ความสัมพันธ์ระหว่างเวลาเริ่มใช้เครื่องช่วยหายใจแรงดันบวกแบบต่อเนื่องกับผลลัพธ์ทางคลินิกในทารกแรกเกิดที่มีภาวะหายใจลำบาก

ผู้แต่ง

  • เนาวรัตน์ ทิพย์บุญทรัพย์ โรงพยาบาลหลังสวน จังหวัดชุมพร
  • จารุพรรณ ขุนเพชร โรงพยาบาลหลังสวน จังหวัดชุมพร

คำสำคัญ:

เครื่องช่วยหายใจแรงดันบวกแบบต่อเนื่อง, ทารกแรกเกิด, ภาวะหายใจลำบาก, ความล้มเหลวของ CPAP, เวลาเริ่มการรักษา

บทคัดย่อ

        ที่มาของปัญหา: ภาวะหายใจลำบากเป็นปัญหาสำคัญในทารกแรกเกิด และการใช้เครื่องช่วยหายใจแรงดันบวกแบบต่อเนื่อง (CPAP) เป็นการช่วยหายใจแบบไม่ลุกล้ำที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย อย่างไรก็ตาม หลักฐานเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างเวลาเริ่ม CPAP กับความล้มเหลวของการรักษายังมีจำกัด

        วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเวลาเริ่ม CPAP กับความล้มเหลวของ CPAP เปรียบเทียบค่าทางคลินิกก่อนและหลังการรักษา และศึกษาปัจจัยที่สัมพันธ์กับ CPAP failure

        วิธีการศึกษา: การศึกษาเชิงวิเคราะห์แบบกลุ่มย้อนหลังในทารกแรกเกิดที่มีภาวะหายใจลำบากและได้รับ CPAP ณ โรงพยาบาลหลังสวน ระหว่างปี พ.ศ. 2563–2568 จำนวน 120 ราย กำหนด CPAP failure เป็นการใส่ท่อช่วยหายใจจากสาเหตุทางระบบหายใจภายใน 72 ชั่วโมงหลังเริ่ม CPAP วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test, Chi-square test และ Logistic regression

        ผลการศึกษา: กลุ่มตัวอย่างร้อยละ 62.5 เป็นทารกคลอดก่อนกำหนด อายุครรภ์เฉลี่ย 34.2 ± 3.1 สัปดาห์ ภายใน 30–60 นาทีหลังเริ่ม CPAP อัตราการหายใจและ FiO2 ลดลง และ SpO2 เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) การรักษาสำเร็จร้อยละ 72.5 และเกิด CPAP failure ร้อยละ 27.5 กลุ่มที่เริ่ม CPAP ภายใน 1 ชั่วโมงมีอัตราความสำเร็จร้อยละ 85.0 แต่ความสัมพันธ์โดยรวมระหว่างช่วงเวลาเริ่ม CPAP กับผลการรักษาไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p = .072) การวิเคราะห์พหุตัวแปรพบว่าอายุครรภ์ที่เพิ่มขึ้นสัมพันธ์กับโอกาสเกิด CPAP failure ที่ลดลง (aOR = 0.80; 95% CI 0.68–0.95; p = .011) ขณะที่ RDS (aOR = 3.10; 95% CI 1.05–9.15; p = .040) และ FiO2 ขณะเริ่ม CPAP ที่เพิ่มขึ้นทุก 0.1 (aOR = 1.88; 95% CI 1.02–3.46; p = .043) สัมพันธ์กับโอกาสเกิด CPAP failure ที่สูงขึ้น ส่วนเวลาเริ่ม CPAP ไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (aOR = 1.16; 95% CI 0.92–1.46; p = .209)

        สรุป: อายุครรภ์ การวินิจฉัย RDS และความต้องการออกซิเจนขณะเริ่ม CPAP เป็นปัจจัยที่สัมพันธ์กับ CPAP failure ขณะที่เวลาเริ่ม CPAP ยังไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. WHO recommendations for care of the preterm or low birth weight infant. Geneva: WHO; 2022.

World Health Organization. Trends in maternal mortality 2000 to 2023: estimates by WHO, UNICEF, UNFPA, World Bank Group and UNDESA/Population Division. Geneva: WHO; 2025.

Sweet DG, Carnielli VP, Greisen G, Hallman M, Klebermass-Schrehof K, Lavizzari A, et al. European consensus guidelines on the management of respiratory distress syndrome: 2025. Neonatology. 2026;123(4):1-26. doi: 10.1159/000551062.

Department of Health, Ministry of Public Health, Thailand. Annual report on maternal and child health in Thailand. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2023.

Liley HG, Weiner GM, Wyckoff MH, Rabi Y, Schmölzer GM, De Almeida MF, et al. Neonatal life support: 2025 international liaison committee on resuscitation consensus on science with treatment recommendations. Circulation. 2025;152(16 Suppl.1):S165–S204. doi: 10.1161/ CIR.0000000000001363.

Boel L, Hixson T, Brown L, Sage J, Kotecha S, Chakraborty M. Non-invasive respiratory support in preterm infants. Paediatr Respir Rev. 2022; 43:53–9. doi: 10.1016/j.prrv.2022.04.002.

Chandrasekaran A, Deorari AK, Gupta N, Murki S, Sankar MJ, Sivanandan S. Noninvasive respiratory support for newborns. J Neonatol. 2020;34(3):118–52.

Faul F, Erdfelder E, Lang A-G, Buchner A. G*Power 3: a flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behav Res Methods. 2007;39(2):175–91. doi: 10.3758/bf03193146.

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. New York: Routledge; 2013.

Srisatidnarakul B. The methodology in nursing research. 5th ed. Bangkok: U & I Inter Media; 2010.

Polit DF, Beck CT. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2008.

Tana M, Tirone C, Aurilia C, Lio A, Paladini A, Fattore S, et al. Respiratory management of the preterm infant: supporting evidence-based practice at the bedside. Children. 2023;10(3):535. doi: 10.3390/children10030535.

Hesami R, Sabzehei MK, Basiri B, Solgi MS, Jiryaee N. Predictors of nasal continuous positive airway pressure failure in preterm infants with respiratory distress syndrome. Acta Med Iran. 2024;62(1):35-39. doi: 10.18502/acta.v62i1.16884.

Tourneux P, Debillon T, Flamant C, Jarreau P-H, Serraz B, Guellec I. Early factors associated with continuous positive airway pressure failure in moderate and late preterm infants. Eur J Pediatr. 2023;182(12):5399–407. doi: 10.1007/s00431-023-05090-1.

Fatima K, Zulfiqar S, Farooq A, Aziz M. Outcome of nasal continuous positive airway pressure in neonates: a cross-sectional study. Pak J Med Sci. 2024;40(8):1831-6. doi: 10.12669/pjms. 40.8.8753.

Boix H, Fernández C, Serrano Martín MdM, Arruza L, Concheiro A, Gimeno A, et al. Failure of early non-invasive ventilation in preterm infants with respiratory distress syndrome in current care practice in Spanish level-III neonatal intensive care units: a prospective observational study. Front Pediatr. 2023;11:1098971. doi: 10.3389/fped.2023.1098971.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-30

รูปแบบการอ้างอิง

ทิพย์บุญทรัพย์ เ., & ขุนเพชร จ. (2026). ความสัมพันธ์ระหว่างเวลาเริ่มใช้เครื่องช่วยหายใจแรงดันบวกแบบต่อเนื่องกับผลลัพธ์ทางคลินิกในทารกแรกเกิดที่มีภาวะหายใจลำบาก. ราชภิวัฒน์เวชสาร, 1(3), e8137. สืบค้น จาก https://he05.tci-thaijo.org/index.php/RBH_Med_J/article/view/8137

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย