ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการสุขาภิบาลอาหารต่อความรู้และพฤติกรรมของผู้สัมผัสอาหารในโรงเรียนชั้นประถมศึกษา อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย

ผู้แต่ง

  • วริณฎ์ฐิษา มูลกองศรี กลุ่มงานเวชกรรมสังคม โรงพยาบาลเลย
  • อาทิตย์ บัวระภา กลุ่มงานเวชกรรมสังคม โรงพยาบาลเลย
  • สุณิสา คำประสิทธิ์ กลุ่มงานเวชกรรมสังคม โรงพยาบาลเลย
  • นิตยา มลอยู่พะเนา กลุ่มงานเวชกรรมสังคม โรงพยาบาลเลย

คำสำคัญ:

สุขาภิบาลอาหาร, ผู้สัมผัสอาหาร, โรงเรียนประถมศึกษา, โคลิฟอร์มแบคทีเรีย, ความรู้, พฤติกรรม

บทคัดย่อ

      การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อเปรียบเทียบความรู้การจัดการสุขาภิบาลอาหารผู้สัมผัสอาหารในโรงเรียนประถมศึกษา ก่อนและหลังการใช้โปรแกรมการส่งเสริม 2) เพื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมการจัดการสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหารในโรงเรียนประถมศึกษา ก่อนและหลังการใช้โปรแกรมการส่งเสริม และ 3) เพื่อศึกษาผลตรวจการปนเปื้อนเชื้อโคลิฟอร์มแบคทีเรียในอาหาร น้ำดื่ม ภาชนะใส่อาหาร มือผู้สัมผัสอาหาร ในโรงเรียนประถมศึกษา ประชากรผู้สัมผัสอาหาร ในโรงเรียนประถมศึกษา ตำบลกุดป่อง อำเภอเมือง จังหวัดเลย จำนวน 80 คน เครื่องมือวิจัย ประกอบด้วย 1) ข้อมูลทั่วไป 2) แบบวัดความรู้สุขาภิบาลอาหารและสุขวิทยาส่วนบุคคลของผู้สัมผัสอาหาร 3) แบบวัดการปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลอาหารและสุขวิทยาส่วนบุคคลผู้สัมผัสอาหาร 4) แบบบันทึกตรวจการปนเปื้อนเชื้อโคลิฟอร์มแบคทีเรียในอาหาร น้ำดื่ม ภาชนะใส่อาหาร มือผู้สัมผัสอาหาร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติ Paired t-test           ผลการวิจัยพบว่า ผู้สัมผัสอาหารมีความรู้ด้านสุขาภิบาลอาหารเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.001) จากค่าเฉลี่ยร้อยละ 67.60 (SD=7.65) เป็น 80.80 (SD=6.90) และมีพฤติกรรมการปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลอาหารดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ (p<0.001) จากค่าเฉลี่ย 3.40 (ระดับปานกลาง) เป็น 3.64 (ระดับดี) ผลการตรวจการปนเปื้อนโคลิฟอร์มแบคทีเรียพบว่า อาหารและมือผู้สัมผัสอาหารมีการปนเปื้อนร้อยละ 20 ภาชนะร้อยละ 25 และน้ำดื่ม ไม่พบการปนเปื้อนร้อยละ 100 สรุปได้ว่าโปรแกรมส่งเสริมการจัดการสุขาภิบาลอาหารมีประสิทธิภาพในการเพิ่มความรู้และปรับปรุงพฤติกรรมของผู้สัมผัสอาหาร เป็นแนวทางในการพัฒนาโปรแกรมสุขาภิบาลอาหารในสถานศึกษาและสนับสนุนการดำเนินงานด้านความปลอดภัยอาหารในโรงเรียนอย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

จันทร์เพ็ญ ชูประภาวรรณ, ฐิติพงษ์ บุญประเสริฐ, และพรชัย สิทธิศรัณย์กุล. (2564). ปัจจัยแห่งความสำเร็จในการดำเนินงานสุขาภิบาลอาหารในโรงเรียนส่ง

เสริมสุขภาพ: การศึกษาติดตามระยะยาว 3 ปี. วารสารสาธารณสุขและการพัฒนา, 19(2), 35–49.

วันเฉลิม รัตนวงษ์. (2557). การศึกษาระดับความรู้ ทัศนคติ การปฏิบัติตามหลักสุขาภิบาลอาหารของผู้สัมผัสอาหาร และคุณภาพอาหารพร้อมบริโภคในแผง

จำหน่ายอาหารภายในโรงอาหารวิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น (วิทยานิพนธ์). วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น, ขอนแก่น.

สำนักส่งเสริมสุขภาพ กรมอนามัย. (2566). รายงานผลการสำรวจสุขาภิบาลอาหารและน้ำดื่มในโรงเรียนปีงบประมาณ. เข้าถึงได้จาก

https://hpe.anamai.moph.go.th

สมหวัง รุ่งตระกูลชัย, สุนันทา ยังวนิชเศรษฐ, และกุลวดี โรจน์ไพศาลกิจ. (2563). ประสิทธิผลของโปรแกรมการอบรมด้านสุขาภิบาลอาหารต่อความรู้และพฤติกรรม

ของผู้สัมผัสอาหารในโรงเรียนประถมศึกษา จังหวัดนครปฐม. วารสารพยาบาลสาธารณสุข, 34(2), 14–27.

สุรเดช ศรีสุวรรณ. (2564). ผลกระทบของโปรแกรมสุขาภิบาลอาหารต่อพฤติกรรมสุขาภิบาลในโรงเรียน. วารสารการส่งเสริมสุขภาพ, 18(1), 45–56.

สุขุมาลย์ วงศ์กมล. (2563). การประเมินผลโปรแกรมสุขาภิบาลอาหารในโรงเรียนประถมศึกษา. วารสารสุขภาพชุมชน, 14(2), 89–97.

อุมาพร ฉัตรวิโรจน์, สมชาย แก้วเจริญไพศาล, และสุพรรณี จันทร์แดง. (2565). ผลของโปรแกรมการพัฒนาศักยภาพผู้สัมผัสอาหารต่อความรู้และการปฏิบัติด้าน

สุขาภิบาลอาหารในโรงเรียนประถมศึกษา อำเภอเมือง จังหวัดกำแพงเพชร. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 31(3), 553–566.

Bandura A. (1977). Social learning theory. Englewood Cliffs (NJ): Prentice-Hall.

Mukhopadhyay, K., & Chatterjee, S. (2018). School-based food safety interventions and theirimpact on hygiene practices among primary

school students. International Journal of Public Health, 63(4), 435–442.

World Health Organization. (2008). Foodborne disease outbreaks: Guidelines for investigation and control. World Health Organization.

World Health Organization, and United Nations Educational, Scientific and Cultural

Organization. (2021). Global standards for health promoting schools. WHO.

Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper & Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
มูลกองศรี ว, บัวระภา อ, คำประสิทธิ์ ส, มลอยู่พะเนา น. ผลของโปรแกรมส่งเสริมการจัดการสุขาภิบาลอาหารต่อความรู้และพฤติกรรมของผู้สัมผัสอาหารในโรงเรียนชั้นประถมศึกษา อำเภอเมืองเลย จังหวัดเลย. Prim. Health Care j. (Cent. Ed.) [อินเทอร์เน็ต]. 31 สิงหาคม 2026 [อ้างถึง 11 กันยายน 2026];40(2):5-14. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/Hss6/article/view/8286