รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุจังหวัดระนอง

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ จังหวัดระนอง 2) พัฒนารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ จังหวัดระนอง 3) ประเมินประสิทธิผลรูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ จังหวัดระนอง กลุ่มตัวอย่างขั้นตอนที่ 1 และขั้นตอนที่ 2 คัดเลือกแบบเจาะจงแบบสมัครใจ ประกอบด้วย Care manager จำนวน 10 คน Caregiver จำนวน 10 คน ประธานชมรมผู้สูงอายุ จำนวน 10 คน ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 10 คน รวม 40 คน ขั้นตอนที่ 3 เป็นผู้สูงอายุ จำนวน 371 คน เครื่องมือการวิจัยได้แก่ 1) แนวทางสนทนากลุ่มเพื่อศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 2) แนวทางการสนทนากลุ่มเพื่อพัฒนารูปแบบ 3) แบบสอบถามคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ ดัชนีความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 1.00 และค่าสัมประสิทธิ์ครอนบาคอัลฟาเท่ากับ 0.92-0.94 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติพรรณนาและสถิติทดสอบ t-test ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยขั้นตอนที่ 1 พบว่ากิจกรรมการพัฒนาให้ผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตที่ดียังไม่เป็นรูปธรรม ไม่ต่อเนื่อง ขาดการมีส่วนร่วมและไม่ครอบคลุมมิติของการสร้างเสริมสุขภาพ ขั้นตอนที่ 2 รูปแบบกิจกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุคือ Model : 2P-TR-LP-HL โดย 2P ประกอบด้วย Promotion & Prevention เป็นการลดปัจจัยเสี่ยงก่อนเกิดโรคของผู้สูงอายุ TR ประกอบด้วย Treatment & Rehabilitation เป็นการตรวจรักษา/ฟื้นฟูและ LP การดูแลอย่างต่อเนื่อง ประกอบด้วย Long Term Care & Palliative Care เป็นการป้องกันการสูญเสียหรือพิการ และ HL การสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy) ตั้งแก่ผู้สูงอายุ ผู้ดูแล และบุคคลในครอบครัว ขั้นตอนที่ 3 พบว่าหลังการใช้รูปแบบผู้สูงอายุมีคุณภาพชีวิตดีกว่าก่อนการพัฒนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 มีค่าเฉลี่ย เท่ากับ 3.09 (SD=1.19) และ 4.30 (SD=0.62) ตามลำดับ

ข้อเสนอแนะ : ควรกำหนดให้ประเด็นผู้สูงอายุเป็นนโยบายในการขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพชีวิต ระดับอำเภอ (พชอ.) และศึกษาเชิงระบบการดูแลคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุแบบบูรณาการโดยการมีส่วนร่วมทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง