การเปรียบเทียบผลการรักษาและความร่วมมือในการใช้ยาต้านเอชไอวี ระหว่างการส่งยาทางไปรษณีย์และการบริการปกติ โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรสาคร

ผู้แต่ง

  • สุภางค์ พิรุณสาร กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลสมุทรสาคร
  • จันจิรา หันประดิษฐ์ กลุ่มงานเภสัชกรรม โรงพยาบาลสมุทรสาคร

คำสำคัญ:

ความร่วมมือในการใช้ยา, การส่งยาทางไปรษณีย์, telepharmacy

บทคัดย่อ

ความเป็นมา : รูปแบบในการให้บริการผู้ป่วยเอชไอวีของแผนกอายุรกรรมโรงพยาบาลสมุทรสาคร ที่มีอาการคงที่ ใช้ระบบเติมยา (ARV refill) ทุก 3 - 4 เดือน ต้องพบแพทย์ปีละครั้ง สามารถเลือกมารับยาด้วยตนเองหรือให้ส่งยาทางไปรษณีย์ได้ จึงต้องการศึกษาเปรียบเทียบผลการรับยาทั้งสองวิธีเพื่อนำไปใช้ในการพัฒนารูปแบบการให้บริบาลทางเภสัชกรรมให้แก่ผู้ป่วย ต่อไป
วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบผลของความร่วมมือในการใช้ยาและการยับยั้งปริมาณไวรัสเอชไอวีระหว่างการส่งยาทางไปรษณีย์และการบริการปกติ
วิธีการศึกษา : ศึกษาย้อนหลังจากเวชระเบียนผู้ป่วยในช่วงวันที่ 1 ตุลาคม 2566 ถึง 30 กันยายน 2567 โดยเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มผู้ป่วยที่รับยาทางไปรษณีย์ จำนวน 75 ราย และกลุ่มที่รับยาในระบบปกติ 78 ราย ใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มด้วยสถิติ Independent t test, Chi-Square test, Fisher exact test
ผลการศึกษา : หลังรับยาต้านไวรัสครบ 1 ปี ทั้งกลุ่มที่รับยาทางไปรษณีย์และกลุ่มที่รับบริการปกติ ส่วนใหญ่มีความร่วมมือในการใช้ยามากกว่าร้อยละ 95 เป็นร้อยละ 94.7 และร้อยละ 97.4 ตามลำดับ สามารถกดปริมาณเชื้อไวรัสเอชไอวีในเลือด ได้น้อยกว่า 50 copies/mL เป็นร้อย ละ 97.3 และร้อยละ 96.2 ตามลำดับ มีความร่วมมือในการใช้ยาและความสามารถในการกดปริมาณเชื้อไวรัสเอชไอวีไม่แตกต่างกัน (p=0.436 และ p=1.00) ตามลำดับ
สรุป : การจัดส่งยาทางไปรษณีย์ร่วมกับการติดตามการใช้ยาทาง telepharmacy ยังคงความร่วมมือและยับยั้งปริมาณไวรัส ไม่แตกต่างจากกลุ่มที่ได้รับบริการปกติ

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization (WHO). Adherence to long-term therapies : evidence for action. [Internet] 2023 [cited 2024 Jun 5]. Available from: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/42682/9241545992.pdf?sequence=1

Jaafari Z, McFarland W, Eybpoosh S, Tabatabaei SVA, Bafti MS, Ranjbar E, et al. Barriers and facilitators of access to HIV prevention, care, and treatment services among people living with HIV in Kerman, Iran: a qualitative study. BMC Health Serv Res. 2022; 22(1) :1-9 .DOI: https://doi.org/10.1186/s12913-022-08483-.4

สมาคมโรคเอดส์แห่งประเทศไทย. แนวทางการตรวจรักษาและป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีประเทศไทย ปี 2564/2565. [อินเทอร์เน็ต]. 2022 [เข้าถึงเมื่อ 29 กันยายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaiaidssociety.org/wp-content/uploads/2023/03/HIV-AIDS-Guideline-2564_2565_ED2.pdf

งานบริบาลเภสัชกรรม โรงพยาบาลสมุทรสาคร. รายงานผลการปฏิบัติงานคลินิกเอดส์ ปี 2567. สมุทรสาคร: งานบริบาลเภสัชกรรม โรงพยาบาลสมุทรสาคร. 2567.

ข้อบังคับสภาเภสัชกรรม ว่าด้วยข้อจำกัดและเงื่อนไขในการประกอบวิชาชีพเภสัชกรรม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 20 มิ.ย.2567]. ราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ 139 ตอนพิเศษ 197 ง (ลงวันที่ 24 สิงหาคม 2564). เข้าถึงได้จาก: https://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2565/E/197/T_0050.PDF

อรรณพ หิรัญดิษฐ์. ผลการส่งยาทางไปรษณีย์ภายใต้การระบาดใหญ่ COVID-19 ต่อผลลัพธ์การรักษาผู้ติดเชื้อ เอชไอวี/เอดส์ โรงพยาบาลประจวบคีรีขันธ์. เภสัชกรรมคลินิก. 2566;29(3):189-202.

Lahai M, Theobald S, Wurie HR, Lakoh S, Erah PO, Samai M, et al. Factors influencing adherence to antiretroviral therapy from the experience of people living with HIV and their healthcare providers in Sierra Leone: a qualitative study. BMC Health Serv Res. 2022;22(1):1-9.

Shigdel R, Klouman E, Bhandari A, Ahmed LA. Factors associated with adherence to antiretroviral therapy in HIV-infected patients in Kathmandu District, Nepal. HIV AIDS (Auckl). 2014;24(6):109-116.

Suntharapot S and Sribundit N. Effectiveness of text messaging via application line on adherence to antiretroviral drug among HIV and AIDS patients in Khaoyoi hospital Phetchaburi. Thai Bull Pharm Sci. 2022;17(2):83-99.

นิตยา ดาววงศ์ญาติ. ความพึงพอใจต่อการจัดส่งยาทางไปรษณีย์ และการกดไวรัสใน กระแสเลือดของผู้ติดเชื้อเอชไอวีในสถานการณ์แพร่ระบาดของเชื้อโควิด-19. วารสาร เภสัชกรรมโรงพยาบาล. 2023;33(2):144-153.

Viswanathan S, Justice AC, Alexander GC, Brown TT, Gandhi NR, McNicholl IR, et al. Adherence and HIV RNA suppression in the current era of highly active antiretroviral therapy. J Acquir Immune Defic Syndr. 2015;69(4):493-498.

ขนิษฐา ชินบุตร. ความล้มเหลวและความไม่สอดคล้องทางไวรัส และทางภูมิคุ้มกันในผู้ติดเชื้อ เอชไอวีผู้ใหญ่ที่รักษาด้วยยาต้านไวรัสในโรงพยาบาลสกลนคร. วารสารโรงพยาบาล สกลนคร. 2563;23(1):108-117.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-31

รูปแบบการอ้างอิง

พิรุณสาร ส., & หันประดิษฐ์ จ. (2026). การเปรียบเทียบผลการรักษาและความร่วมมือในการใช้ยาต้านเอชไอวี ระหว่างการส่งยาทางไปรษณีย์และการบริการปกติ โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรสาคร. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและการพยาบาล โรงพยาบาลสมุทรสาคร, 2(1), 29–40. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/HSN_SKHJ/article/view/7680

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ