ผลของโปรแกรมการนวดร่วมกับประคบเต้านมด้วยผ้าอุ่นชื้นต่อการไหลของน้ำนมมารดา ภายใน 24 ชั่วโมง หลังผ่าตัดคลอด

บทคัดย่อ

          ความเป็นมา: การผ่าตัดคลอดอาจทำให้การเริ่มให้นมบุตร และการเริ่มสร้างน้ำนมล่าช้า จากความปวด ความอ่อนเพลีย ความเครียด และการกระตุ้นเต้านมที่ล่าช้า การนวดร่วมกับประคบเต้านมด้วยผ้าอุ่นชื้นอาจช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดเฉพาะที่ ช่วยผ่อนคลาย และส่งเสริมการไหลของน้ำนม

          วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาเปรียบเทียบสัดส่วนของมารดาหลังผ่าตัดคลอดที่มีการไหลของน้ำนมระดับ 2 ภายใน 24 ชั่วโมง ระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุม

          วิธีการศึกษา: การวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างเป็นมารดาหลังผ่าตัดคลอดที่พักรักษาตัวในหอผู้ป่วย สูติ-นรีเวชกรรม โรงพยาบาลสุโขทัย ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ - เมษายน 2567 จำนวน 88 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 44 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยโปรแกรมการนวดร่วมกับประคบเต้านมด้วยผ้าอุ่นชื้น แบบบันทึกข้อมูลทั่วไป และแบบบันทึกติดตามระดับการไหลของน้ำนม มีค่าดัชนีความตรงเชิงเนื้อหา CVI เท่ากับ 0.90 และค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.80 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และทดสอบด้วยสถิติไคสแควร์ กำหนดระดับนัยสำคัญที่ .05        

          ผลการศึกษา: พบว่า สัดส่วนของมารดาหลังผ่าตัดคลอดที่มีการไหลของน้ำนมระดับ 2 ภายใน 24 ชั่วโมง ระหว่างกลุ่มทดลองที่ได้รับโปรแกรมฯ กับกลุ่มควบคุมที่ได้รับการพยาบาลตามปกติ มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) โดยมารดากลุ่มทดลองมีการไหลของน้ำนมระดับ 2 ภายใน 24 ชั่วโมง คิดเป็นร้อยละ 72.70 ซึ่งสูงกว่ากลุ่มควบคุมที่มีเพียงร้อยละ 4.50 

          สรุป: การนวดร่วมกับประคบเต้านมด้วยผ้าอุ่นชื้นช่วยส่งเสริมให้น้ำนมไหลระดับ 2 ภายใน 24 ชั่วโมง จึงสามารถนำโปรแกรมไปใช้เป็นกิจกรรมเสริมร่วมกับการพยาบาลตามปกติในมารดาหลังผ่าตัดคลอดที่มีปัญหาน้ำนมไหลล่าช้า