ประสิทธิผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยการเยี่ยมบ้านและการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยที่ใช้วาร์ฟารินซึ่งมีค่า INR นอกช่วงเป้าหมาย
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาและความสำคัญ วาร์ฟารินเป็นยาที่มีดัชนีการรักษาแคบ ขนาดของยาที่ออกฤทธิ์ให้ผลการรักษาในผู้ป่วยแต่ละคนแตกต่างกัน จำเป็นต้องมีการติดตามค่า International Normalized Ratio (INR) อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ได้ผลการรักษาที่ปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ ผู้ป่วยที่มีระดับ INR อยู่นอกช่วงเป้าหมายมีความเสี่ยงสูงต่อภาวะแทรกซ้อน การให้การบริบาลทางเภสัชกรรมโดยการเยี่ยมบ้านและการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลจะช่วยให้ควบคุมระดับ INR ได้ดีขึ้น
วัตถุประสงค์ เพื่อประเมินประสิทธิผลของการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยการเยี่ยมบ้านและการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลในผู้ป่วยที่ได้รับวาร์ฟารินและมีระดับ INR อยู่นอกช่วงเป้าหมาย ที่แผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา ระหว่างเดือนกันยายน พ.ศ. 2567 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2568
วิธีการวิจัย เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง แบ่งเป็นกลุ่มทดลองซึ่งได้รับการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยการเยี่ยมบ้านและการให้บริการเภสัชกรรมทางไกล และกลุ่มควบคุมซึ่งได้รับบริการตามระบบปกติ โดยใช้สถิติเชิงอนุมานเปรียบเทียบความแตกต่างที่ระดับความเชื่อมั่น 95%
ผลการวิจัย จำนวนผู้ป่วยกลุ่มทดลองมีระดับ INR อยู่ในช่วงเป้าหมายสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ (62.07% vs 33.33%, p = 0.027) และ %TTR มากกว่ากลุ่มควบคุม (51.56 vs 25.81, p = 0.023) ความรู้เกี่ยวกับวาร์ฟารินเพิ่มขึ้นมากกว่ากลุ่มควบคุม (92.72% vs 69.61%, p < 0.001) ความร่วมมือในการใช้ยาเพิ่มขึ้น (99.55% vs 97.32%, p = 0.001) ปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการใช้ยาลดลง (3.12% vs 10.48%, p = 0.001) คะแนนคุณภาพชีวิตด้านสุขภาพดีขึ้น (0.865 vs 0.802, p < 0.001) ผลประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบการให้บริการในภาพรวมอยู่ในระดับคะแนนสูงสุด
สรุปผลการศึกษา การบริบาลทางเภสัชกรรมโดยการเยี่ยมบ้านและ/หรือการให้บริการเภสัชกรรมทางไกลส่งผลให้การควบคุมระดับ INR ได้ดีขึ้น และทำให้ผลลัพธ์ทางคลินิกและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยที่รับประทานวาร์ฟารินดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ แนวทางดังกล่าวสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพได้ดียิ่งขึ้น
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
พีระพงศ์ ภูบาล. การศึกษาสถานการณ์ปัญหาการใช้ยาวาร์ฟารินและการพัฒนาระบบการติดตามดูแลความปลอดภัยจากการใช้ยาวาร์ฟารินในระดับปฐมภูมิ [วิทยานิพนธ์ปริญญาเภสัชศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; 2563.
Batran RA, Sabri NA, Ali I, Fahmy SF. Cost-Effectiveness of the Pharmacist-Managed Warfarin Therapy vs. Standard Care for Patients With Mechanical Mitral Valve Prostheses: An Egyptian Healthcare Perspective. Front Cardiovasc Med. 2022;9:889197.
Maneekanlaya S. Family and community pharmacist practice learning 1 (FCPL 1). In: Chantakarn A, editor. Home visit project with pharmaceutical care in patients starting warfarin in hospital among Mueang Nakhon Sawan District. Nakhon Sawan: National Health Security Office; 2016. p. 98-116.
Zhou S, Sheng X Y, Xiang Q, Wang Z N, Zhou Y, Cui Y M. Comparing the effectiveness of pharmacist-managed warfarin anticoagulation with other models: a systematic review and meta-analysis. J Clin Pharm Ther. 2016 Dec;41(6):602-11.
Otto CM, Nishimura RA, Bonow RO, et al. 2020 ACC/AHA Guideline for the Management of Patients With Valvular Heart Disease. Circulation. 2021;143(5):e72–e227.
Zhu X, Xiao X, Wang S, Chen X, Lu G, Li X. Rosendaal linear interpolation method appraising of time in therapeutic range in patients with 12-week follow-up interval after mechanical heart valve replacement. Front Cardiovasc Med. 2022;9:925571.
Sompet N, Ruengorn C, Permsuwan U. The effects of telephone reminder on antihypertensive medication adherence. J Health Sci Med Res. 2007;25(2):89-97.
Strand LM, Morley PC, Cipolle RJ, Ramsey R, Lamsam G. Drug-related problems: their structure and function. DICP. 1990;24:1093-7.
Roshanzamiri S, et al. Validating a drug-related problems classification system in [Iranian] settings: an inter-rater reliability study. J Res Pharm Pract. 2018;7(3):150-156.
กมลชนก บุญมาก. ผลการบริบาลทางเภสัชกรรมโดยการเยี่ยมบ้านในผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟาริน [วิทยานิพนธ์ปริญญาเภสัชศาสตรมหาบัณฑิต]. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม; 2564.
ปฐวี โลหะรัตนากร, พลอยไพลิน ฤทธิบุญ, ยุวธิดา หงส์ริญญา, มณีพิมาย ไชยชุน, สุเทพ ทักษิณาเจนกิจ, วีรวรรณ อุชายภิชาติ. ความรู้ในการใช้ยาวาร์ฟารินและการควบคุมค่า International normalized ratio เป้าหมายผู้ป่วยนอกศูนย์หัวใจสิริกิติ์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2559;31(3):257-65.
มนทรัตม์ ถาวรเจริญทรัพย์. การวัดค่าอรรถประโยชน์. ใน: อุษา ฉายเกล็ดแก้ว, ยศ ตีระวัฒนานนท์, บรรณาธิการ. คู่มือการประเมินเทคโนโลยีและนโยบายด้านสุขภาพสำหรับประเทศไทย. ฉบับที่ 2. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์วัชรินทร์พี.พี.; 2557. หน้า 74-85.
วรรณวิมล เหลือล้น. ประสิทธิภาพของการเยี่ยมบ้านด้านยาในผู้ป่วยที่ได้รับยาวาร์ฟารินโรงพยาบาลน้ำหนาว. วารสารเภสัชกรรมคลินิก. 2563;26(2):1-13.
Stafford L, van Tienen EC, Bereznicki LR, Peterson GM. The benefits of pharmacist delivered warfarin education in the home. Int J Pharm Pract. 2012;20:384-9.
สุวิมล ยี่ภู่, อภิชญา ชนะวงศ์, จริยา นามศรี, จันทร์ทิพย์ อมรสวัสดิ์ศิริ. ความรู้ความเข้าใจของผู้ป่วยนอกที่ได้รับการรักษาด้วยยา warfarin. ศรีนครินทร์วิโรฒเภสัชสาร. 2548;10(1):40-7.
สุทธิดา แก้วมุงคุณ, นิตย์สุภา วัฒนชัย, วิจิตรา ทัศนียกุล. ปัจจัยทางคลินิกและปัจจัยทางสิ่งแวดล้อมที่มีผลต่อการรักษาด้วยยาวาร์ฟารินในขนาดคงที่. ใน: การประชุมวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาแห่งชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 1; 2559; ขอนแก่น. หน้า 775-83.