ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายในผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกินที่มารับบริการคลินิกลดอ้วน ณ โรงพยาบาลพุทธโสธร จังหวัดฉะเชิงเทรา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญและมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทั้งในระดับประเทศและในจังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งส่งผลกระทบต่อด้านสุขภาพและเศรษฐกิจ สาเหตุสำคัญหนึ่งเกิดจากการมีกิจกรรมทางกายที่ไม่เพียงพอ จังหวัดฉะเชิงเทรายังไม่ได้มีการรวบรวมข้อมูล ด้วยเหตุนี้จึงมีการศึกษาเกี่ยวกับพฤติกรรมการออกกำลังกายและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง เพื่อนำข้อมูลมาพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาพฤติกรรมการออกกำลังกายและปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายในผู้ที่มีภาวะน้ำหนักเกินที่มารับบริการ ณ คลินิกลดอ้วน โรงพยาบาลพุทธโสธร
วิธีการศึกษา: เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบภาคตัดขวาง เป้าหมาย คือ ผู้ป่วยที่มีดัชนีมวลกายมากกว่า 25 กก./ตร.ม. เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ประกอบด้วยข้อมูลทั่วไป พฤติกรรมการออกกำลังกาย และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง 6 ด้าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สหสัมพันธ์เพียร์สันและสถิติถดถอยพหุคูณ
ผลการศึกษา: มีผู้เข้าร่วมงานวิจัย 96 คน โดยร้อยละ 82.29 มีพฤติกรรมการออกกำลังกายอยู่ในระดับปรับปรุง ปัจจัยด้านการรับรู้ความสามารถตนเองมีความสัมพันธ์เชิงบวก (r = 0.3393, p < 0.05) และการรับรู้อุปสรรคมีความสัมพันธ์เชิงลบ (r = -0.2448, p < 0.05) กับพฤติกรรมการออกกำลังกายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เมื่อวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ พบว่าการรับรู้ความสามารถตนเองเป็นปัจจัยเดียวที่สามารถทำนายพฤติกรรมการออกกำลังกายได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (β = 0.1212, p = 0.035)
สรุป: การส่งเสริมพฤติกรรมการออกกำลังกายในผู้มีภาวะน้ำหนักเกินควรเน้นการเสริมสร้างการรับรู้ความสามารถของตนเองและจัดการกับการรับรู้อุปสรรคมากกว่าการให้ความรู้เพียงอย่างเดียว เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมอย่างถูกต้องและยั่งยืน
คำสำคัญ: ภาวะน้ำหนักเกิน, โรคอ้วน, พฤติกรรมการออกกำลังกาย, ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการออกกำลังกาย, การรับรู้ความสามารถตนเอง
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
World Obesity Federation. Headline findings in the World Obesity Atlas 2024. World obesity atlas 2024:8-22.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. สถานการณ์การบริโภคอาหารของประชากรไทย. รายงานสถานการณ์โรค NCDs เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้อง 2562:53-63.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. กรมควบคุมโรค ผลักดันคนไทยใส่ใจสุขภาพ ปรับเปลี่ยนมุมมองลด “โรคอ้วน” [อินเทอร์เน็ต]. สำนักสื่อสารความเสี่ยงฯ กรมควบคุมโรค; มีนาคม 2566 [เข้าถึงเมื่อ 23 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=32470&deptcode=brc
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ. ร้อยละของประชากร มีค่าดัชนีมวลกายปกติ [อินเทอร์เน็ต]. กระทรวงสาธารณสุข.[เข้าถึงเมื่อ 23 พ.ย. 2567].เข้าถึงได้จาก:https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page.
php?cat_id=46522b5bd1e06d24a5bd81917257a93c
ทักษพล ธรรมรังสี. วิกฤตปัญหาโรคอ้วน: ภัยเศรษฐกิจ พิษสังคม[อินเทอร์เน็ต]. กลุ่มศึกษานโยบายสร้างเสริมสุขภาพ สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ (IHPP) [เข้าถึงเมื่อ 23 พ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก:https://hp.anamai.moph.go.th/web-upload/4xceb3b571ddb70741ad132d75876bc41d/tinymce/ OPDC/OPDC2563-S/IDC2_2-1/opdc_2563_IDC2-2-1_47.pdf
กัลยา กิจบุญชู. ข้อแนะนำการออกกำลังกายสำหรับคนอ้วน. นนทบุรี:กองออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข;2546.
กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค. สถานการณ์เฝ้าระวัง ป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อและปัจจัยเสี่ยง .รายงานประจำปี 2566: 70-8.
เกษณี สุขพิมาย, ธราดล เก่งการพานิช, มณฑา เก่งการพานิช, ประสิทธิ์ ลีระพันธ์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการบริโภคอาหารและการออกกำลังกายของกลุ่มเสี่ยงโรคอ้วนลงพุง. [วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (สาธารณสุขศาสตร์) สาขาวิชาสุขศึกษาและพฤติกรรมศาสตร์]. วารสารสุขศึกษา ปีที่ 35 2555;122:1-14.
ณิชกานต์ สีไส. ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายของผู้สูงอายุในจังหวัดนครนายก[อินเทอร์เน็ต]. [วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพลศึกษา] 2564. [เข้าถึงเมื่อ 15 ธ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก:www.tnsu.ac.th/web/web5/index.php?option=com_content&view=article&id= 233&Itemid=280
พงศา โพชัย, สรณัติ์ ลลิตวงศา, ชนาถินาถ ทองมาก. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการออกกำลังกาย ของบุคลากรสถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง[อินเทอร์เน็ต].สถาบันพัฒนาสุขภาวะเขตเมือง. [เข้าถึงเมื่อ 15 ธ.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://mwi.anamai.moph.go.th/th/mwi-research/download?id=120944&mid= 36865&mkey=m_document&lang=th&did=28108
ปพิชญา เปลื้องกระโทก, นิจฉรา ทูลธรรม, วีระพล วงษ์ประพันธ์. กระบวนการเสริมสร้างแรงจูงใจให้ตนเองเพื่อควบคุมภาวะอ้วนของอาสาสมัคร สาธารณสุขประจำหมู่บ้านในชมชนหนองหัวแรต ตำบลหนองหัวแรต อำเภอหนองบุญมาก จังหวดนครราชสีมา. JOURNAL OF NAKHONRATCHASIMA COLLEGE 2018; 12:58-70.
ปุญญพัฒน์ ไชยเมล. การกำหนดขนาดตัวอย่างสำหรับการวิจัยเชิงพรรณนาในงานสาธารณสุข. วารสารมหาวิทยาลัยทักษิณปีที่ 16 2556;(2):9-18.
Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. New York: W.H. Freeman and Company.
Rosenstock, I. M., Strecher, V. J., & Becker, M. H. (1988). Social learning theory and the health belief model. Health Education Quarterly, 15(2), 175-183. doi:10.1177/109019818801500203
McElfish PA, Rowland B, Scott AJ, Boyers J, Long CR, Felix HC, Kaholokula JK, Sinclair K, Bursac Z, Riklon S. Examining the Relationship Between Physical Activity and Self-Efficacy for Exercise Among Overweight and Obese Marshallese Adults. J Immigr Minor Health. 2022 Apr;24(2):461-468. doi: 10.1007/s10903-021-01194-8. Epub 2021 Apr 10. PMID: 33837895; PMCID: PMC9540904.
Robertson MC, Green CE, Liao Y, Durand CP, Basen-Engquist KM. Self-efficacy and Physical Activity in Overweight and Obese Adults Participating in a Worksite Weight Loss Intervention: Multistate Modeling of Wearable Device Data. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2020 Apr;29(4):769-776. doi: 10.1158/1055-9965.EPI-19-0907. Epub 2019 Dec 23. PMID: 31871110; PMCID: PMC7125025.
Annesi JJ. Supported exercise improves controlled eating and weight through its effects on psychosocial factors: extending a systematic research program toward treatment development. Perm J. 2012 Winter;16(1):7-18. doi: 10.7812/11-136. PMID: 22529754; PMCID: PMC3327117.
Teixeira PJ, Carraça EV, Marques MM, Rutter H, Oppert JM, De Bourdeaudhuij I, Lakerveld J, Brug J. Successful behavior change in obesity interventions in adults: a systematic review of self-regulation mediators. BMC Med. 2015 Apr 16;13:84. doi: 10.1186/s12916-015-0323-6. PMID: 25907778; PMCID: PMC4408562.
Elsafi SH, Al-Dossari RH, Al-Shaqi RA, Fakirah WE, Al-Dossari RF, Al-Sharif OJ, Maawadh RM, Al Musallam LD, Alaohali A, Abu Hassan AM, Alfahad OA, Al Naam YA, Al Zahrani EM. Obesity-Related Knowledge and Practice Among the Healthcare Professions Students in Saudi Arabia. Diabetes Metab Syndr Obes. 2024 Jan 26;17:427-434. doi: 10.2147/DMSO.S445385. PMID: 38292010; PMCID: PMC10826704.
Carraça E, Encantado J, Battista F, Beaulieu K, Blundell J, Busetto L, van Baak M, Dicker D, Ermolao A, Farpour-Lambert N, Pramono A, Woodward E, Bellicha A, Oppert JM. Effective behavior change techniques to promote physical activity in adults with overweight or obesity: A systematic review and meta-analysis. Obes Rev. 2021 Jul;22 Suppl 4(Suppl 4):e13258. doi: 10.1111/obr.13258. Epub 2021 May 5. PMID: 33949778; PMCID: PMC8365685.
