ผลของการรับประทานอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำต่อภาวะโรคอ้วน ในบุคลากรทางการแพทย์โรงพยาบาลสุโขทัย

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: จากการตรวจสุขภาพประจำปี 2566 ที่โรงพยาบาลสุโขทัย พบว่า บุคลากรทางการแพทย์ที่มีดัชนีมวลกาย (BMI) มากกว่า 25 กก./ม² ประมาณร้อยละ 43 การรับประทานอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำ มีส่วนช่วยในการลดน้ำหนัก ลดระดับน้ำตาลในเม็ดเลือดแดง (HbA1C) และไขมันในเลือด

วัตถุประสงค์: การวิจัยกึ่งทดลองแบบ 2 กลุ่ม โดยเปรียบเทียบก่อนและหลัง เพื่อศึกษาผลของการรับประทานอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำต่อน้ำหนัก รอบเอว ปริมาณไขมันในร่างกายและระดับไขมันในเลือดในบุคลากรโรงพยาบาลสุโขทัยที่มีภาวะโรคอ้วน

วิธีการศึกษา: บุคลากรทางการแพทย์ที่มีดัชนีมวลกายมากกว่า 25 กิโลกรัมต่อตารางเมตร ที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการโดยไม่มีการสุ่ม จำนวน 95 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 49 คน และกลุ่มควบคุม 46 คน ตามความสมัครใจ ในสัปดาห์แรกทำการประเมินข้อมูลพื้นฐาน ได้แก่ น้ำหนัก สัดส่วนร่างกาย และระดับไขมันในเลือด โดยกลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมการบริโภคอาหารคาร์โบไฮเดรตต่ำ (60-130 กรัม/วัน) ร่วมกับการติดตามผลผ่านแอปพลิเคชัน และการให้ความรู้โดยทีมสหวิชาชีพ ส่วนกลุ่มควบคุม รับประทานอาหารตามปกติ เมื่อครบ 12 สัปดาห์ จึงทำการประเมินผล เปรียบเทียบข้อมูลระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุมโดยใช้สถิติ Chi-square test และ Independent-sample t test เปรียบเทียบข้อมูลก่อนและหลังการปรับพฤติกรรมการรับประทานอาหารภายในกลุ่มเดียวกันใช้สถิติ Paired-sample t test

ผลการศึกษา: เมื่อครบระยะเวลา 12 สัปดาห์ กลุ่มทดลองมีระดับไตรกลีเซอไรด์น้อยกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) เปรียบเทียบภายในกลุ่มทดลอง พบว่า น้ำหนัก เส้นรอบเอว ระดับไขมันในช่องท้อง และไตรกลีเซอไรด์ลดลงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) แต่น้ำหนักระหว่างสองกลุ่มไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p>0.05) ซึ่งอาจสะท้อนถึงปัญหาด้านการปฏิบัติตามคำแนะนำในการบริโภคอาหาร อย่างเคร่งครัดของบุคลากรทางการแพทย์ที่มีภาระงานมาก