ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลหัวไทร อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช

ผู้แต่ง

  • ศิริพร นวลปาน โรงพยาบาลหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช
  • อุโรวรรณ ทัศนีย์สุวรรณ โรงพยาบาลหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช
  • จินดาวรรณ ชูจิตต์ โรงพยาบาลหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

ภาวะแทรกซ้อนทางไต, โรคเบาหวานชนิดที่ 2

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เข้ารับการรักษาคลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลหัวไทร อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยกลุ่มตัวอย่างเลือกแบบเจาะจง ตามคุณสมบัติที่กำหนด จำนวน 140 ราย แบบรวบรวมข้อมูลสร้างขึ้นจากผู้วิจัยผ่านผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน ได้ค่าความตรง .87 และทดสอบความเที่ยงของเครื่องมือกับผู้ป่วยที่มีความคล้ายคลึงกับกลุ่มตัวอย่าง ใช้การทดสอบสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้ค่าความเที่ยงเท่ากับ 0.80 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน

ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยด้านบุคคลและปัจจัยด้านคลินิก ได้แก่ เพศ ระดับความดันโลหิต ผู้ดูแลหลัก และระดับไขมันแอลดีแอลมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำต่อภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (rxy = 0.175, 0.171, 0.189, และ 0.185 ตามลำดับ) ส่วนปัจจัยด้านภาวะสุขภาพ ได้แก่ น้ำหนัก ดัชนีมวลกาย มีความสัมพันธ์ทางลบในระดับต่ำกับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (rxy = -0.215, -0.191) นอกจากนี้ยังพบว่า การรักษาโดยยากลุ่ม biguanide มีความสัมพันธ์ทางลบในระดับปานกลาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (rxy = -0.384) และปัจจัยด้านระดับ serum creatinine มีผลต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ทางบวกในระดับปานกลาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 (rxy = .541) ส่วนปัจจัยด้านพฤติกรรมสุขภาพ ด้านการรับรู้ภาวะสุขภาพและการรับรู้อาการเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อน ไม่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 (p > .05)

เอกสารอ้างอิง

กมลวรรณ สาระ, สมชาย สุริยะไกร และจุไร รัตน์ทุมนันท์. (2559). ความชุกและปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดไตวายเรื้อรังระยะที่ 3–5 ในโรงพยาบาลตระการพืชผล จังหวัดอุบลราชธานี. The National and International Graduate Research Conference 2016. Graduate School, Khon Kaen University, and Universitas Muhammadiyah Yogyakarta, Indonesia. Khon Kaen; 2016, 887–94.

กุลลดา เลียวเสถียรวงค์ และปทมพร อภัยจิตต์. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะไตเสื่อมในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. วารสารการแพทย์โรงพยาบาลศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์, 38(3), 605–616.

ณิชากานต์ วงษ์ประกอบ และลัฆวี ปิยะบัณฑิตกุล. (2560). ปัจจัยทำนายการเกิดโรคไตเรื้อรังในผู้ป่วยเบาหวานและความดันโลหิตสูง. The Journal of Baromarajonani College of Nursing, Nakhon Ratchasima, 23(2), 94–106.

ณิชชาภัทร ยอดแคล้ว และพรนภา ศุกรเวทย์ศิริ. (2562). ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคไตเรื้อรังในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่เข้ารับการรักษาที่ศูนย์สุขภาพชุมชนเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น, 26(2), 24–35.

ธัญญพัทธ์ สุนทรานุรักษ์, นวลอนงค์ หุ่นบัวทอง และอัชพร แสงอุทัย. (2563). ผลของโปรแกรมการควบคุมอาหารชะลอไตเสื่อมในคลินิกชะลอไตเสื่อม โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมือง จังหวัดปทุมธานี. The COVID-19 Pandemic Issue (PCFM), 3(2), 87–97.

พัลลภ สกุลทองถวิล. (2562). ความชุกและปัจจัยสัมพันธ์ต่อการเกิดภาวะไมโครอัลบูมินนูเรียในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2. วารสารอายุรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 5(4), 21–29.

เพ็ญศรี จิตต์จันทร์. (2554). ปัจจัยทำนายการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยบูรพา.

ภทรพรรณ อุณาภาค และขวัญชัย รัตนมณี. (2558). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังของโรงพยาบาลสมเด็จพระพุทธเลิศหล้า จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารสาธารณสุขมหาวิทยาลัยบูรพา, 10(2), 44–54.

วริณฎ์ฐิษา มูลกองศรี และเลิศชัย เจริญธัญรักษ์. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ตำบลกุดป่อง อำเภอเมือง จังหวัดเลย. วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา), 21(3), 151–160.

ศันสนีย์ เชาวนเกตุ. (2564). อุบัติการณ์และปัจจัยที่สัมพันธ์กับการลดลงของอัตราการกรองของไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช. วารสารสุขภาพและสิ่งแวดล้อมศึกษา, 6(3), 76–83.

สมาคมโรคเบาหวานแห่งประเทศไทย. (2560). สถานการณ์โรคเบาหวานของประเทศไทยและแนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2560. ค้นเมื่อ ตุลาคม 6, 2566, จาก https://www.dmthai.org/attachments/article/guideline-diabetes-care-2017.pdf

สิทธิ์ ภคไพบูลย์. (2563). ความชุกและปัจจัยเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนทางไตจากโรคเบาหวานในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่โรงพยาบาลปางศิลาทอง จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารกรมการแพทย์, 45(2), 12–18.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-01

รูปแบบการอ้างอิง

1.
นวลปาน ศ, ทัศนีย์สุวรรณ อ, ชูจิตต์ จ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนทางไตในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลหัวไทร อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช. South. Reg. Prim. Health Care J. [อินเทอร์เน็ต]. 1 กุมภาพันธ์ 2026 [อ้างถึง 24 กุมภาพันธ์ 2026];38(2):51-6. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/SRTC/article/view/7380

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย