ผลการรักษาโรคต้อหินด้วยวิธีผ่าตัดเปิดทางระบายน้ำจากลูกตา ออกสู่เยื่อบุตาขาวร่วมกับการใช้ Mitomycin C ในโรงพยาบาลสุโขทัย

ผู้แต่ง

  • นิธิรัชต์ แสนเพ็ญ กลุ่มงานจักษุวิทยา โรงพยาบาลสุโขทัย

คำสำคัญ:

ต้อหิน, การผ่าตัดเปิดทางระบายน้ำ, Mitomycin C, ความดันลูกตา, ผลการรักษา

บทคัดย่อ

                 ความเป็นมา: โรคต้อหินเป็นสาเหตุสำคัญของภาวะตาบอดถาวร การผ่าตัด Trabeculectomy ร่วมกับ Mitomycin C (MMC) เป็นวิธีมาตรฐานในการลดความดันลูกตา อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการประเมิน ผลลัพธ์การผ่าตัดจากการให้บริการจริงของโรงพยาบาลสุโขทัย ซึ่งอาจมีความแตกต่างจากรายงานอื่นได้ ตามสัดส่วนชนิดต้อหินในแต่ละพื้นที่ จึงได้จัดทำการศึกษาครั้งนี้

                วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความดันลูกตา การลดจำนวนยาลดความดันตา อัตราความสำเร็จ และภาวะแทรกซ้อนของการผ่าตัด Trabeculectomy with MMC ในผู้ป่วยโรคต้อหินของโรงพยาบาลสุโขทัย

                วิธีการศึกษา: การศึกษาย้อนหลังเชิงพรรณนา (retrospective descriptive study) ในผู้ป่วยต้อหินที่ได้รับการผ่าตัด Trabeculectomy with MMC โดยใช้ MMC ความเข้มข้น 0.2 mg/ml เป็นเวลา 2 นาที ณ โรงพยาบาลสุโขทัย ระหว่างปี พ.ศ. 2563 – 2567 หลังคัดออกผู้ป่วยที่ผ่าตัดซ้ำและขาดการติดตาม จำนวน 167 ดวงตา เก็บข้อมูลความดันลูกตา จำนวนยา และภาวะแทรกซ้อน ก่อนและหลังผ่าตัดที่ 1 เดือน และ 6 เดือน รายงานผลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน จำนวนและร้อยละ

                ผลการศึกษา: ผู้ป่วยมีอายุเฉลี่ย 60.9 ± 10.9 ปี เพศชาย ร้อยละ 50.3 ส่วนใหญ่การวินิจฉัยหลัก คือ POAG (ร้อยละ 47.9) ค่าเฉลี่ยความดันลูกตาลดจาก 27.3 ± 12.2 เป็น 15.5 ± 8.2 mmHg ที่ 1 เดือน และ 14.3 ± 8.2 mmHg ที่ 6 เดือน (p < .001) Complete success ร้อยละ 61.1 Overall success ร้อยละ 86.8 ที่ 6 เดือน จำนวนยาลดความดันตาลดลงจากมัธยฐาน 4 ชนิด (IQR 1–4) ก่อนผ่าตัด เป็น 0 ชนิด (IQR 0–1) ที่ 6 เดือนหลังผ่าตัด ภาวะแทรกซ้อนพบร้อยละ 42.5 ส่วนใหญ่เป็น flat หรือ shallow bleb

                 สรุป: การผ่าตัด Trabeculectomy with MMC มี Complete success ที่ร้อยละ 61.1 ซึ่งมีประสิทธิภาพในการลดความดันลูกตาและลดจำนวนยา เหมาะสำหรับผู้ป่วยต้อหินที่ไม่สามารถควบคุมความดันตาได้ด้วยยาเพียงอย่างเดียว

เอกสารอ้างอิง

King AJ, Hudson J, Fernie G, Kernohan A, Azuara-Blanco A, Burr J, et al. Primary trabeculectomy for advanced glaucoma: pragmatic multicentre randomised controlled trial (TAGS). BMJ 2021;373:n1014.

King AJ, Hudson J, Azuara-Blanco A, Burr J, Kernohan A, Homer T, et al. Evaluating Primary Treatment for People with Advanced Glaucoma: Five-Year Results of the Treatment of Advanced Glaucoma Study. Ophthalmology 2024;131(7):759-70.

Shigeeda T, Tomidokoro A, Chen Y, Shirato S, Araie M. Long-term follow-up of initial trabeculectomy with mitomycin C for primary open-angle glaucoma in Japanese patients. J Glaucoma 2003;12(5):371-7.

Mwanza C, Kabasele P. Trabeculectomy with and without mitomycin-C in a black African population. J Glaucoma 2003;12(1):47-51.

เอกรัฐ โพธิรุกข์. ผลการรักษาต้อหินทุติยภูมิด้วยวิธีผ่าตัดเปิดทางระบายน้ำจากลูกตาออกสู่เยื่อบุตาขาวในโรงพยาบาลขอนแก่น. วารสารโรงพยาบาลมหาสารคาม 2018;15(1):196-206.

Ghirardi A, Fan S, Mercieca K, Virgili G, De Cillà S, Rabiolo A. Comparison of methods to deliver mitomycin C in trabeculectomy surgery: a systematic review and meta-analysis. Ophthalmol Glaucoma. 2025;8(5):503-514.

Arampinyokul P, Rojananuangnit K. Long-term surgical outcome of trabeculectomy with mitomycin C: a comparison between primary and secondary glaucoma in Thailand. Clin Ophthalmol. 2025;19:1299-1311.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-31

รูปแบบการอ้างอิง

แสนเพ็ญ น. (2026). ผลการรักษาโรคต้อหินด้วยวิธีผ่าตัดเปิดทางระบายน้ำจากลูกตา ออกสู่เยื่อบุตาขาวร่วมกับการใช้ Mitomycin C ในโรงพยาบาลสุโขทัย. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพโรงพยาบาลสุโขทัย, 1(2), 51–62. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/jhsh-skth/article/view/8030

ฉบับ

ประเภทบทความ

Research Article