ปัจจัยด้านความเชื่อสุขภาพที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมป้องกันโรคความดันโลหิตสูงของพระภิกษุสงฆ์ ในเขตอำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการ
คำสำคัญ:
ความเชื่อด้านสุขภาพ, พฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูง, พระภิกษุสงฆ์บทคัดย่อ
การวิจัยเชิงสหสัมพันธ์ครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับพฤติกรรมป้องกันโรคความดันโลหิตสูงของพระภิกษุสงฆ์ และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความเชื่อด้านสุขภาพกับพฤติกรรมป้องกันโรคความดันโลหิตสูง กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาครั้งนี้ ได้แก่ พระภิกษุสงฆ์ในเขตอำเภอบางบ่อ จังหวัดสมุทรปราการจำนวน 110 รูป โดยการสุ่มตัวอย่างอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามที่มีค่าความตรงเชิงเนื้อหารายฉบับอยู่ระหว่าง 0.86-0.89 มีค่าความเชื่อมั่น (Cronbach's Alpha) อยู่ระหว่าง 0.78–0.88 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา (ร้อยละ,ค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และสถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน (Pearson's Product Moment Correlation Coefficient) ผลวิจัยพบว่า พบว่าพระภิกษุสงฆ์มีระดับพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูง (ด้านกิจกรรมทางกาย/การเคลื่อนไหวออกแรงและพฤติกรรมด้านการรับประทานอาหาร)โดยรวมอยู่ในระดับต่ำ (ค่าเฉลี่ย = 1.44, SD. = 0.47) ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ทางบวกกับพฤติกรรมป้องกันโรคความดันโลหิตสูงของพระภิกษุสงฆ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ได้แก่ การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเกิดโรคความดันโลหิตสูง (r = .278, p <.001) การรับรู้ความรุนแรงของโรคความดันโลหิตสูง (r = .310, p <.001) การรับรู้ประโยชน์ของการปฏิบัติตัวในการป้องกันโรคความดันโลหิตสูง (r = .248, p <.001) ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นข้อมูลในการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมความเชื่อด้านสุขภาพเพื่อส่งเสริมพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงของพระภิกษุสงฆ์
เอกสารอ้างอิง
1. World Health Organization. Global report on hypertension: the race against a silent killer. World Health Organization; 2023.
2. กรมควบคุมโรค กองโรคไม่ติดต่อ. รายงานประจำปี 2567. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์อักษรกราฟฟิคแอนด์ดีไซน์; 2568.
3. สำนักงานโรคไม่ติดต่อ กลุ่มยุทธศาสตร์และแผนงาน. รายงานประจำปี 2567 [อินเทอร์เน็ต]. 2568
[เข้าถึงเมื่อ 24 มิถุนายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://thaincd.com/document/file/download/paper-manual//Annual-report-2024.paf.
4. สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. สถิติสาธารณสุข พ.ศ.2567. [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 24 มิถุนายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://bps.moph.go.th/new_bps/sites/default/files/statistic%2567.pdf.
5. โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคลองด่านหมู่ 1. รายงานข้อมูลสถานการณ์ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงของประชากรในตำบลบางบ่อ อำเภอคลองด่าน จังหวัดสมุทรปราการ ระหว่างปี 2564-2567. สำนักงานสาธารณสุขอำเภอบางบ่อ; 2568.
6. โรงพยาบาลบางบ่อ. เวชระเบียนสถิติ โรงพยาบาลบางบ่อ ระหว่างปี 2564-2567. สำนักงานสาธารณสุขอำเภอบางบ่อ; 2568.
7. Thai Health Promotion Foundation. The urgent situation of the health of monks [Internet]. 2013 [cited 2025 Nov 24]. Avaliable from : http://www.manager.co.th/QOL/ViewNews.spx?NewsID=9560000064131
8. กรมการแพทย์. สรุปการตรวจราชการเขตสุขภาพที่ 6 ครั้งที่ 1 ประจำปี 2567: คณะ 2 พัฒนาระบบบริการสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 24 มิพฤศจิกายน2568]. เข้าถึงได้จาก : http://www.spko.moph.go.th/wp-content/upload/2024/04/คณะสรุปตรวจราชการกรมการแพทย์-เขต 6-รอบ -67.pdf.
9. พีระพล หมีเอี่ยม. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมสุขภาพของพระภิกษุสงฆ์ในเขตอำเภอตาคลี จังหวัดนครสวรรค์. [วิทยานิพนธ์ปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต]. พิษณุโลก: บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยนเรศวร; 2563.51-5.
10. Rosenstock IM, Strecher VJ, Becker MH. Social learning theory and the health belief model. Health Education Quarterly 1988;15(2):175–83.
11. ชนกนันท์ แสนสุนนท์ และกฤชกันทร สุวรรณพันธุ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในอำเภอบ้านไผ่ จังหวัดขอนแก่น.วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน 2564;7(2):48-61.
12. พระมหาอภิสิทธิ์ วิริโย. การคัดเลือกบุคคลเข้าสู่องค์กรสงฆ์ตามหลักพระธรรมวินัยและตามกฎระเบียบของมหาเถรสมาคม. วารสารพุทธนวัตกรรมปริทรรศน์ 2565;3(2):52-64.
13. เอกภพ จันทร์สุคนธ์ และ กิ่งแก้ว สำรวยรื่น. ปัจจัยพยากรณ์พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของพระสงฆ์ในจังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิทยบริการ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม 2565;18(2):409-18.
14. Thai Health Promotion Foundation. The urgent situation of the health of monks. [Internet]. 2023 [cited 2025 Nov 24]. Avaliable from : http://www.manager.co.th/QOL/ViewNews.spx?NewsID=9560000064131.16.
15. กันยา สุวรรณคีรีขันธ์ อัจฉรา เดชขุน นงนุช จิตร์นิวรณ์ จริยา ทรัพย์เรือง เนาวรัตน์ กระมูลโรจน์. รายงานปฏิบัติการพยาบาลชุมชน. คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ; 2567.
16. ศนิกานต์ ศรีมณี ชนิดา มัททวางกูร พรพิมล ภูมิฤทธิกุล ระชี ดิษฐจร และพรรณี ตรังคสันต์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการบริโภคของพระสงฆ์และพฤติกรรมการถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์ของประชาชนในเขตภาษีเจริญ.วารสารพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยสยาม 2565;19(37):22-38.
17. พัชรินทร์ คำแก่น ณัฐวรรณ พินิจสุวรรณ กันย์นิรินท์ ไชยแก้ว และภรัญยู สุภาตา. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงของพระสงฆ์ ในอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย. วารสารพยาบาลตำรวจ 2566;15(2):295-306.
18. รัตน์ศิริ ทาโต. การวิจัยทางพยาบาลศาสตร์: แนวคิดสู่การประยุกต์ใช้. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2565.
19. พิศุทธิ์ ชนะรัตน์. การประยุกต์แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเพื่อป้องกันการเกิด โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ในพระสงฆ์ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. มหาราชนครศรีธรรมราชเวชสาร 2567;8(1):162-74.
20.นัทธพงศ์ ลัทธพินันท์ และสุจิตรา สุคนธทรัพย์. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการบริโภคและกิจกรรมทางกายของพระภิกษุไทย วารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและสุขภาพ 2564;21(3):446-59.
21. รัชนู ปินตาดง และธนภพ โสตรโยม. พฤติกรรมการบริโภคอาหารของพระสงฆ์ในวัดเขตดุสิต กรุงเทพมหานคร วารสารวิชาการครุศาสตร์อุตสาหกรรม พระจอมเกล้าพระนครเหนือ 2564;12(1):119-26.
22. เจษฏาภรณ์ สุธรรม, วราภรณ์ บุญเชียง, อักษรา ทองประชุม. ความสัมพันธ์ระหว่างความรู้ด้านสุขภาพพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองและภาวะสุขภาพของพระสงฆ์ อำเภอลี้ จังหวัด. วารสารสาธารณสุข ล้านนา 2556;19(2):102-16.
23. อมรรัตน ลือนาม นิลาวรรณ งามขำ ดวงหทัย แสงสว่าง ,วิภาวรรณ เพ็งพานิช , กมลทิพย์ รัตนสุวรรณาชัย, วัชรดล เส็งลา และ กิตติ ประจันตเสน.ปัจจัยทำนายพฤติกรรมการดูแลตนเองเพื่อป้องกันโรคความดันโลหิตสูงของประชาชนกลุ่มเสี่ยง.วารสาร มฉก.วิชาการ 2562;23(1):93-106.
24. วรัญญา หินกอง, วนลดา ทองใบ, จีราภรณ์ กรรมบุตร. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือดของพระสงฆ์ในจังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ2565;7(4):396-411.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 กรมอนามัย

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร