การพัฒนารูปแบบกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมด้านการส่งเสริมสุขภาพ กลุ่มวัยแม่และเด็กใน อำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง

ผู้แต่ง

  • ถาวร สาลี โรงพยาบาลสุขสำราญ จังหวัดระนอง

คำสำคัญ:

การพัฒนารูปแบบ, กระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม, สิ่งเสริมสุขภาพ, แม่และเด็ก

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อการพัฒนารูปแบบกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมด้านการส่งเสริมสุขภาพกลุ่มวัยแม่และเด็กในอำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม และประเมินประสิทธิผลกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมด้านการส่งเสริมสุขภาพกลุ่มวัยแม่และเด็กในอำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมผสานวิธีการวิจัยเชิงสำรวจ

ผลการวิจัยพบว่า การใช้กระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมมี 5 ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นที่ 1) รวบรวมข้อมูลและสถานการณ์ ขั้นที่ 2) ค้นหาปัญหา สาเหตุของปัญหา และการวิเคราะห์ ขั้นที่ 3) จัดทำแผนแม่บทชุมชนและแผนการดำเนินงาน ขั้นที่ 4) การปฏิบัติการ และขั้นที่ 5) การประเมินผล ทำให้เกิดแผนแม่บทการดำเนินงานด้านการส่งเสริมสุขภาพกลุ่มวัยแม่และเด็ก มี 3 ยุทธศาสตร์ มี 8 แผนงานกิจกรรม มีการกำหนดวิธีการดำเนินงาน กำหนดบทบาทหน้าที่ การจัดทำโครงการหรือแผนปฏิบัติการ ผลการทดสอบความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมในการส่งเสริมสุขภาพกลุ่มวัยแม่และเด็ก พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ที่เป็นเพศหญิง จบปริญญาตรีและสูงกว่า นับถือศาสนาอิสลาม เคยได้รับการอบรม/ประชุม/สัมมนาเกี่ยวกับส่งเสริมสุขภาพแม่และเด็ก มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่อาศัยอยู่ในพื้นที่ 31 ปีและมากกว่า มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 การเปรียบเทียบก่อนและหลังการกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 และภาพรวมการประเมินประสิทธิผลรูปแบบกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมด้านการส่งเสริมสุขภาพกลุ่มวัยแม่และเด็กอยู่ในระดับมาก

ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทุกแห่ง คณะกรรมการขับเคลื่อนการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพกลุ่มวัยแม่และเด็กระดับอำเภอสุขสำราญ โรงพยาบาลสุขสำราญและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุกแห่ง การพัฒนาระบบข้อมูล องค์ความรู้ ทักษะ พัฒนาแกนนำและแนวทางปฏิบัติที่ผ่านระบบการสื่อสารและเทคโนโลยีที่เหมาะกับพื้นที่

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงสาธารณสุข. (2563). HDC-Dashboard. [เข้าถึงเมื่อ 2563 มกราคม 10]. เข้าถึงได้จาก. https://hdcservice.moph.go.th/hdc/reports/page.php?cat_id=1ed90bc32310b503b7ca9b32af425ae5

คณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขอำเภอสุขสำราญ. (2562). เอกสารประกอบการตรวจราชการและนิเทศราชการกรณีปกติ รอบที่ 2 ประจำปีงบประมาณ 2562 อำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง. เอกสารประกอบ, จังหวัดระนอง

ชนินทร์ เจริญกุล. (2550). การพัฒนาสาธารณสุขโดยกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม : ข้อคิดและข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติ. สถานฝึกอบรมและวิจัยอนามัยชุมชน คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. พิมพ์ครั้งที่ 4.

ชยันต์ วรรธนะภูมิ. (2536). คู่มือการวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อการพัฒนา. ขอนแก่น : สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ชินรัตน์ สมสืบ. (2549). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชนบท. นนทบุรี : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ชัยณรงค์ แก้วจำนงค์. (2555). พัฒนารูปแบบกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน. ปริญญาดุษฎีบัณฑิต สาขาสิ่งแวดล้อมศึกษา บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหิดล.

ฐิรวุฒิ เสนาคำ. (2540). จากปัจเจกสู่สาธารณะ กระบวนการเสริมสร้างชุมชนให้เข้มแข็ง. กรุงเทพมหานคร: สถาบันชุมชนท้องถิ่นพัฒนา.

ทิพยวรรณ เลียบสื่อตระกูล. (2550). อนามัยแม่และเด็ก. สถาบันวิจัยและพัฒนาสุขภาพภาคใต้, กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส.พริ้นติ้ง เฮาส์.

ธณัฐพร จันทร์แสง. (2551). การประเมินโครงการพัฒนากระบวนการเรียนรู้เพื่อสร้างสรรค์ด้วยปัญญา โรงเรียนบ้านสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่. ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

ธัญลักษณ์ ทองหล่อ. (2562). ผลการดำเนินงานอนามัยแม่และเด็กปีงบประมาณ 2562. เอกสารประกอบ. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข.

พันธุ์ทิพย์ รามสูต. (2540). การวิจัยปฏิบัติการอย่างมีส่วนร่วม. สถาบันพัฒนาการสาธารณสุขอาเซียนมหาวิทยาลัยมหิดล. นครปฐม: บริษัท พี.เอ.ลีฟวิ่ง จำกัด.

รัตนะ บัวสนธ์. (2550). การประเมินโครงการ การวิจัยประเมิน. กรุงเทพมหานคร: คอมแพคท์พรินท์.

วลัยรัตน์ ศรีอรุณ. (2562). รายงานการพัฒนาเด็กปฐมวัย. คณะอนุกรรมการตรวจสอบและประเมินผลภาคราชการ, กลุ่มกระทรวง คณะที่ 2.

สุชาติ ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. (2550). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร:บริษัทเฟื่องฟ้าพริ้นติ้งจำกัด.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดระนอง. (2562). เอกสารรับการตรวจราชการกรณีปกติ เขตสุขภาพที่ 11. เอกสารประกอบ.

สำนักส่งเสริมสุขภาพ. (2562). รายงานประจำปี 2562. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. กรุงเทพมหานคร: อมริทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-02

รูปแบบการอ้างอิง

1.
สาลี ถ. การพัฒนารูปแบบกระบวนการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมด้านการส่งเสริมสุขภาพ กลุ่มวัยแม่และเด็กใน อำเภอสุขสำราญ จังหวัดระนอง. South. Reg. Prim. Health Care J. [อินเทอร์เน็ต]. 2 กุมภาพันธ์ 2026 [อ้างถึง 23 กุมภาพันธ์ 2026];37(1):90-101. available at: https://he05.tci-thaijo.org/index.php/SRTC/article/view/7457

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย