การจัดการความเครียดและปัจจัยด้านโครงสร้างครอบครัวในกลุ่มนักศึกษาระดับปริญญาตรีในมหาวิทยาลัยขอนแก่น: Coping mechanism and structural family factors among undergraduate students at Khon Kaen University

นลัทพร หมอยาดี; Varisara  Luvira; Nonpavit   Chotchai

Authors

นลัทพร หมอยาดี Chonnabot Hospital, Khon Kaen
Varisara Luvira Department of Community, Family and Occupational medicine Faculty of Medicine, Khon Kaen University
Nonpavit Chotchai Department of Community, Family and Occupational medicine Faculty of Medicine, Khon Kaen University

Keywords:

Coping mechanism, Family, University student

Abstract

Demographic changes characterized by an increasing proportion of older adults have led to transformations in family structures, which may affect adolescents’ behavior and coping mechanisms. Upon entering university, academic stress and family-related factors may influence students’ coping mechanisms. This study aimed to examine the proportion of adaptive coping mechanisms and to investigate the relationship between family structure factors and coping mechanisms among undergraduate students at Khon Kaen University. A descriptive cross-sectional study was conducted using an online questionnaire administered via Google Forms between June 1 and October 10, 2025. The sample consisted of 172 undergraduate students. Data were collected using a general information questionnaire, a family factors questionnaire, and the Brief COPE Inventory (Thai version), which demonstrated a reliability coefficient of 0.735. Data were analyzed using descriptive statistics and inferential statistics, including the Chi-square test and one-way ANOVA. The results showed that 79.7% of students used predominantly adaptive coping mechanisms (95% CI: 73.7–85.7), and the mean score of adaptive coping was significantly higher than that of maladaptive coping (p < 0.001). Acceptance was the most frequently used strategy among students using adaptive coping, whereas distraction was the most common strategy among those using maladaptive coping. Faculty, year of study, and family structure were significantly associated with maladaptive coping mechanisms. Students living in extended families were least likely to use maladaptive coping strategies. These findings can be used to inform the development and promotion of activities to enhance stress management skills tailored to the context of undergraduate students.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Xu Y, Harrison T. Socioemotional and Behavioral Problems of Grandchildren Raised by Grandparents: The Role of Grandparent–Grandchild Relational Closeness and Conflict. Children. 2023; 10(10): 1623. doi:10.3390/children10101623

World Health Organization. Ageing and Health [Internet]. 2021 [cited 2024 Aug 21]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ageing-and-health

United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacific. Ageing Societies [Internet]. [cited 2024 Aug 21]. Available from: https://www.unescap.org/our-work/social-development/ageing-societies

ระพีพรรณ คำหอม, ทิพาภรณ์ โพธิ์ถวิล, รุจา ภู่ไพบูลย์. ความอยู่ดีมีสุขของครอบครัวไทยตามวงจรชีวิตครอบครัว: กรณีศึกษาภาคใต้. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. 2563; 28(2): 24–59.

Hongthai K, Jongudomkarn D. A phenomenological study on older persons as a breadwinner of A skipped-generation family: day by day coping journey in Thai context. Int J Qual Stud Health Well-being. 2021;16(1): 1-11. DOI:10.1080/17482631.2021.1967260.

Panchasilawut S, Sriphetcharawut S. Reasons, duties, commitments, and love bonds: The lived experiences of grandparents caring for children with autism spectrum disorder.Jams. 2023; 56(3): 127–35.

เกิดสิริ หงษ์ไทย, ดารุณี จงอุดมการณ์. ผู้สูงอายุที่เลี้ยงหลานวัยรุ่นในยุคปัจจุบัน.วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2020; 43(4): 97-109.

KNODEL J, TEERAWICHITCHAINAN B, PRACHUABMOH V, POTHISIRI W. The situation of Thailand’s older population: An update based on the 2014 Survey of Older Persons in Thailand. Chiang Mai, Thailand; 2015.

พิชญา สุรพลชัย. โครงการสำรวจพฤติกรรมสุขภาพของนิสิตนักศึกษาในมหาวิทยาลัย. Thailand; 2024.

สายฝน สีหนอเพีย, รุจิรา ดวงสงค์. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดและภาวะซึมเศร้าในนักศึกษา

ระดับปริญญาตรี ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยขอนแก่น. วารสารวิจัยสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. 2021; 14(3): 14-23.

Stanisławski K. The Coping Circumplex Model: An Integrative Model of the Structure of Coping With Stress. Front Psychol. 2019; 10(1): 1-23. DOI:10.3389/fpsyg.2019.00694.

Neufeld A, Malin G. How medical students cope with stress: a cross-sectional look at strategies and their sociodemographic antecedents. BMC Med Educ. 2021; 21(1): 299. DOI:10.1186/s12909-021-02734-4.

Rhei D, McDonald I. Undergraduate Student Stress, Coping and Resiliency in Thai Higher Education: A Call for a Positive Psychology-Based Intervention.HBDS. 2020; 21(3): 7-18.

จิริสุดา สินธุศิริ, ปทิตตา สงวนสุข, นริศรา ชัยเชียงพิณ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อความเครียดของนักศึกษาระดับปริญญาตรี ชั้นปีที่ 1 คณะสาธารณสุขศาสตร์และสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2023; 10(1): 207–215.

Tamannaeifar M, Shahmirzaei S. Prediction of Academic Resilience Based on Coping Styles and Personality Traits. Practice in Clinical Psychology. 2019; 7(1): 1–9. DOI:10.32598/jpcp.7.1.1

Radenahmad N, Hosiri T, Puranachaikere T, Thongchoi K, Engkananuvat P. Disparities in Stress Coping Strategies among High School Students, in Bangkok, with Various Sexual Orientations and Gender Identities. JHSMR. 2023; 41(3): 1-12.

T. Gubat M, Kietz H. Marquez L, Zel B. Ambaic A, Miguel A. David R, Angeline C. Igna M, Red O, et al. Embracing the Elderly Affections: Understanding the Lived Experiences Among Filipino Children Raised by Custodial Grandparents.IJRP.ORG.2022; 93(1): 47-66. DOI:10.47119/IJRP100931120222743

Xu Y, Wang Y, McCarthy LP, Harrison T, Doherty H. Mental/behavioural health and educational outcomes of grandchildren raised by custodial grandparents: A mixed methods systematic review. Health Soc Care Community. 2022; 30(6): 2096–2127. DOI:10.1111/hsc.13876

ฐิติรัตน์ สันธิ, คมสันต์ เกียรติรุ่งฤทธิ์, นิดา ลิ้มสุวรรณ, โชษิตา ภาวสุทธิไพศิฐ, พัชรินทร์ เสรี. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับภาวะสุขภาพจิตของวัยรุ่นในครอบครัวข้ามรุ่นเปรียบเทียบกับครอบครัวขยายและครอบครัวเดี่ยว ในจังหวัดเพชรบูรณ์.วารสารสมาคมจิตแพทย์แห่งประเทศไทย. 68(4): 339–357.

Ismail M, Lee KY, Sutrisno Tanjung A, Ahmad Jelani IA, Abdul Latiff R, Abdul Razak H, et al. The prevalence of psychological distress and its association with coping strategies among medical interns in Malaysia: A national‐level cross‐sectional study. Asia-Pacific Psychiatry. 2021; 13(2): 1-8. DOI: 10.1111/appy.12417

Mallhi TH, Ahmad N, Salman M, Tanveer N, Shah S, Butt MH, et al. Estimation of Psychological Impairment and Coping Strategies during COVID-19 Pandemic among University Students in Saudi Arabia: A Large Regional Analysis. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(21):1-16.

DOI:10.3390/ijerph192114282.

Xu Y, Harrison T. Socioemotional and Behavioral Problems of Grandchildren Raised by Grandparents: The Role of Grandparent–Grandchild Relational Closeness and Conflict. Children. 2023; 10(10): 1623. DOI: 10.3390/children10101623

ธนานันต์ นุ่มแสง, ธนิตา ตันตระรุ่งโรจน์.การทดสอบความเที่ยงตรงและความเชื่อมั่นของแบบประเมินกลยุทธ์ในการรับมือกับความเครียด แบบสั้นฉบับภาษาไทย. Psychiatric Association Thailand. 2018; 63(2): 189–98.

ดุษฎี อุดมอิทธิพงศ์, พลภัทร์ โล่เสถียรกิจ, ศศิธร เก็มเส็น, กฤตนัย แก้วยศ, เกยูรมาศ อยู่ถิ่น. ความเครียดและการจัดการความเครียดพยาบาลวิชาชีพ สถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา.วารสารสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา.12(1) : 24–35.

ณัฏฐพร รอดเจริญ, พีรพนธ์ ลือบุญธวัชชัย. ความเครียดและปัจจัยที่เกี่ยวข้องของนักศึกษาระดับปริญญาบัณฑิตคณะนิติศาสตร์ ของมหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร. Chula Med Bull. 2019; 1(3): 261-276.

Yadav S, Sarraf R. Effect of Family Structure on Resilience and Coping Mechanism Among Youth: A Review Study.IJCSRR.2025; 8(3): 1503-1506. Doi:10.47191/ijcsrr/V8-i3-55.

Coping mechanism and structural family factors among undergraduate students at Khon Kaen University