ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับโรคสมาธิสั้นในเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี ของโรงพยาบาลพระสมุทรเจดีย์สวาทยานนท์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ที่มาและความสำคัญ: โรคสมาธิสั้น (ADHD) พบบ่อยในเด็กวัยเรียนและเป็นสาเหตุที่ทำให้มีปัญหาการเรียน ปัจจุบันมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยแสดงอาการตั้งแต่ในวัยเด็ก หากไม่ได้รับการรักษาจะทำให้เกิดผลกระทบต่อผู้ป่วย ทั้งในด้านการเรียน อาชีพ ครอบครัว และสังคม
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับโรคสมาธิสั้นในเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี
วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบย้อนหลัง(Analytical retrospective case-control study) ในเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี จำนวน 254 ราย (กลุ่มศึกษา 127 ราย และกลุ่มควบคุม 127 ราย) การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติวิเคราะห์เชิงพรรณนา และการหาความสัมพันธ์ด้วยสถิติถดถอยเชิงพหุแบบลอจิสติก(Multiple logistic regression analysis) นำเสนอข้อมูลด้วยค่า Adjusted odds ratio และช่วงเชื่อมั่น 95%
ผลการศึกษา: พบว่าเพศชาย การคลอดก่อนกำหนด น้ำหนักแรกเกิดน้อยกว่า 2,500 กรัม ประวัติคนในครอบครัวเป็นโรคสมาธิสั้น บิดามารดาหย่าร้างแยกทาง การไม่ได้อาศัยอยู่กับบิดามารดา และการใช้หน้าจอ ≥ 1 ชั่วโมง/วัน มีความสัมพันธ์กับโรคสมาธิสั้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05) โดยปัจจัยดังกล่าวเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคสมาธิสั้น ได้แก่ เพศชาย (adjusted OR 4.41; 95%CI 2.22–8.73) การคลอดก่อนกำหนด (adjusted OR 6.95; 95%CI 1.50–32.07) น้ำหนักแรกเกิดน้อย (adjusted OR 8.85; 95%CI 1.51–51.77) ประวัติครอบครัว (adjusted OR 8.82; 95%CI 1.23–63.03) บิดามารดาหย่าร้าง (adjusted OR 4.46; 95%CI 1.99–9.98) การไม่ได้อาศัยอยู่กับบิดามารดา (adjusted OR 2.76; 95%CI 1.50–5.06) และการใช้หน้าจอ ≥ 1 ชั่วโมง/วัน (adjusted OR 3.63; 95%CI 1.98–6.64)
สรุปผล: การศึกษานี้สามารถใช้เป็นแนวทางนำไปวางแผนการดูแลตั้งแต่ระยะก่อนคลอด หลังคลอด ตลอดจนให้คำแนะนำการดูแลเลี้ยงดูเด็ก เพื่อลดการเกิดโรคสมาธิสั้นในระยะยาว
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. เด็กสมาธิสั้น: คู่มือสำหรับพ่อแม่/ผู้ปกครอง. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด; 2557.
วิฐารณ บุญสิทธิ. โรคสมาธิสั้น: การวินิจฉัยและรักษา. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2555;57(4):373-86.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. โรคสมาธิสั้น เป็นได้ก็รักษาได้ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; 2565 [เข้าถึงเมื่อ 18 เม.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://dmh.go.th/news-dmh/view.asp?id=31481
Visanuyothin T, Pavasuthipaisit C, Wachiradilok P, Arunruang P, Buranasuksakul T. The prevalence of attention deficit/hyperactivity disorder in Thailand. J Ment Health Thai. 2013;21(2):66-75.
Ilic I, Ilic M. Global incidence of attention deficit/hyperactivity disorder among children. Biol Life Sci Forum. 2022;19:6.
Brown University Health. ADHD: why diagnosis of attention deficit hyperactivity disorder is rising [Internet]. Providence (RI): Brown University Health; 2023 [cited 2025 Sep 2]. Available from: https://www.brownhealth.org/be-well/adhd-why-diagnosis-attention-deficit-hyperactivity-disorder-rising
สถาบันราชานุกูล กรมสุขภาพจิต. โรคสมาธิสั้น (ADHD: Attention Deficit Hyperactivity Disorder) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สถาบันราชานุกูล กรมสุขภาพจิต; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 18 เม.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://th.rajanukul.go.th/preview-4003.htm
จิรนันท์ วีรกุล. โรคสมาธิสั้นและภาวะอยู่ไม่นิ่งในเด็ก. พุทธชินราชเวชสาร. 2557;31(1):65–75.
Ngamkum D, Yunibhan J. Relationships between family factors and behavioral problems in children with attention-deficit hyperactivity disorder, Eastern Region. J Psychiatr Nurs Ment Health. 2013;27(1):16-28.
พีรนุช พันธุ์ภักดี. ปัจจัยทำนายความเสี่ยงโรคสมาธิสั้นของนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนต้นตามการรับรู้ของผู้ปกครอง [วิทยานิพนธ์]. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร; 2564.
ประเวศ ปรีดาชัยกุล. ประสิทธิผลการคัดกรองช่วยเหลือเด็กที่เสี่ยงต่อภาวะบกพร่องทางพัฒนาการและการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นประถมศึกษา 12 โรงเรียนในจังหวัดภูเก็ต. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11. 2559;30(1):179–86.
ทวีศักดิ์ สิริรัตน์เรขา. การคัดกรองสุขภาพจิตเด็กวัยเรียน. กรุงเทพฯ: บียอนด์ พับลิสชิ่ง; 2560.
Schlesselman JJ. Case-control studies: design, conduct, analysis. New York: Oxford University Press; 1982.
Lwanga SK, Lemeshow S. Sample size determination in health studies: a practical manual. Geneva: World Health Organization; 1991.
พรชนก หิรัญเขว้า. โรคสมาธิสั้นในเด็กอายุ 5-14 ปี โรงพยาบาลบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ. ชัยภูมิเวชสาร. 2564;41(2):42-52.
Wamulugwa J, Kakooza A, Kitaka SB, Nalugya J, Kaddumukasa M, Moore S, et al. Prevalence and associated factors of attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) among Ugandan children: a cross-sectional study. Child Adolesc Psychiatry Ment Health. 2017;11:18.
Malek A, Amiri S, Sadegfard M, Abdi S, Amini S. Associated factors with attention deficit hyperactivity disorder: a case-control study. Arch Iran Med. 2012;15(9):560-3.
พิศมัย พงศาธิรัตน์, พรทิพย์ วชิรดิลก. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับโรคสมาธิสั้นในนักเรียนชั้นประถมศึกษา. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต. 2556;27(1):108-20.
พัฒนศักดิ์ ทั่งนาค. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคสมาธิสั้นในเด็กอายุ 3-12 ปี ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลเบญจลักษ์ เฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา จังหวัดศรีสะเกษ [อินเทอร์เน็ต]. ศรีสะเกษ: โรงพยาบาลเบญจลักษ์ เฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา; 2566 [เข้าถึงเมื่อ 18 เม.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://healthregion10.moph.go.th/ชื่อผลงาน-ปัจจัยที่มีค/
บุรฉัตร ศักดิ์ศรีทวี, เอกรัฐ จันทร์วันเพ็ญ, ธารินทร์ เพ็ญวรรณ. การศึกษาเชิงวิเคราะห์ตามขวางของปัจจัยที่ส่งผลต่อโรคสมาธิสั้นในเด็กวัยเรียนผู้รับบริการแผนกผู้ป่วยนอกคลินิกจิตเวชเด็ก โรงพยาบาลสิชล. วารสารวิชาการแพทย์เขต 11. 2562;33(2):327-38.
Crump C, Sundquist J, Sundquist K. Preterm or early term birth and risk of attention-deficit/hyperactivity disorder: a national cohort and co-sibling study. Ann Epidemiol. 2023;86:119-25.
Lingasubramanian G, Corman H, Noonan K, Reichman NE. Gestational age at term and teacher-reported attention-deficit hyperactivity disorder symptom patterns. J Pediatr. 2022;246:120-6.
Sasaluxnanon C, Kaewpornsawan T. Risk factor of birth weight below 2,500 grams and attention deficit hyperactivity disorder in Thai children. J Med Assoc Thai. 2005;88(11):1514-8.
Chen W, Zhou K, Sham P, Franke B, Kuntsi J, Campbell D, et al. DSM-IV combined type ADHD shows familial association with sibling trait scores: a sampling strategy for QTL linkage. Am J Med Genet B Neuropsychiatr Genet. 2008;147B:1450-60.
ปรีญา สุริพล, สุคนธา ศิริ, ดุสิต สุจิรารัตน์, ศุภชัย ปิติกุลตัง. การใช้สื่อเทคโนโลยีกับโรคสมาธิสั้นในนักเรียนชายชั้นประถมศึกษาตอนต้น. ใน: อารีรัตน์ แย้มเกษร, บรรณาธิการ. การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยรังสิต ประจำปี 2562; 26 เม.ย. 2562; ปทุมธานี, ประเทศไทย. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต; 2562. หน้า 104-13.
กันยา พาณิชย์ศิริ, เบญจพร ตันตสูติ. การติดสื่อสังคมออนไลน์และภาวะสมาธิสั้นของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 2559;61(3):191-204.
Lingineni RK, Biswas S, Ahmad N, Jackson BE, Bae S, Singh KP. Factors associated with attention deficit/hyperactivity disorder among US children: results from a national survey. BMC Pediatr. 2012;12:50.
Beyens I, Valkenburg PM, Piotrowski JT. Screen media use and ADHD-related behaviors: four decades of research. Proc Natl Acad Sci U S A. 2018;115(40):9875-81.
Nikkelen SW, Valkenburg PM, Huizinga M, Bushman BJ. Media use and ADHD-related behaviors in children and adolescents: a meta-analysis. Dev Psychol. 2014;50(9):2228-41.
American Academy of Pediatrics. Media and young minds. Pediatrics. 2016;138(5):e20162591.
World Health Organization. Guidelines on physical activity, sedentary behaviour and sleep for children under 5 years of age. Geneva: World Health Organization; 2019.