การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงโดยการเสริมสมรรถนะครอบครัวและผู้ดูแล โรงพยาบาลไชโย จังหวัดอ่างทอง

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนา (research and development) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงโดยการเสริมสมรรถนะครอบครัวและผู้ดูแล และประเมินผลต่อสมรรถนะครอบครัวและผู้ดูแล ความดันโลหิต และการควบคุมความดันโลหิต ดำเนินการที่โรงพยาบาลไชโย จังหวัดอ่างทอง ระหว่างเดือนตุลาคม 2568 ถึงกันยายน 2569 กลุ่มตัวอย่างคือคู่ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้และผู้ดูแลหลัก กลุ่มละ 30 คู่ (รวม 60 คู่) เลือกแบบเฉพาะเจาะจงและจัดกลุ่มตามเขตพื้นที่รับผิดชอบ (ไม่ได้สุ่ม) กลุ่มทดลองได้รับโปรแกรม 12 สัปดาห์ วิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test, Independent t-test และ Chi-square test ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มทดลองมีคะแนนสมรรถนะเพิ่มขึ้นจาก 61.63±7.88 เป็น 85.47±7.38 คะแนน ความดันโลหิตซิสโตลิกลดลงจาก 151.60±9.45 เป็น 138.37±10.14 mmHg และไดแอสโตลิกลดลงจาก 90.33±5.74 เป็น 81.83±5.99 mmHg (p < .001 ทั้งสามตัวแปร) หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนสมรรถนะสูงกว่ากลุ่มควบคุม 18.90 คะแนน (95% CI 15.42-22.38; p < .001) ความดันโลหิตซิสโตลิกต่ำกว่า 8.60 mmHg (95% CI 3.65-13.55; p = .001) ไดแอสโตลิกต่ำกว่า 5.50 mmHg (95% CI 2.39-8.61; p = .001) และควบคุมความดันโลหิตได้ร้อยละ 60.00 เทียบกับ 26.67 (p = .009) สรุปได้ว่าผู้ที่ได้รับรูปแบบมีการเปลี่ยนแปลงที่ดีกว่ากลุ่มควบคุมใน 12 สัปดาห์ แต่การจัดกลุ่มไม่ได้สุ่มและพื้นฐานความดันโลหิตไดแอสโตลิกต่างกันเล็กน้อย จึงควรยืนยันผลด้วยการวิจัยแบบสุ่มและติดตามระยะยาว