การรับรู้สถานภาพของตนเองและพฤติกรรมป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ ตำบล หนามแดง อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา

บทคัดย่อ

ปัจจุบันผู้สูงอายุในโลกมีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง รวมไปถึงประเทศไทยที่ปัจจุบันถือเป็นสังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ โดยโรคที่พบได้ในผู้สูงอายุนอกจากโรคเรื้อรังแล้ว ยังมีกลุ่มอาการสูงอายุ (Geriatric Syndromes) ภาวะหกล้มและภาวะแทรกซ้อนจากการหกล้ม ส่งผลต่อทั้งปัญหาสุขภาพและปัญหาด้านสังคม การป้องกันภาวะหกล้มอาศัยความรู้เกี่ยวกับภาวะหกล้มอย่างเดียวยังไม่เพียงพอ ตามแนวทางเวชปฏิบัติการป้องกันและประเมินภาวะหกล้มในผู้สูงอายุได้แนะนำทฤษฎีการรับรู้สถานภาพของตนเอง (self-perception) ในด้านต่างๆมาปรับใช้ร่วมด้วย

 การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการรับรู้สถานภาพของตนเองในผู้สูงอายุ 2) เพื่อศึกษาพฤติกรรมป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ 3) เพื่อศึกษาภาวะหกล้มในผู้สูงอายุ 4) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของการรับรู้สถานภาพของตนเองและภาวะหกล้มในผู้สูงอายุ และ 5) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของการรับรู้สถานภาพของตนเองและพฤติกรรมป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงพรรณนา โดยมีกลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุ ที่มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป ที่อาศัยอยู่ที่ตำบลหนามแดง อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา จำนวน 240 คน ได้มาจากการเลือกสุ่มตัวอย่าง โดยไม่ใช้หลักการความน่าจะเป็น (Non probability Sampling) และเลือกผู้สูงอายุที่มีคุณสมบัติตามที่กำหนดด้วยวิธีการเลือกสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive sampling) เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม (Questionnaires) ที่ผู้วิจัยพัฒนาจัดทำขึ้นเองจากการทบทวนวรรณกรรมโดยผ่านตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือค่าความเที่ยง (Reliability)  ด้วยการทดสอบค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของคอนบาค (Cronbach’s alpha) วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์โดยใช้การทดสอบไคส-แควร์ (Chi square test)

          สรุปผลการวิจัย ผลการวิจัยครั้งนี้พบว่า ผู้เข้าร่วมงานวิจัยส่วนใหญ่มีระดับการรับรู้สถานภาพของตนเองในภาพรวม และมีระดับพฤติกรรมป้องกันการหกล้มอยู่ในระดับปานกลาง  และพบว่าในระยะเวลา 6 เดือนที่ผ่านมาไม่มีประวัติหกล้มร้อยละ 80.00 นอกจากนี้ยังพบว่าการรับรู้สถานภาพของตนเองมีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมป้องกันการหกล้ม (Chi-Square = 12.5,Sig = 0.014 ) และการรับรู้สถานภาพของตนเองมีความสัมพันธ์กับภาวะหกล้มในผู้สูงอายุ (Chi-Square = 8.28,Sig = 0.016 ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จากผลการศึกษา ควรมีการสร้างการตระหนักรู้และส่งเสริมการรับรู้สภาพของตนเองรวมไปถึงพฤติกรรมการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุที่เหมาะสม  โดยเน้นย้ำในเรื่องความเสี่ยง ประโยชน์ที่จะได้รับและอุปสรรคอาจจะเกิดขึ้น รวมไปถึงการปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันการหกล้มให้แก่ผู้สูงอายุ