยกลุ่มทดลองได้รับการวางแผนจำหน่ายตามแนวทาง D-METHOD F-P ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามแนวทางปกติ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired-samples t-test, Independent-samples t-test, Chi-square test และ Fisher’s Exact Test

ผลการศึกษา: ภายหลังการทดลอง ทั้งสองกลุ่มมีคะแนนความรู้และความพร้อมของญาติผู้ดูแลเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยหลังการทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุม
อย่างมีนัยสำคัญ ทั้งด้านความรู้ (p < .001, 95% CI 4.47–10.24) และความพร้อม (p < .001, 95% CI 4.26–11.54)ญาติผู้ดูแลในกลุ่มทดลองร้อยละ 35.00 มีความพร้อมอยู่ในระดับสูง ขณะที่กลุ่มควบคุมไม่พบผู้ที่มีความพร้อมระดับสูง อัตราการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วันของกลุ่มทดลองต่ำกว่ากลุ่มควบคุม (ร้อยละ 5.00 และ 20.00 ตามลำดับ) แต่ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .342) และญาติผู้ดูแลในกลุ่มทดลองมีความพึงพอใจต่อกระบวนการวางแผนจำหน่ายในระดับมาก

สรุป: แนวทาง D-METHOD F-P สามารถเพิ่มระดับความรู้และความพร้อมของญาติผู้ดูแล และมีแนวโน้มลดอัตราการกลับมารักษาซ้ำภายใน 28 วัน อย่างไรก็ตาม การศึกษานี้มีข้อจำกัดด้านขนาดกลุ่มตัวอย่างและบริบทของสถานพยาบาลเดียว ซึ่งอาจจำกัดการนำผลไปใช้ในบริบทอื่น

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Stroke, cerebrovascular accident fact sheet. Geneva: World Health Organization; 2023.

Department of Disease Control. Thailand public health statistics report 2023. Bangkok: Ministryof Public Health; 2023. (in Thai).

Dajpratham P. Stroke rehabilitation. Bangkok: Faculty of Medicine Siriraj Hospital; 2018.

(in Thai)

Gonçalves-Bradley DC, Lannin NA, Clemson LM, Cameron ID, Shepperd S. Discharge planning from hospital. Cochrane Database Syst Rev. 2022;(2):CD000313.

Sahay S, Nair S, Gupta S. Readmission after stroke: incidence, risk factors, and prevention strategies. Stroke Res Treat. 2021;2021:1–8.

Office of the Permanent Secretary. Intermediate care service plan. Bangkok: Ministry of Public Health; 2019. (in Thai).

Levine DA, Langa KM, Vijan S, Hayward RA, Willis AW, Kabeto MU. Risk factors for 30-day readmission after stroke. Stroke. 2018;49(12):2999–3005.

Naylor MD, Aiken LH, Kurtzman ET, Olds DM, Hirschman KB. The importance of transitional care in achieving health reform. Health Aff (Millwood). 2011;30(4):746–54.

Jack BW, Chetty VK, Anthony D, Greenwald JL, Sanchez GM, Johnson AE, et al. A reengineered hospital discharge program to decrease rehospitalization. Ann Intern Med. 2009;150(3):178–87.

Prayin P, Saengsawang M, Jitrak S. Development of a care model for stroke patients during the rehabilitation phase. J Thai Nurs Counc. 2022;37(4):112–25.

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. New York: Lawrence Erlbaum Associates; 1988.

12. Naylor MD, Shaid EC, Carpenter D, Gass B, Levine C, Li J, et al. Components of comprehensive and effective transitional care. J Am Geriatr Soc. 2017;65(6):1119–25.

Polit DF, Beck CT. Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice. 11th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2021.

Feigin VL, Norrving B, Mensah GA. Global burden of stroke. Circ Res. 2017;120(3):439–48.

World Health Organization. World stroke fact sheet. Geneva: World Health Organization; 2022.

Cameron JI, Naglie G, Silver FL, Gignac MA. Stroke family caregivers’ support needs change across the care continuum: a qualitative study. Patient Educ Couns. 2016;99(3):365–72.

Bakas T, Clark PC, Kelly-Hayes M, King RB, Lutz BJ, Miller EL. Evidence for stroke family caregiver and dyad interventions: a statement for healthcare professionals. Stroke. 2019;50(9):2836–45.

Bakker M, de Vries B, van den Heuvel W, Hagedoorn M. Supporting stroke caregivers: a systematic review of caregiver education and training programs. Clin Rehabil. 2019;33(3): 459–71.

Camicia M, Lutz BJ, Markoff N, Catlin A. Determining the needs of family caregivers of stroke survivors during inpatient rehabilitation. Rehabil Nurs. 2019;44(2):83–91.

Jones F, Partridge C, Reid F. The Stroke Self-Management Programme: a randomized controlled trial. Clin Rehabil. 2020;34(3):347–59.

Bakas T, McCarthy M, Miller ET, Clark PC. Update on the state of the evidence for stroke family caregiver and dyad interventions. Stroke. 2019;50(5):e122–5.

Harrison JD, Auerbach AD, Quinn K, Kynoch K, Mourad M. Assessing the impact of nurse-led discharge planning on patient outcomes: a systematic review. J Clin Nurs. 2016;25 (17–18):2575–87.

Naylor MD, Hirschman KB, Toles MP, Jarrín OF, Shaid EC, Pauly MV. Adaptations of the transitional care model in the United States. Health Aff (Millwood). 2017;36(4):709–16.

Weiss ME, Yakusheva O, Bobay KL. Quality and cost analysis of nurse staffing, discharge preparation, and postdischarge utilization. Health Serv Res. 2017;52(5):1653–71.

Bakitas MA, Dionne-Odom JN, Pambianchi MS, Azari S, Vergara C, Kvale E. Engaging family caregivers in care planning and coordination for patients with serious illness. J Pain Symptom Manage. 2018;55(2):403–12.

Bjerkreim AT, Thomassen L, Waje-Andreassen U, Selvik HA, Næss H. Hospital readmission after ischemic stroke and TIA: a nationwide study. J Neurol Sci. 2019;405:116–21.

Lin HJ, Chang WL, Tseng MC. Factors associated with readmission in patients with stroke: a population-based study. Int J Environ Res Public Health. 2020;17(18):1–12.