A Comparison of Ecological Factors and Dengue Hemorrhagic Fever Prevention Behaviors in Repeated Outbreak and Non-Outbreak Areas, Phanna Nikhom District, Sakon Nakhon Province
การเปรียบเทียบปัจจัยนิเวศวิทยาและพฤติกรรมป้องกันไข้เลือดออกในพื้นที่ระบาดซ้ำและไม่ระบาด อำเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร
Keywords:
Ecological Factors, Preventive Behaviors, Repeated Outbreak Areas, Dengue Hemorrhagic FeverAbstract
This cross-sectional analytical research aimed to compare the ecological risk factors and dengue hemorrhagic fever prevention behaviors among the people living in repeated outbreak and non-outbreak areas in Phanna Nikhom District, Sakon Nakhon Province. The population consisted of 364 male and female individuals aged 18 years and older residing in both people living in repeated outbreak and non-outbreak areas, utilizing a simple random sampling method. Data were collected from February to March 2026 using questionnaires. Descriptive statistics including frequency, percentage, minimum, maximum, mean, standard deviation, median, and interquartile range were used to analyze the data, and inferential statistics, specifically the Mann-Whitney U test, were used to compare risk differences between factors.
The results found that people living in the repeated outbreak had significantly higher levels of ecological factors at risk compared to non-outbreak areas(p<0.001). Regarding knowledge of dengue hemorrhagic fever prevention, it was found that people living in the repeated outbreak had significantly lower knowledge of dengue hemorrhagic fever prevention than those in non-outbreak areas (p<0.001). The findings reflect that addressing dengue hemorrhagic fever in the repeated outbreak areas cannot focus solely on education but must also prioritize proactive environmental management to reduce risk factors for disease transmission. This will lead to an effective and sustainable break of the outbreak cycle.
Downloads
References
World Health Organization. Dengue 2026 [cited 2025 Aug 21].
Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/dengue-and-severe-dengue
สุภาภรณ์ จูจันทร์, ชญานิจมหาสิงห์. สถานการณ์และแนวโน้มโรคไข้เลือดออกในประเทศไทยปีพ.ศ. 2568 (ข้อมูล ณ วันที่ 19 สิงหาคม 2568). รายงานการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยาประจำสัปดาห์2568; 56(8) : e6538. DOI: 10.59096/wesr.v56i8.6538
Akter R, Tasneem F, Das SC, Soma MA, Georgakopoulos-Soares I, Juthi RT, et al. Approaches of dengue control: vaccine strategies and future aspects. Frontiers in Immunology 2024; 15: 1362780. DOI: 10.3389/fimmu.2024.1362780.
กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ยุทธศาสตร์การจัดการโรคติดต่อนำโดยแมลง พ.ศ. 2566–2575. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข; 2565.
จิราพร พัฒน์มณี,ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์, สมเกียรติยศ วรเดช. การเปรียบเทียบพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน ที่อาศัยในพื้นที่มีการระบาดซ้ำและพื้นที่ไม่มีการระบาดของโรคไข้เลือดออก. วารสารการพยาบาลและการศึกษา 2566; 16(3): 61-75.
Arista I GP, Sawitri AAS, Yatra IMS. A comparison of risk factors of dengue hemorrhagic fever outbreaks between urban and rural areas during the COVID-19 pandemic. The Journal of Public Health Research and Community Health Development (JPHRECODE) 2022; 5(2): 99-106.
DOI: 10.20473/jphrecode.v5i2.28838.
พุทธิพงศ์ บุญชู. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก: ศึกษาเปรียบเทียบ หมู่บ้านปลอดโรค กับหมู่บ้านที่มีการระบาดของโรคในตำบลน้ำผุด อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2563; 3(3): 79-94.
Ghani NA, Shohaimi S, Hee AKW, Chee HY, Emmanuel O, Ajibola LSA. Comparison of knowledge, attitude, and practice among communities living in hotspot and non-hotspot areas of dengue in Selangor, Malaysia. Tropical Medicine and Infectious Disease 2019; 4(1): 37.
DOI: 10.3390/tropicalmed4010037.
ศูนย์ระบาดอำเภอพรรณานิคม. กลุ่มผู้ป่วยไข้เลือดออก [ฐานข้อมูล]. พรรณานิคม: ศูนย์ระบาดอำเภอพรรณานิคม; 2568. ข้อมูลจากระบบ EPIDEM Module for BMS-HOSxP XE 4.0; ข้อมูล ณ วันที่ 21 กุมภาพันธ์ 2568.
ณีรนุช วรไธง, ปิยะภรณ์ ดอนหลักคำ, ชินันพร ทองเภา, บุญเลี้ยง สุพิมพ์, จิราภรณ์ จำปาจันทร์. ความรอบรู้ด้านสุขภาพที่มีผลต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชน อำเภอพรรณานิคม
จังหวัดสกลนคร. วารสารการสร้างเสริมสุขภาพไทย 2568; 4(2): 191-203.
Machin D, Campbell MJ, Tan SB, Tan SH. Sample size tables for clinical studies. 3rd ed.
John Wiley & Sons; 2009. DOI:10.1002/9781444300710
Peña-García VH, LaBeaud AD, Ndenga BA, Mutuku FM, Bisanzio D, Andrews JR, et al.
Non-household environments make a major contribution to dengue transmission: implications for vector control. medRxiv: the preprint server for health sciences 2024; 12(4).
DOI: 10.1101/2024.01.08.24301016.
Bloom BS, Hastings JT, Madaus GF. Handbook on formative and summative evaluation of student learning. New York: McGraw-Hill; 1971.
Best JW. Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall; 1977.
Fansiri T, Buddhari D, Pathawong N, Pongsiri A, Klungthong C, Iamsirithaworn S, et al.
Entomological risk assessment for dengue virus transmission during 2016-2020 in Kamphaeng Phet, Thailand. Pathogens 2021; 10(10): 1234. DOI: 10.3390/pathogens10101234.
Waewwab P, Sungvornyothin S, Potiwat R, Okanurak K. Impact of dengue-preventive behaviors on Aedes immature production in Bang Kachao, Samut Prakan Province, Thailand: A cross-sectional study. BMC public health 2020; 20(1): 905. DOI: 10.1186/s12889-020-8394-5.
Mahmud MAF, Mutalip MH, Lodz NA, Shahar H, Mahmud CMAF. (2018). Study on key Aedes spp breeding containers in dengue outbreak localities in Cheras district, Kuala Lumpur. International Journal of Mosquito Research. 2018; 5(2): 23-30.
อภิชัย คุณีพงษ์, เสมอ วุฒิ. การเปรียบเทียบความรู้ ทัศนคติ แรงสนับสนุนทางสังคม และพฤติกรรมการป้องกันโรคไข้เลือดออกของประชาชนในตำบลที่มีการระบาด กับตำบลที่ไม่มีการระบาด ในพื้นที่อำเภอมะขาม
จังหวัดจันทบุรี. วารสารควบคุมโรค 2561; 44(1): 102-111. DOI: 10.14456/dcj.2018.10
Boonchutima S, Kachentawa K, Limpavithayakul M, Prachansri A. Longitudinal study of Thai people media exposure, knowledge, and behavior on dengue fever prevention and control. J Infect Public Health 2017 ;10(6): 836-841. DOI: 10.1016/j.jiph.2017.01.016
ญาดา โตอุตชนม์, ธันวดี รู้รอบ, กรรณิกา บัวทะเล, สมร นุ่มผ่อง, รัชนีกร คัชมา. ความรอบรู้ไข้เลือดออกของประชาชนในพื้นที่ป่วยซ้ำซากเขตสุขภาพที่9. วารสารการแพทย์และสาธารณสุขเขต 4 2567; 14(1): 38-48.
Centers for Disease Control and Prevention. Life cycle of Aedes mosquitoes 2025 [cited 2025 Feb 21]. Available from: https://www.cdc.gov/mosquitoes/about/life-cycle-of-aedes-mosquitoes.html
Ismail NA, Haikhah J, Fauziah ET, Prabasunu MA, Rahma FH, Siswanto S, et al. Investigation of risk factors for household-based dengue virus infection in Borobudur 21. Subdistrict, Magelang, Indonesia. Germs 2024; 14(3): 277–286. DOI: 10.18683/germs.2024.1438
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Community Health Development Quarterly Khon Kaen University
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
Articles in this journal are copyrighted by the x may be read and used for academic purposes, such as teaching, research, or citation, with proper credit given to the author and the journal.use or modification of the articles is prohibited without permission.
statements expressed in the articles are solely the opinions of the authors.
authors are fully responsible for the content and accuracy of their articles.
other reuse or republication requires permission from the journal."
