การพัฒนาการคัดแยกผู้ป่วยตาม MOPH ED. Triage แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลกันตัง จังหวัดตรัง

ผู้แต่ง

  • สุวรี ลิ้มไทย โรงพยาบาลกันตัง

คำสำคัญ:

การคัดแยกผู้ป่วย, MOPH ED. Triage, แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ปัญหาการคัดแยกผู้ป่วย รวมถึงการพัฒนาและประเมินผลการคัดแยกผู้ป่วยตาม MOPH ED. Triage แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลกันตัง การวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาสถานการณ์และวิเคราะห์ปัญหาการคัดแยกผู้ป่วยจากเวชระเบียนและการอภิปรายกลุ่มพยาบาลที่ปฏิบัติงานจำนวน 20 คน ระยะที่ 2 การพัฒนารูปแบบการคัดแยกผู้ป่วย โดยทีมผู้เชี่ยวชาญ ได้ค่าความตรงเชิงเนื้อหา 0.95 โดยนำไปทดลองใช้กับพยาบาล 40 คน ได้ค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่น 0.92 และระยะที่ 3 การทดลองใช้และประเมินผล กลุ่มตัวอย่างคือ พยาบาลวิชาชีพ จำนวน 20 คน และผู้ป่วยที่เข้ารับบริการรักษาแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลกันตัง จังหวัดตรัง จำนวน 390 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล คือ แฟ้มประวัติผู้ป่วย และแบบบันทึกการคัดแยกผู้ป่วย การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ส่วนข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยระยะที่ 1 พบว่า สถานการณ์ปัญหาการคัดแยกผู้ป่วยของแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลกันตังไม่มีรูปแบบที่ชัดเจน และขาดการบันทึกข้อมูลที่ครบถ้วนทำให้เกิดการคัดแยกผิดพลาดคลาดเคลื่อน ระยะที่ 2 รูปแบบการคัดแยกผู้ป่วยแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวชของโรงพยาบาลที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย การคัดแยกผู้ป่วยกลุ่มอุบัติเหตุ กลุ่มฉุกเฉิน กลุ่ม Fast Track Stroke และ Fast Track STEMI ระยะที่ 3 ผลการประเมินการใช้รูปแบบ พบว่าการคัดแยกผู้ป่วยถูกต้องเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 71.84 เป็นร้อยละ 92.82 จำแนกเป็นการคัดแยกต่ำกว่าเกณฑ์ (Under-triage) ร้อยละ 2.31 คัดแยกสูงกว่าเกณฑ์ (Over-triage) ร้อยละ 4.87 โดยทีมสหวิชาชีพให้การยอมรับว่าเครื่องมือที่พัฒนาขึ้นสามารถนำมาใช้ได้จริงเหมาะสมกับบริบทโรงพยาบาลกันตัง และช่วยในการตัดสินใจคัดแยกผู้ป่วยดีขึ้นเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดูแลผู้ป่วยฉุกเฉิน

เอกสารอ้างอิง

กัลยารัตน์ หล้าธรรม และชัจคเณค์ แพรขาว. (2560). การศึกษาคุณภาพการคัดแยกประเภทผู้ป่วยฉุกเฉินโรงพยาบาลศรีนครินทร์. ในการประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยบัณฑิตศึกษา ระดับชาติและนานาชาติ. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

เทพีรัตน์ เทสประสิทธิ์. (2564). การพัฒนาระบบการคัดแยกประเภทผู้ป่วยงานผู้ป่วยนอกและอุบัติเหตุ ฉุกเฉิน โรงพยาบาลโชคชัย. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9. วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัย สิ่งแวดล้อม, 15(36), 160-178.

ทัศนีย์ ภาคภูมินิจฉัย โสภิต เวียงโอสถ และกฤตพัทธ์ ฝึกฝน. (2562). ประสิทธิผลของการใช้แนวปฏิบัติการคัดแยกผู้ป่วยอุบัติเหตุฉุกเฉินของพยาบาลวิชาชีพงานอุบัติเหตุและฉุกเฉินโรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุข และการศึกษา, 20(1), 66-67.

ธนิษฐา ยศปัญญา. (2564). ประสิทธิผลการพัฒนารูปแบบการคัดแยกประเภทผู้ป่วยฉุกเฉิน โรงพยาบาลดอนตาล จังหวัดมุกดาหาร. วารสารสภาการพยาบาล, 44(2), 150-162.

นิตยา สุภามา. (2563). ประสิทธิผลการพัฒนารูปแบบการคัดแยกประเภทผู้ป่วยฉุกเฉิน โรงพยาบาลบ้านฝาง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 35(12), 125-136.

พรทิพย์ วชิรดิลก ธีระ ศิริสมุด สินีนุช ขัยสิทธิ์ และอนุชา เศรษฐเสถียร. (2559). การคัดแยกผู้ป่วยแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินในประเทศไทย. วารสารสภาการพยาบาล, 31(2), 96-108.

พรรณพิมล สุขวงษ์. (2564). รูปแบบการคัดแยกผู้ป่วยในแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินโรงพยาบาลน่าน. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/Nubuu/article/download/255586/173781

พิมพา วีระคำ, คัคนนันท์ วิริยาภรณ์ประกาศ ศิริพร จักรอ้อม และภิชญุตม์ ภิญโญ. (2562). ประสิทธิผลของการอบรมการคัดแยกผู้ป่วยตามระบบ MOPH ED. TRIAGE ต่อความถูกต้องของการคัดแยกผู้ป่วยโดยเจ้าหน้าที่กลุ่มงานอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลแม่สาย. วารสารกรมการแพทย์, 44(5), 132-145.

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. (2558). คู่มือแนวทางการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติการคัดแยกผู้ป่วยฉุกเฉินและการจัดลำดับการบริบาล ณ ห้องฉุกเฉินตามหลักเกณฑ์ที่ กพฉ.กำหนด. (ครั้งที่ 3) นนทบุรี : สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ.

สถาบันการแพทย์ฉุกเฉิน. (2561). MOPH ED. Triage การคัดแยกผู้ป่วยฉุกเฉิน. https://www.dms.go.th/backen//Content

อรวรรณ ฤทธิ์อินทรางกูร วรวุฒิ ขาวทอง ปารินันท์ คงสมบูรณ์ และสมศรี เขียวอ่อน. (2561). การพัฒนาระบบการคัดแยกผู้ป่วยอุบัติเหตุฉุกเฉิน โรงพยาบาลสวรรค์ประชารักษ์. วารสารกรมการแพทย์, 43(2), 146-151.

Kemmis, S & McTaggart, R. (1988). The Action Research Planer. (3rd ed.). Victoria: Deakin University.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-02

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ลิ้มไทย ส. การพัฒนาการคัดแยกผู้ป่วยตาม MOPH ED. Triage แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลกันตัง จังหวัดตรัง. South. Reg. Prim. Health Care J. [อินเทอร์เน็ต]. 2 กุมภาพันธ์ 2026 [อ้างถึง 24 กุมภาพันธ์ 2026];37(3):31-43. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/SRTC/article/view/7442

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย