การวินิจฉัยสิ่งแปลกปลอมบริเวณช่องปากและลำคอส่วนต้น: การเปรียบเทียบแบบย้อนหลังระหว่างภาพถ่ายรังสีธรรมดาบริเวณลำคอ (Plain Film Neck) และ กล้องตรวจกล่องเสียง (Laryngeal Endoscopy)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ : สิ่งแปลกปลอมในช่องปากและลำคอส่วนต้น (Upper Aerodigestive Tract: UADT) เป็นภาวะฉุกเฉินที่พบได้บ่อยในโรงพยาบาลพุทธโสธร และหากไม่ได้รับการวินิจฉัยหรือรักษาอย่างทันท่วงทีอาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อน การถ่ายภาพรังสีธรรมดาบริเวณลำคอ (Plain Film Neck) มักใช้เป็นการตรวจวินิจฉัยเบื้องต้น แต่อาจมีข้อจำกัดเมื่อสิ่งแปลกปลอมไม่ทึบรังสีหรือมีการซ้อนทับของโครงสร้างกายวิภาค ในขณะที่กล้องตรวจกล่องเสียง (Laryngeal Endoscopy) สามารถมองเห็นโครงสร้างภายใน UADT โดยตรง และยังช่วยในการนำสิ่งแปลกปลอมออกได้
วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบความแม่นยำในการวินิจฉัยสิ่งแปลกปลอมใน UADT ของ Plain Film Neck กับ Laryngeal Endoscopy วิเคราะห์ข้อดีและข้อจำกัดของแต่ละวิธีในการประเมินผู้ป่วย และเพื่อเสนอแนวทางการเลือกใช้เครื่องมือวินิจฉัยที่เหมาะสมที่สุดในโรงพยาบาลพุทธโสธร
รูปแบบและวิธีการศึกษา : การศึกษาเชิงสังเกตแบบย้อนหลัง (Retrospective Observational Study) ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลผู้ป่วยที่เข้ารับการตรวจด้วยอาการสงสัยสิ่งแปลกปลอมในช่องปากและลำคอส่วนต้น ณ โรงพยาบาลพุทธโสธร ระหว่างวันที่ 1 มกราคม 2567 ถึง 31 ธันวาคม 2567 จำนวน 111 คน ที่ได้รับการตรวจวินิจฉัยด้วย Plain Film Neck และ Laryngeal Endoscopy โดยเปรียบเทียบกับผลการวินิจฉัยจริงซึ่งใช้เป็นเกณฑ์วินิจฉัยอ้างอิง
ผลการศึกษา : สิ่งแปลกปลอมที่พบมากที่สุดคือก้างปลา และตำแหน่งที่พบบ่อยที่สุดคือ Base of tongue ค่าความแม่นยำในการวินิจฉัยสิ่งแปลกปลอมใน UADT ของ Laryngeal Endoscopy คือ 100% (95%CI , 96.72 – 100.00%) มีค่าความไว และค่าความจำเพาะเท่ากับ 100% ในขณะที่การวินิจฉัยสิ่งแปลกปลอมใน UADT ของ Plain Film Neck คือ 40.54% (95%CI , 31.29 – 49.79%) มีค่าความไวเท่ากับ 23.26% และค่าความจำเพาะเท่ากับ 51.47% เมื่อเปรียบเทียบผลของทั้งสองเครื่องมือ พบว่ามีค่า P-value เท่ากับ 0.90 และ ค่า Kappa เท่ากับ - 0.25
สรุปผลการศึกษา : Laryngeal Endoscopy เหมาะสมที่จะเป็นวิธีหลักในการวินิจฉัยและจัดการสิ่งแปลกปลอมใน UADT เนื่องจากมีความแม่นยำสูงถึง 100% ในทางกลับกัน Plain Film Neck มีความไวและความแม่นยำต่ำในการวินิจฉัยภาวะนี้ ในทางปฏิบัติทางคลินิกควรพิจารณาการทำ Laryngeal Endoscopy โดยเร็ว โดยเฉพาะในกรณีที่มีอาการบ่งชี้ที่ชัดเจน เพื่อลดการเกิดภาวะแทรกซ้อน และเพิ่มประสิทธิภาพในการรักษา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
Singh GB, Varshney S, Bist SS, Gupta N, Bhagat S. Foreign body in the aerodigestive tract: a prospective study. Int J Head Neck Surg. 2011;2(2):63–7.
Passàli D, Lauriello M, Bellussi L, Passàli GC, Passàli FM, Gregori D. Foreign body inhalation in children: an update. Acta Otorhinolaryngol Ital. 2010;30(1):27–32.
Pinto A, Scaglione M, Pinto F, Fonio P, Romano L. Role of radiology in the assessment of foreign bodies in the head and neck. Radiol Med. 2006;111(4):497–506.
Shivakumar AM, Naik AS, Prashanth KB, Shetty KD, Praveen DS. Foreign body in upper aerodigestive tract: a clinical study. Indian J Otolaryngol Head Neck Surg. 2006;58(1):63–8.
Higo R, Matsumoto Y, Ichimura K, Kojima H. Foreign bodies in the aerodigestive tract in pediatric patients. Auris Nasus Larynx. 2003;30(4):397–401.
Rothschild MA, Catalano P, Urken ML. Flexible fiberoptic laryngoscopy: indications, contraindications, and hazards. Ear Nose Throat J. 1997;76(5):314–7.
วิราภรณ์ อัจฉริยะเสถียร, วิวัฒนา ถนอมเกียรติ. การวินิจฉัยสิ่งแปลกปลอมในทางเดินอาหารจากการส่องกล้องตรวจและการส่งตรวจทางรังสีวิทยา. สงขลานครินทร์เวชสาร. 2546;21(1):45–51.
Senar AC, Dinu LE, Artigas JM, Larrosa R, Navarro Y, Angulo E. Foreign bodies on lateral neck radiographs in adults: imaging findings and common pitfalls. Radiographics. 2017;37(2):323–45. doi:10.1148/rg.2017160073.
Chotigavanich C, Tongdee R, Aeimpongpaiboon P, Chongkolwatana C. Accuracy of lateral neck radiography in diagnosis of foreign body ingestion. J Med Assoc Thai. 2018;101(5):637–42.
Luo CM, Lee YC. Diagnostic accuracy of lateral neck radiography for esophageal foreign bodies in adults. AJR Am J Roentgenol. 2020;215(2):465–71. doi:10.2214/AJR.19.21870.
Chen YH, Shomorony A, Drusin MA, Pearlman AN. Consultations for foreign bodies in aerodigestive tract: assessment of diagnostic modalities. Laryngoscope. 2023;133(6):1361–6. doi:10.1002/lary.3033.
