การพัฒนารูปแบบการตรวจระดับฮีโมโกลบินเอวันซี (HbA1c) ในห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ เพื่อการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน โรงพยาบาลห้วยเม็ก จังหวัดกาฬสินธุ์
คำสำคัญ:
การพัฒนารูปแบบ, ฮีโมโกลบินเอวันซี, ห้องปฏิบัติการทางการแพทย์, ผู้ป่วยเบาหวานบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) นี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบบริการตรวจฮีโมโกลบินเอวันซี (HbA1c) ในห้องปฏิบัติการทางการแพทย์เพื่อการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน และเปรียบเทียบผลลัพธ์ระหว่างกลุ่มที่ได้รับรูปแบบกับกลุ่มที่ได้รับบริการปกติ ดำเนินการที่โรงพยาบาลห้วยเม็ก ระหว่างตุลาคม พ.ศ. 2568 ถึงมิถุนายน พ.ศ. 2569 ใน 3 ระยะ คือ วิเคราะห์สถานการณ์ พัฒนารูปแบบ และทดลองใช้ 12 สัปดาห์แบบกึ่งทดลองสองกลุ่ม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 60 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 30 คน โดยจัดกลุ่มตามวันให้บริการของคลินิก ไม่ใช่การสุ่มรายบุคคล วิเคราะห์ด้วย t-test และ Chi-square test โดยกำหนด HbA1c หลังการทดลองเป็นตัวชี้วัดหลัก ผลการวิจัยพบว่า รูปแบบมี 5 องค์ประกอบ คือ การเตรียมและนัดตรวจ การวิเคราะห์พร้อมควบคุมคุณภาพ การรายงานผลภายในวันเดียว การแปลผลและให้คำปรึกษา และการติดตามผล เวลารอผลมัธยฐาน 2.4 ชั่วโมง เทียบกับ 7 วันเดิม หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ย HbA1c ต่ำกว่ากลุ่มควบคุม (7.64±1.06 และ 8.87±1.35 ร้อยละ; ผลต่าง -1.23, 95% CI -1.86 ถึง -0.60; t = -3.93, df = 58, p < .001) คะแนนความรู้สูงกว่า (12.87±1.46 และ 8.93±1.98; ผลต่าง 3.94, 95% CI 3.04-4.84; p < .001) และสัดส่วนผู้ที่ HbA1c น้อยกว่าร้อยละ 7.00 สูงกว่า (12/30 และ 4/30 คน; χ² = 5.45, df = 1, p = .020; Fisher p = .039)
Downloads
เอกสารอ้างอิง
1. International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas [Internet]. 11th ed. Brussels: International Diabetes Federation; 2025 [cited 2026 Oct 29]. Available from: https://diabetesatlas.org
2. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 6. Glycemic goals and hypoglycemia: Standards of Care in Diabetes-2025. Diabetes Care. 2025;48(Suppl 1):S128-45.
3. Stratton IM, Adler AI, Neil HA, Matthews DR, Manley SE, Cull CA, et al. Association of glycaemia with macrovascular and microvascular complications of type 2 diabetes (UKPDS 35): prospective observational study. BMJ. 2000;321(7258):405-12.
4. Ministry of Public Health (TH). Health Data Center [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2025 [cited 2026 Oct 29]. Available from: https://hdc.moph.go.th (in Thai)
5. Diabetes Association of Thailand. Clinical practice guideline for diabetes 2023. Pathum Thani: Romyen Media; 2023. (in Thai)
6. Sacks DB, Arnold M, Bakris GL, Bruns DE, Horvath AR, Kirkman MS, et al. Guidelines and recommendations for laboratory analysis in the diagnosis and management of diabetes mellitus. Diabetes Care. 2011;34(6):e61-99.
7. Little RR, Rohlfing CL, Sacks DB. Status of hemoglobin A1c measurement and goals for improvement: from chaos to order for improving diabetes care. Clin Chem. 2011;57(2):205-14.
8. Plebani M. Errors in clinical laboratories or errors in laboratory medicine? Clin Chem Lab Med. 2006;44(6):750-9.
9. Cagliero E, Levina EV, Nathan DM. Immediate feedback of HbA1c levels improves glycemic control in type 1 and insulin treated type 2 diabetic patients. Diabetes Care. 1999;22(11):1785-9.
10. Miller CD, Barnes CS, Phillips LS, Ziemer DC, Gallina DL, Cook CB, et al. Rapid A1c availability improves clinical decision-making in an urban primary care clinic. Diabetes Care. 2003;26(4):1158-63.
11. Des Jarlais DC, Lyles C, Crepaz N; TREND Group. Improving the reporting quality of nonrandomized evaluations of behavioral and public health interventions: the TREND statement. Am J Public Health. 2004;94(3):361-6.
12. Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.
13. Donner A, Klar N. Design and analysis of cluster randomization trials in health research. London: Arnold; 2000.
14. Little RR, Rohlfing CL, Hanson S, Connolly S, Higgins T, Weykamp CW, et al. Effects of hemoglobin (Hb) E and HbD traits on measurements of glycated Hb (HbA1c) by 23 methods. Clin Chem. 2008;54(8):1277-82.
15. Nathan DM, Kuenen J, Borg R, Zheng H, Schoenfeld D, Heine RJ. Translating the A1C assay into estimated average glucose values. Diabetes Care. 2008;31(8):1473-8.
16. Rovinelli RJ, Hambleton RK. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch J Educ Res. 1977;2(2):49-60.
17. Vickers AJ, Altman DG. Analysing controlled trials with baseline and follow up measurements. BMJ. 2001;323(7321):1123-4.
18. Barnett AG, van der Pols JC, Dobson AJ. Regression to the mean: what it is and how to deal with it. Int J Epidemiol. 2005;34(1):215-20.
19. Anosri Ch. Results of development of community infectious disease surveillance network of Khamin Subdistrict, Mueang District, Kalasin Province. THSF [Internet]. 2026 Oct. 19 [cited 2026 Oct. 29];1(1):18-33. Available from: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/THSF/article/view/8481
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารบูรณาการวิทยาศาสตร์สุขภาพไทย
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
##default.contextSettings.thaijo.licenseTerms##