ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตต่อความสามารถในการดูแลจิตใจ ของผู้ดูแลผู้ป่วยสารเสพติด

ผู้แต่ง

  • กัลยา หนูคง กลุ่มงานจิตเวชและยาเสพติด โรงพยาบาลเชียรใหญ่

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดผลก่อนและหลังการทดลอง เพื่อศึกษาผลของโปรแกรม ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตต่อความสามารถในการดูแลจิตใจของผู้ดูแลผู้ป่วยสารเสพติด อำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ดูแลผู้ป่วยสารเสพติด คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างตามเกณฑ์คัดเลือก 40 คน สุ่มเข้ากลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 20 คน กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามปกติ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบประเมินความรอบรู้ ด้านสุขภาพจิต แบบประเมินความสามารถในการดูแลจิตใจ และโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา หาค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบความแตกต่าง ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต และความสามารถในการดูแลจิตใจของกลุ่มทดลองก่อนและหลังการทดลอง และระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม ด้วยสถิติที (t-test) ผลการศึกษาพบว่า 1) กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ยคะแนนความรอบรู้ ด้านสุขภาพจิต และความสามารถในการดูแลจิตใจสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) 2) ผลต่างของค่าเฉลี่ยคะแนนความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต และสามารถในการดูแลจิตใจของกลุ่มทดลองหลังได้รับโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.001) สรุปได้ว่าโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตสามารถเพิ่มความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต และความสามารถในการดูแลจิตใจในผู้ดูแลผู้ป่วยสารเสพติดในอำเภอเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราชได้

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานว่าด้วยยาเสพติดและอาชญากรรม แห่งสหประชาชาติ (UNODC) พ.ศ. 2564 เอกสารรายงาน การใช้ยาเสพติดโลก (world drug report) ปี พ.ศ. 2564 [อินเตอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 29 กันยายน 2566]. เข้าถึงได้จาก : https://22www.dataunodc.un.org.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและ ปราบปรามยาเสพติด รายงานผลการดำเนินงานป้องกันและปราบปราม ปี 2564. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด เลขที่ 5 แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพ; 2564.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครศรีธรรมราช. รายงานผลการดำเนินงานยาเสพติด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครศรีธรรมราช. นครศรีธรรมราช; 2566.

โรงพยาบาลเชียรใหญ่. รายงานผลการ ดำเนินงานโรงพยาบาลเชียรใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช. นครศรีธรรมราช; 2566.

สมภพ เรืองตระกูล. ตาราจิตเวชศาสตร์ พื้นฐานและโรคทางจิตเวช (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: เรือนแก้วการพิมพ์; 2557.

ทิพย์ภา เชษฐ์เชาวลิต. การพยาบาลผู้ติดสารเสพติดใน วันดี สุทธรังษี, ถนอมศรี อินทนนท์ และศรีสุดา วนาลีสิน (บรรณาธิการ), การพยาบาลผู้ที่ มีปัญหาทางจิตเวช (หน้า 113 - 128). สงขลา: โครงการตำราหลักคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2559.

วีรพล ชูสันเทียะ และสมเดช พินิจสุนทร. ผลกระทบจากการใช้สารเสพติดในผู้เข้ารับการบำบัดรักษา ในโรงพยาบาลธัญญารักษ์อุดรธานี: กรณีศึกษา. วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น 2560;5(3):523-33.

กองบริหารระบบบริการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการติดตามดูแลต่อเนื่องผู้ป่วยจิตเวชสุรา ยา สารเสพติด. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์บริษัทพรอสเพอรัสพลัส จำกัด; 2563.

กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. รายงาน ประจำปี 2561. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2561.

วชิราภรณ์ สอระสัน. พัฒนากระบวน การดูแลผู้ป่วยจิตเวชใช้สารเสพติดและญาติผู้ดูแล อำเภอนามน จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน 2566;8(1):246-59.

พันธุ์นภา กิตติรัตนไพบูลย์, ดุษฎี จึงศิรกุลวิทย์, อธิบ ตันอารีย์ และบังอร สุปรีดา. แนวโน้ม และปัจจัยที่มีผลต่อระดับสุขภาพจิตคนไทย: การสํารวจระดับชาติ ปี พ.ศ. 2561. วารสารสุขภาพจิตแห่งประเทศไทย 2563;28(2):121-31.

Jorm, A. F., Korten, A. E., Jacomb, P. A., Christensen, H., Rodgers, B., & Pollitt, P. “Mental health literacy”: a survey of the public's ability to recognise mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment. Medical journal of Australia 1997;166(4):182-186.

ศรัณยา ยอดสุด. สารนิพนธ์ความสามารถในการดูแลตนเองด้านจิตใจและพฤติกรรมป้องกันโรค ของผู้สูงอายุ. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ; 2553.

ปราโมทย์ ถ่างกระโทก, ณัฐชยา พลาชีวะ, วินัย ไตรนาทถวัลย์ และปริศนา บุญประดิษฐ. ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต: แนวคิดและการประยุกต์ใช้สำหรับการป้องกันปัญหาสุขภาพจิตในผู้สูงอายุ. เชียงใหม่เวชสาร 2563;59(3):163-72.

วชิรา โพธิ์ใส, ราตรี บุญชู, ดวงกมล วัตราดุลย์, คุณัสปกรณ์ มัคคัปผลานนท์ และ ปราโมทย์ ถ่างกระโทก. ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง. เชียงใหม่เวชสาร 2564;60(1):63-74.

Hill L, Smith N. (1985). Selfcare nursing: promotion of health. 2nd ed. Norwalk: Appleton&Lange.

กัญญาวีย์ โมกขาว, วัชรินทร์ ช่างประดับ และวลัยนารี พรมลา. อิทธิพลของจิตวิทยาเชิงบวก ความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ต่อความสามารถในการดูแลตนเองด้านจิตใจของประชาชนในตำบลท่าข้าม อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารกองการพยาบาล 2563;47(3):57-70.

Best, J. W. (1977). Research in education. 3rd ed. Englewood Cliffs, Nj: Prentice. Hall.

Jorm, A. F. Mental health literacy: empowering the community to take action for better mental health. Am Psychol. 2012;67(3):23-43. doi: 10.1037/a0025957.

Lo K, Gupta T, Keating JL. Interventions to promote mental health literacy in university students and their clinical educators. A systematic review of randomized control trails. Health Professions Education 2018;4(3:):161-75. Doi:10.1016/j.hpe.2017.08.001

กัญญาวีย์ โมกขาว, มนัสวี จำปาเทศ, สุกัญญา สุรังส และชะเอม มหากัณฑ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิต ต่อความสามารถในการดูแลตนเองด้านจิตใจของประชาชน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2566;33(2):85-96.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-26

รูปแบบการอ้างอิง

1.
หนูคง ก. ผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพจิตต่อความสามารถในการดูแลจิตใจ ของผู้ดูแลผู้ป่วยสารเสพติด. J. Addict. Res. Acad. Sci. [อินเทอร์เน็ต]. 26 กุมภาพันธ์ 2026 [อ้างถึง 16 มีนาคม 2026];2(3):43-5. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/JARAS/article/view/7525

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย