เปรียบเทียบประสิทธิภาพของยาพาราเซตามอล (Paracetamol) และยาออนดาเซทรอน (Ondansetron) ชนิดฉีดเข้าหลอดเลือดดำในการป้องกันภาวะหนาวสั่นหลังการระงับความรู้สึกด้วยการฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง ในผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดช่องท้องส่วนล่างและขาส่วนล่างโรงพยาบาลพุทธโสธร จังหวัดฉะเชิงเทรา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาและความสำคัญ: อาการหนาวสั่น (shivering) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยภายหลังการระงับความรู้สึกด้วยการฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง อาการหนาวสั่นที่รุนแรงอาจเพิ่มการใช้ออกซิเจนและเพิ่มการทำงานของหัวใจ ซึ่งเป็นอันตรายต่อผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงทางที่เกี่ยวข้องกับระบบไหลเวียนโลหิต การให้ยาป้องกันอาการหนาวสั่นมีประสิทธิภาพมากกว่าการให้ยาหลังจากมีอาการหนาวสั่น
วัตถุประสงค์: ศึกษาเปรียบเทียบประสิทธิภาพระหว่างยาพาราเซตามอลและยาออนดาเซทรอนชนิดบริหารทางหลอดเลือดดำ ในการป้องกันอุบัติการณ์การเกิดอาการหนาวสั่นภายหลังการระงับความรู้สึกด้วยการฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง (Spinal Anesthesia) ในผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดช่องท้องส่วนล่างและขาส่วนล่าง
วิธีการศึกษา: การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองแบบสุ่มชนิดปกปิดข้อมูลสองทาง ในผู้ป่วยจำนวน 60 ราย แบ่งกลุ่มตัวอย่างเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มละ 30 ราย ได้แก่ กลุ่ม P ได้รับยา Paracetamol ขนาด 15 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม หรือ 1,000 มิลลิกรัม ในผู้ป่วยน้ำหนักมากกว่า 50 กิโลกรัม และกลุ่ม O ได้รับยา Ondansetron ขนาด 8 มิลลิกรัม ทางหลอดเลือดดำ เก็บข้อมูลอุบัติการณ์และความรุนแรงของอาการหนาวสั่น อุณหภูมิร่างกายรวมถึงผลข้างเคียงทางระบบไหลเวียนโลหิต อาการคลื่นไส้อาเจียนระหว่างการผ่าตัดและห้องพักฟื้น ในเปรียบเทียบข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรม SPSS version 29.0.1
ผลการศึกษา:: อุบัติการณ์การเกิดอาการหนาวสั่นระหว่างการผ่าตัดในกลุ่มที่ได้รับยาพาราเซตามอลและกลุ่มที่ได้รับยาออนดาเซทรอน ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยพบร้อยละ 20.0 และร้อยละ 13.3 ตามลำดับ (P-Value = 0.729) เช่นเดียวกับในระยะพักฟื้นที่พบร้อยละ 6.7 และร้อยละ 3.3 ตามลำดับ (P-value = 1.000) ความรุนแรงของอาการหนาวสั่นก็ไม่พบความแตกต่างระหว่างสองกลุ่ม อย่างไรก็ตาม พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในการเกิดอุบัติการณ์การเกิดภาวะความดันโลหิตต่ำ โดยกลุ่มที่ได้รับยาพาราเซตามอลมีอุบัติการณ์ ร้อยละ 36.7 ในขณะที่กลุ่มที่ยาออนดาเซทรอน พบเพียงร้อยละ 10.0 (P-value= 0.015)
สรุปผล: ยาพาราเซตามอลและยาออนดาเซทรอนชนิดฉีดเข้าหลอดเลือดดำมีประสิทธิภาพป้องกันภาวะหนาวสั่นหลังระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลังได้เทียบเท่ากัน อย่างไรก็ตาม กลุ่มพาราเซตามอลพบอุบัติการณ์ความดันโลหิตต่ำระหว่างผ่าตัดสูงกว่าอย่างมีนัยสำคัญ แม้จะมีข้อจำกัดในการระบุความสัมพันธ์เชิงเวลาก็ตาม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
De Witte J, Sessler DI. Perioperative shivering: physiology and pharmacology. Anesthesiology. 2002;96(2):467–84. Available from: https://doi.org/10.1097/00000542-200202000-00036
Buggy DJ, Crossley AW. Thermoregulation, mild perioperative hypothermia and post-anaesthetic shivering. Br J Anaesth. 2000;84(5):615–28. Available from: https://doi.org/ 10.1093/bja/84.5.615
Crowley LJ, Buggy DJ. Shivering and neuraxial anesthesia. Reg Anesth Pain Med. 2008;33(3):241–52. Available from: https://doi.org/10.1016/j.rapm.2007.11.006
Sessler DI. Complications and treatment of mild hypothermia. Anesthesiology. 2001;95(2):531–43. Available from: https://doi.org/10.1097/00000542-200108000-00040
Alfonsi P. Postanaesthetic shivering. Epidemiology, pathophysiology and approaches to prevention and management. Drugs. 2001;61(15):2193–205. Available from:https://doi.org/10.2165/00003495-200161150-00003
Shakya S, Chaturvedi A, Sah BP. Prophylactic low dose ketamine and tramadol for the prevention of shivering during spinal anesthesia: a randomized double-blind placebo controlled trial. Kathmandu Univ Med J. 2010;8(1):62–8. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21209513/
Sagir O, Gulhas N, Toprak HI, Yucel A, Begec Z, Ersoy O. Control of shivering during regional anesthesia: prophylactic ketamine and granisetron. Acta Anaesthesiol Scand. 2007;51(1):44–9. Available from: https://doi.org/10.1111/j.1399-6576.2006.01180.x
Sahoo RK, Dash SK, Biswal S, Bhaskar Rao G, Panigrahi S. Comparative evaluation of granisetron and ondansetron for control of shivering under spinal anesthesia. J Anaesthesiol Clin Pharmacol. 2011;27(3):340–4. Available from:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3161458/
Yu T, Wang S, Li J, et al. Ondansetron for the prevention of shivering in patients undergoing spinal anesthesia for cesarean section: a meta-analysis. J Clin Anesth. 2016;28(1):68-75. Available from: https://doi.org/10.1016/j.jclinane.2015.08.016
Maroof M, Akram J, Khan RM, et al. Comparison of different doses of ondansetron for the prevention of shivering during spinal anesthesia in pregnant women. J Anesth. 2015;29(4):534-8. Available from: https://doi.org/10.1007/s00540-015-1979-5
Safavi M, Honarmand A, Mohammadsadeqie S. Prophylactic use of intravenous ondansetron versus ketamine-midazolam combination for prevention of shivering during spinal anesthesia: a randomized double-blind placebo-controlled trial. Adv Biomed Res. 2015;4:207. Available from: https://doi.org/10.4103/2277-9175.166143
Kumar A, Singh A, Sharma SP, Dutta A, Sharma AK. Prophylactic ondansetron eight milligrams versus four milligrams against post spinal anaesthesia shivering. Int Surg J. 2021;8(5):1545-9. Available from: https://doi.org/10.18203/2349-3305.isj20211537
Abd-Allah MYY, El-Sharkawy AM. The effect of different doses of ondansetron in prevention of hypotension and shivering in patients undergoing lower limb surgery under spinal anesthesia. Med J Cairo Univ. 2022;90(2):43-9. Available from: https://mjcu.journals.ekb.eg/article_225442.html
Kelsaka E, Baris S, Karakaya D, Sarihasan B. Comparison of ondansetron and meperidine for prevention of shivering in patients undergoing spinal anesthesia. Reg Anesth Pain Med. 2006 Jan–Feb;31(1):40–5. Available from:
https://doi.org/10.1016/j.rapm.2005.09.008
Ahuja V, Thapa D, Gombar KK, Dhiman D, Verma P. Efficacy of intravenous paracetamol for prevention of intraoperative shivering under spinal anesthesia: a prospective, randomized, double-blind, placebo-controlled study. J Anaesthesiol Clin Pharmacol. 2018;34(4):496–501. Available from: https://doi.org/10.4103/joacp.JOACP_193_17
Bilotta F, Pietropaoli P, La Rosa I, Spinelli F, Rosa G. Effects of propacetamol on shivering in patients undergoing spinal anesthesia. Acta Anaesthesiol Scand. 2002;46(7):786–92. Available from: https://doi.org/10.1034/j.1399-6576.2002.460706.x
Anderson BJ. Paracetamol (acetaminophen): mechanisms of action. Paediatr Anaesth. 2008;18(10):915–21. Available from: https://doi.org/10.1111/j.1460-9592.2008.02764.x
Lyu J, Luo Y, Chen C, Guo F, Pan J, Li Y, et al. Efficacy of intravenous acetaminophen on postoperative shivering: A meta-analysis. Medicine (Baltimore). 2024 Jul 12;103(28):e39166. Available from: https://doi.org/10.1097/MD.0000000000039166
Gholami A, Hadavi M. Prophylactic intravenous paracetamol for prevention of shivering after general anesthesia in elective cesarean section. J Obstet Anaesth Crit Care. 2016;6(2):82–5. Available from: https://doi.org/10.4103/2249-4472.191263
Bahari M, Gholami H, Yaghoubi S, et al. Prophylactic Intravenous Paracetamol for Prevention of Shivering After Spinal Anesthesia in Patients Undergoing Cesarean Section: A Randomized Clinical Trial. Arch Anesthesiol Crit Care. 2021;7(1):1–4. Available from: https://aacc.tums.ac.ir/index.php/aacc/article/view/304
Rasoli S, Ansari E, Moslemi F, Ghojazadeh M. The prophylactic administration of intravenous paracetamol for control of shivering during and after cesarean section under spinal anesthesia. Arch Anesthesiol Crit Care. 2015;1(1):1–5. Available from: https://aacc.tums.ac.ir/index.php/aacc/article/view/18
Ahmed AM, El-Rahim MA, Abo-Shabana MA, Mahfouz MS. Prophylactic paracetamol or dexamethasone for post-spinal anesthesia shivering in lower abdominal and lower limb surgeries: A randomized controlled trial. Ain Shams J Anesthesiol. 2021;14:64. Available from: https://doi.org/10.1186/s43136-021-00096-7
Gropper MA, Fleisher LA, Wedel DJ, Miller RD, editors. Miller's Anesthesia. 10th ed. Philadelphia: Elsevier; 2024. Available from: https://www.elsevier.com/books/millers-anesthesia/gropper/978-0-323-93605-7
Imbelloni LE, Gouveia MA. The effect of baricity on the spread of bupivacaine in spinal anesthesia for lower limb surgery. Rev Bras Anestesiol. 2007;57(5):459–66. Available from: https://doi.org/10.1590/S0034-70942007000500008
Crossley AW, Mahajan RP. The intensity of postoperative shivering is unrelated to axillary temperature. Anaesthesia. 1994;49(3):205–7. Available from: https://doi.org/ 10.1111/ j.1365-2044.1994.tb03423.x
Apfel CC, Heidrich FM, Jukar-Rao S, Jalota L, Hornuss C, Whelan RP, Zhang K, Cakmakkaya OS. Evidence-based analysis of risk factors for postoperative nausea and vomiting. Br J Anaesth. 2012 Nov;109(5):742-53. Available from: https://doi.org/10.1093/bja/aes259
RCAT. RCAT Annual Report 2023 [Internet]. 2023 [cited 2025 Aug 31]. Available
from: https://www.rcat.org/_files/ugd/82246c_52bcf5799ba242acbb2e2e0275f168c7.pdf
