การวิเคราะห์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์กับการสะท้อนช่องว่างเชิงโครงสร้างในการบังคับใช้พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

ผู้แต่ง

  • อัมพร เบญจพลพิทักษ์ กรมอนามัย
  • สุพจน์ อาลีอุสมาน กองกฎหมาย กรมอนามัย
  • กานต์ เจิมพวงผล กองกฎหมาย กรมอนามัย

คำสำคัญ:

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535, คณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์, เหตุรำคาญ, หลักความได้สัดส่วน, กฎหมายปกครอง

บทคัดย่อ

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 เป็นกฎหมายสำคัญที่ให้อำนาจแก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการกำกับดูแลและแก้ไขปัญหาด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมที่กระทบต่อสุขภาวะของประชาชน  ทว่าในทางปฏิบัติ การบังคับใช้กฎหมายดังกล่าวก่อให้เกิดข้อพิพาทระหว่างประชาชน ผู้ประกอบกิจการ และหน่วยงานของรัฐจำนวนมาก อันนำไปสู่การอุทธรณ์คำสั่งทางปกครองต่อคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ บทความนี้มุ่งวิเคราะห์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมเหตุรำคาญ การเพิกถอน และการไม่ต่ออายุใบอนุญาตประกอบกิจการ เพื่อสะท้อนปัญหาและช่องว่างเชิงโครงสร้างในการบังคับใช้กฎหมาย  ผลการศึกษาพบว่า แม้กฎหมายจะให้อำนาจอย่างครอบคลุมในการคุ้มครองสุขภาวะสาธารณะ แต่ก็ยังมีปัญหาในทางปฏิบัติอันเกิดจากความคลุมเครือของบทบัญญัติ  นอกจากนี้ยังพบปัญหาความแตกต่างในการใช้ดุลพินิจของเจ้าพนักงานท้องถิ่น และการขาดมาตรฐานกลางในการบังคับใช้กฎหมาย  ที่สำคัญยังพบความไม่สอดคล้องระหว่างแนวคิดการควบคุมทางสาธารณสุขแบบดั้งเดิมกับหลักกฎหมายมหาชนสมัยใหม่ โดยเฉพาะหลักความได้สัดส่วนและหลักความชอบด้วยกฎหมายผลการศึกษาได้เสนอแนะให้มีการพัฒนาศักยภาพของเจ้าพนักงานท้องถิ่น การจัดทำคู่มือการปฏิบัติงานมาตรฐาน และการปรับปรุงกฎหมายลำดับรองให้มีความชัดเจน เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบังคับใช้กฎหมายและลดข้อพิพาททางปกครองอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

1. กรมอนามัย. คู่มือการปฏิบัติงานตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535. กรุงเทพมหานคร: กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข; 2538.

2. กรมอนามัย. คู่มือเจ้าพนักงานท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพมหานคร: กองกฎหมาย กรมอนามัย; 2566.

3. สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา; 2568.

4. โกวิทย์ พวงงาม. กฎหมายปกครองว่าด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน; 2564.

5. นันทวัฒน์ บรมานันท์. กฎหมายปกครอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน; 2565.

6. พิษณุ หัตถสงเคราะห์. หลักกฎหมายปกครองและการควบคุมฝ่ายปกครอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์วิญญูชน; 2563.

7. บวรศักดิ์ อุวรรณโณ. กฎหมายมหาชน เล่ม 3 : ที่มาและนิติวิธี. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์นิติธรรม; 2558.

8. วรเจตน์ ภาคีรัตน์. กฎหมายปกครอง ภาคทั่วไป. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์นิติราษฎร์; 2564.

9. ชาญชัย แสวงศักดิ์. กฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์

วิญญูชน; 2565.

10. สำนักงานศาลปกครอง. รวมหลักกฎหมายเกี่ยวกับการใช้ดุลพินิจของฝ่ายปกครอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานศาลปกครอง; 2565.

11. สำนักงานศาลปกครอง. หลักกฎหมายปกครองและแนวคำพิพากษาศาลปกครอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานศาลปกครอง; 2563.

12. สำนักงานศาลปกครอง. แนวคำพิพากษาศาลปกครองเกี่ยวกับการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานศาลปกครอง; 2567.

13. สำนักงานศาลปกครอง. หลักความได้สัดส่วนกับการใช้อำนาจทางปกครอง. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานศาลปกครอง; 2566.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-11-04

รูปแบบการอ้างอิง

1.
เบญจพลพิทักษ์ อ, อาลีอุสมาน ส, เจิมพวงผล ก. การวิเคราะห์คำวินิจฉัยของคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์กับการสะท้อนช่องว่างเชิงโครงสร้างในการบังคับใช้พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535. jhealth [อินเทอร์เน็ต]. 4 พฤศจิกายน 2026 [อ้างถึง 11 พฤศจิกายน 2026];49(2):139-415. Available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/jhealth/article/view/8557

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความปริทัศน์