ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง ในเขตพื้นที่ของศูนย์สุขภาพชุมชนที่ 4 โรงพยาบาลหัวไทร อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ, ติดบ้าน, ติดเตียงบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพชีวิต และปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง ในเขตพื้นที่ของศูนย์สุขภาพชุมชนที่ 4 โรงพยาบาลหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ตามคุณสมบัติที่กำหนดจำนวน 70 คน ทดสอบความเที่ยงของเครื่องมือกับผู้สูงอายุที่มีความคล้ายคลึงกับกลุ่มตัวอย่าง ใช้การทดสอบสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.90 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และ Pearson’s Correlation Coefficient
ผลการวิจัยพบว่าผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง ส่วนใหญ่มีระดับคุณภาพชีวิตโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 70.00 เมื่อแยกรายด้านพบว่า ผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง มีคุณภาพชีวิตด้านสิ่งแวดล้อมดีที่สุด (Mean = 2.86, S.D. = 0.71) รองลงมา คือ ด้านจิตใจ (Mean = 2.66, S.D. = 0.72) และด้านความสัมพันธ์ทางสังคม (Mean = 2.52, S.D. = 0.65) ตามลำดับ
สำหรับปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง พบว่า คุณลักษณะส่วนบุคคลด้านสถานภาพ มีความสัมพันธ์ระดับต่ำกับคุณภาพชีวิตด้านความสัมพันธ์ทางสังคมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05, rxy = .240) สำหรับปัจจัยเอื้อด้านรายได้ของครอบครัวต่อเดือนมีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับต่ำกับคุณภาพชีวิตด้านร่างกาย ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม และด้านสิ่งแวดล้อม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05, rxy = .248, rxy = .247, rxy = .273 ตามลำดับ) และปัจจัยเอื้อด้านการมีผู้ดูแลมีความสัมพันธ์เชิงลบระดับต่ำกับคุณภาพชีวิตด้านจิตใจอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05, rxy = -.283) และมีความสัมพันธ์เชิงลบระดับปานกลางกับคุณภาพชีวิตด้านสิ่งแวดล้อมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01, rxy = -.376) นอกจากนี้ยังพบว่า คุณภาพชีวิตด้านร่างกายมีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับปานกลางกับคุณภาพชีวิตด้านจิตใจ ด้านความสัมพันธ์ทางสังคม และด้านสิ่งแวดล้อม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .01, rxy = .572, rxy = .448, rxy = .370 ตามลำดับ)
จากผลการวิจัย สามารถนำข้อมูลไปใช้ในการพัฒนารูปแบบการดูแล และสร้างนวัตกรรมในการดูแลผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียง ในพื้นที่ เพื่อให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: บริษัท อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์จำกัด (มหาชน).
กู้เกียรติ ก้อนแก้ว, ภาณุมาศ ทองเหลี่ยม และศิริยากร ทรัพย์ประเสริฐ. (2562). ปัจจัยพยากรณ์คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่มีภาวะติดบ้าน อำเภอคลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 28(3), 394-401.
จิรนันท์ ปุริมาตย์, โชคชัย หมั่นแสวงทรัพย์, ศุภชัย ศิริกุลตัง และกรวรรณ ยอดไม้. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในจังหวัดจันทบุรี. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 28(4), 661.
นัสมล บุตรวิเศษ และอุปริฏฐา อิทรสาด. (2564). ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาอำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชมงคลสุวรรณภูมิ ศูนย์พระนครศรีอยุธยา.
เบญจวรรณ ช่วยเติม, สุคนธา คงศีล, สุขุม เจียมตน, สัมฤทธิ์ ศรีธำรงสวัสดิ์ และเพ็ญพักตร์ อุทิศ. (2566). การรับบริการดูแลระยะยาวและการสนับสนุนทางสังคมที่มีความสัมพันธ์ต่อคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 32(2), 296-297.
ประเสริฐ สาวีรัมย์. (2565). การพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โดยการพัฒนาความรอบรู้ด้วยหลักสูตร “CG เชี่ยวชาญ” ให้กับผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ในเขตอำเภอเมืองบุรีรัมย์ จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. 16(1), 95.
พัชราภรณ์ พัฒนะ. (2561). คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในศูนย์การเรียนรู้การดูแลผู้สูงอายุเขตสุขภาพที่ 4. กลุ่มพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ ศูนย์อนามัยที่ 4 สระบุรี กรมอนามัย.
สกุณา บุญนรากร. (2552). การส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวมทุกช่วงวัย. พิมพ์ครั้งที่ 2. สงขลา: เทมการพิมพ์.
สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย. (2552). คู่มือการดูแลส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข.
สุนิสา วิลาศรี, ขวัญใจ อำนาจสัตย์ซื่อ, พัชราพร เกิดมงคล และเพลินพิศ บุณยมาลิก. (2563). ปัจจัยทำนายคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในระบบบริการระยะยาวกรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 30(2), 166-172.
อมรศักดิ์ โพธิ์อ่ำ, นูรมา สมการณ์. (2565). การรับรู้ด้านสุขภาพที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิง เขตอำเภอจะแนะ จังหวัดนราธิวาส. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 5(1), 151.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคใต้)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารนี้มีลิขสิทธิ์โดยและเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons แบบแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 ระหว่างประเทศ (CC BY-NC-ND 4.0)
สามารถอ่านและนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยให้เครดิตแก่ผู้เขียนและวารสารอย่างเหมาะสม
ห้ามใช้หรือดัดแปลงบทความโดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความที่ปรากฏในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความของตนทั้งหมด
การนำไปใช้ซ้ำหรือเผยแพร่ซ้ำในรูปแบบอื่นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
