การประเมินความสำเร็จและการสังเคราะห์รูปแบบการดำเนินงานโครงการรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด อำเภอ TO BE NUMBER ONE ต้นแบบ จังหวัดขอนแก่น
EVALUATION OF SUCCESS AND SYNTHESIS OF OPERATIONAL MODEL FOR THE DRUG PREVENTION AND SOLUTION CAMPAIGN PROJECT: MODEL DISTRICTS OF TO BE NUMBER ONE IN KHON KAEN PROVINCE
คำสำคัญ:
TO BE NUMBER ONE, การประเมินโครงการ, CIPP Model, การป้องกันยาเสพติดบทคัดย่อ
ปัญหายาเสพติดยังคงเป็นปัญหาสำคัญของประเทศไทย โดยข้อมูลจากสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด รายงานว่า ในปี พ.ศ. 2567 มีผู้เข้ารับการบำบัดรักษายาเสพติดมากกว่า 213,024 ราย และกลุ่มผู้ใช้สารเสพติดส่วนใหญ่เป็นวัยรุ่นและวัยแรงงาน ซึ่งปัญหาดังกล่าวยังส่งผลกระทบต่อระบบสุขภาพ เศรษฐกิจ และสังคมของประเทศอย่างต่อเนื่อง การดำเนินโครงการ TO BE NUMBER ONE เป็นนโยบายระดับชาติที่มุ่งส่งเสริมการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดโดยการพัฒนาเยาวชนและสร้างเครือข่ายความร่วมมือในระดับพื้นที่ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมินความสำเร็จและสังเคราะห์รูปแบบการดำเนินงานโครงการรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดในอำเภอ TO BE NUMBER ONE ต้นแบบ จังหวัดขอนแก่น การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงประเมินผลโดยใช้กรอบแนวคิด CIPP Model กลุ่มตัวอย่างจำนวน 92 คน คัดเลือกแบบเจาะจงจากผู้มีบทบาทในการดำเนินงานโครงการ เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามมาตรวัดประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยตามกรอบแนวคิด CIPP Model โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย = 4.58, S.D. = 0.56) โดยด้านสภาพแวดล้อมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (4.65) รองลงมาคือด้านกระบวนการ (4.64) ด้านผลผลิต (4.63) และด้านปัจจัยนำเข้า (4.38) ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า ปัจจัยด้านกระบวนการ (B = 0.563, p < 0.001) และด้านสภาพแวดล้อม (B = 0.434, p < 0.001) มีอิทธิพลต่อความสำเร็จของการดำเนินงานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ด้านปัจจัยนำเข้าไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญ (B = -0.059, p =0.447) โมเดลสามารถอธิบายความแปรปรวนของความสำเร็จได้ร้อยละ 83.5
ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ความสำเร็จของอำเภอ TO BE NUMBER ONE ต้นแบบ จังหวัดขอนแก่น เกิดจากการบูรณาการของบริบท นโยบาย ทรัพยากร และกระบวนการดำเนินงาน โดยเฉพาะกระบวนการมีส่วนร่วมของเครือข่ายและการพัฒนาเยาวชนอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรส่งเสริมการพัฒนากระบวนการมีส่วนร่วมและการบริหารจัดการโครงการอย่างเป็นระบบ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความยั่งยืนของการดำเนินงานในพื้นที่
Downloads
เอกสารอ้างอิง
สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด. รายงานสถานการณ์ยาเสพติดของประเทศไทย[อินเทอร์เน็ต] 2567 [อ้างเมื่อ 1 ธันวาคม 2568 ] จาก: https://ncmc.moph.go.th/home/index/dash
สำนักงานโครงการ TO BE NUMBER ONE. คู่มือการดำเนินงานโครงการรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด TO BE NUMBER ONE ในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ฉบับปรับปรุงใหม่ พ.ศ. 2560. นนทบุรี: กรมสุขภาพจิต; 2560.
คณะกรรมการบริหารเครือข่ายองค์กรวิชาการสารเสพติดและศูนย์วิทยาการเสพติด มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล. รายงานผลการสำรวจครัวเรือนเพื่อคาดประมาณจำนวนประชากรผู้ใช้สารเสพติดของประเทศไทย ปี
พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: บริษัท จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์ จำกัด. 2567.
Stufflebeam DL, Zhang G. The CIPP evaluation model: How to evaluate for improvement and accountability. New York: Guilford Press; 2017.
Stufflebeam DL. CIPP evaluation model checklist [Internet] 2007 [cited 2026 Jun 23].
Available from: https://wmich.edu/sites/default/files/attachments/u350/2014/cippchecklist_mar07.pdf
Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol 1932; 22(140): 1–55.
Cronbach LJ. Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika 1951; 16(3): 297–334.
Hair JF Jr, Black WC, Babin BJ, Anderson RE. Multivariate data analysis. 8th ed. Andover: Cengage Learning; 2019.
กษิดิศ ใจผาวัง. แนวทางการประยุกต์ใช้ CIPP Model เพื่อวัดความยั่งยืนของวิสาหกิจชุมชนที่มีการใช้กลยุทธ์ เศรษฐกิจสร้างสรรค์. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย 2561;13(2):60-84.
ชลติดา อุดมรักษาสกุล. รูปแบบการบริหารจัดการชมรม TO BE NUMBER ONE จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสาร
สหวิชาการเพื่อสุขภาพ 2564; 3(1): 15-28.
สุรวีร์ ชัยชนะ. ปัจจัยแห่งความสำเร็จของ TO BE NUMBER ONE ระดับเพชร. วารสารการวิจัยกาสะลองคำมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย 2562; 13(1): 45-57.
ปราณี ถีอาสนา. การพัฒนารูปแบบการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด TO BE NUMBER ONE โดยชุมชนมี ส่วนร่วม บ้านนานกเขียน จังหวัดมหาสารคาม. วารสารสาธารณสุข จังหวัดมหาสารคาม 2566; 8(15):
-155.
กิตติมา ก้านจักร, ประจักร บัวผัน. การมีส่วนร่วมในการบริหารงานโครงการ TO BE NUMBER ONE ของ
คณะกรรมการดำเนินงานโครงการ TO BE NUMBER ONE จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัย มข.(ฉบับบัณฑิตศึกษา) 2556; 13(2): 133-144.
ภานุพันธ์ ไพฑูรย์, สิทธิชัย ใสสม. การพัฒนารูปแบบการขับเคลื่อนชมรม TO BE NUMBER ONE จังหวัดพะเยาสู่ความเป็นเลิศในระดับประเทศ. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมล้านนา 2569; 16(1):
-28.
Cohen JM, Uphoff NT. Participation's place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development. 1980; 8(3): 213-235.
กิตติมา ก้านจักร, วาสนา ทิพเลิศ, ณรงค์ชัย เศิกศิริ. การพัฒนารูปแบบการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ป่วยยาเสพติดโดยการมีส่วนร่วมของชุมชนต้นแบบ (ชุมชนล้อมรักษ์) แบบบูรณาการ จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ 2569; 19(1): 243-256.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสารนี้เป็นลิขสิทธิ์ของผู้เผยแพร่ ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ท่านสามารถอ่านและใช้งานบทความเหล่านี้เพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยต้องให้เกียรติแก่ผู้เขียนและวารสารอย่างเหมาะสม ห้ามนำบทความไปใช้หรือดัดแปลงโดยไม่ได้รับอนุญาต ข้อความที่แสดงในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว ผู้เขียนมีความรับผิดชอบอย่างเต็มที่ต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความ การนำไปใช้ซ้ำหรือตีพิมพ์ซ้ำอื่นๆ ต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
