ผลของโปรแกรมการฝึกสติแบบสั้น (MBBI) ต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและการควบคุมน้ำตาลใน เลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการคลินิกเบาหวานโรงพยาบาลลานสกาจังหวัดนครศรีธรรมราช
คำสำคัญ:
โปรแกรมการฝึกสติแบบสั้น (MBBI), การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ, การควบคุมน้ำตาลในเลือด, ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2บทคัดย่อ
การวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและวัดหลัง มีวัตถุประสงค์ของการศึกษาเพื่อทดสอบผลของโปรแกรมการฝึกสติแบบสั้น (MBBI) ต่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและการควบคุมน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการคลินิกเบาหวานโรงพยาบาลลานสกา จังหวัดนครศรีธรรมราช คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง ตามคุณสมบัติที่กำหนด คำนวณกลุ่มตัวอย่างโดยใช้โปรแกรมสำเร็จรูป G*power version 3.2 ได้จำนวน 30 คน โปรแกรมและเครื่องมือได้ผ่านการตรวจสอบความตรงตามเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่านและทดสอบความเที่ยงของแบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพกับผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 20 คน ด้วยการทดสอบสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาคได้ค่าความเชื่อมั่น .85 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และสถิติ paired t-test
ผลการศึกษาพบว่า คะแนนเฉลี่ยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพหลังทดลองสูงกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) และค่าเฉลี่ยของระดับ HbA1c และ FBS หลังการทดลองลดลงกว่าก่อนทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05)
ดังนั้น แสดงให้เห็นว่าพยาบาลสามารถนำโปรแกรมนี้ไปใช้ในการพยาบาลเพื่อส่งเสริมและปรับพฤติกรรมสุขภาพ นำไปสู่การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2
เอกสารอ้างอิง
กรรณิกา สายแดง. (2554). การศึกษาเรื่องกระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมผู้ป่วยโรคเบาหวานศูนย์สุขภาพชุมชนแม่หล่ายอำเภอเมืองจังหวัดแพร่. วิทยานิพนธ์ หลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
กระทรวงสาธารณสุข กรมควบคุมโรค. (2564). รายงานประจำปี 2564 กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรคกระทรวงสาธารณสุข. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค.
กุสุมา กังหลี. (2557). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้เป็นเบาหวานชนิดที่สองโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า. วารสารพยาบาลหทารบก. 15(3),256-268.
ชลลดา ทองทวี และคณะ. (2551). บทความการประชุมวิชาการประจำปีเรื่องจิตตปัญญาศึกษาเพื่อพัฒนาความเป็นมนุษย์. กรุงเทพฯ : โครงการศูนย์จิตตปัญญาศึกษามหาวิทยาลัยมหิดล.
โชติกา สัตนาโค และจุฬาภรณ์ โสตะ. (2560). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง.วารสารการพยาบาลและการศึกษา. 10(4),32-47.
ณัฏฐ์ธัญศา ยิ่งยงเมธี และคณะ. (2563). ประสิทธิผลของการใช้สมาธิบำบัดแบบ SKT ต่อระดับน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้. วารสารแพทย์เขต 4-5. 39(2),75:85.
ดวงพร ธรรมะ. (2558). การพัฒนาชุกฝึกอบรมด้วยตนเอง เรื่องการฝึกสติ (Mindfulness). วิทยานิพนธ์หลักสูตรการศึกษามหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา.
เทอดศักด์ิ เดชคง. (2556). คู่มือการให้คำปรึกษาเพื่อสร้างแรงจูงใจในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ: โครงการพัฒนาการศึกษาวิจัยอย่างถูกต้องตามหลักจริยธรรมกลุ่มที่ปรึกษากรมสุขภาพจิต. กรุงเทพฯ : พรทรัพย์การพิมพ์จำกัด.
ธีรภาพ เสาทอง และคณะ. (2563). ผลของการปรับพฤติกรรมต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้. วารสารวิจัยสุขภาพและการพยาบาล. 36(3),19-32.
นงลักษณ์ ตุ่นแก้ว และคณะ. (2561). ผลของโปรแกรมปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตามแนวทาง 3อ.2ส.1ย. และการใช้ปิงปองจราจรชีวิต 7 สีต่อความรู้ พฤติกรรมสุขภาพและระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน. วารสารสมาคมพยาบาลแห่งประเทศไทยฯสาขาภาคเหนือ. 24(2),83-95.
นิตยา สุขชัยสงค์ และคณะ. (2562). การฝึกสติต่อพฤติกรรมการรับประทานอาหาร:การประยุกต์ใช้ในผู้ป่วยเบาหวาน.วชิรเวชสารอละวารสารเวชศาสตร์เขตเมือง. 63 (ฉบับเพิ่มเติม), 160-166.
ประเวช ตันติพิวัฒนสกุล. (2558). คู่มือจัดกิจกรรมกลุ่มเรียนรู้เพื่อปรับพฤติกรรมสุขภาพ สำหรับคลินิกเบาหวาน. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ : บริษัท ดูโอ โปรดักชั่น.
ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยและสมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย. (2560). แนวทางเวชสำหรับโรคเบาหวาน. กรุงเทพมหานคร:บริษัท ร่มเย็น มีเดียจำกัด.
ศูนย์การจัดการความรู้การดูแลทางสังคมจิตใจในระบบสาธารณสุข. (2562). คู่มือการฝึกสติแบบสั้นสำหรับผู้ป่วยโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs). นนทบุรี : ศูนย์การจัดการความรู้การดูแลทางสังคมจิตใจในระบบสาธารณสุข.
สมพร วัชระศิลป์. (2560). ศึกษารูปแบบวิธีคิดเชิงพุทธเพื่อปลุกเร้ากุศลในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของพยาบาลวิชาชีพ.วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์. 13(3),67-79.
อุไรวรรณ พานทอง และพัชราภรณ์ ขจรวัฒนากุล. (2563). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างพลังอำนาจต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองระดับ HbA1c และผลลัพธ์ทางคลินิก ในผุ้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมน้ำตาลไม่ได้.วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 30(1),14-24.
อุไรวรรรณ นนท์ปัญญา และจิราพร ไลนิงเกอร์. (2563). ผลของโปรแกรมเสริมสร้างสมรรถนะแห่งตนในการดูแลเท้าต่อพฤติกรรมการดูแลเท้าและการสูญเสียความรู้สึกที่เท้าในผู้ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2. 7(2),76-91.
American Diabetes Association. (2017). Cardiovascular disease and risk management. Diabetes Care, 40,75-87.
American Diabetes Association. (2017). Glycemic Targets. Diabetes Care. 40,48-56
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review. 84 (2),191–215.
Faul F,lder EE,Lang A-G, Buchner A. (2007) G* Power version 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavioral Research Methods. 39(2),175-191.
World Health Organization. (2014). Global status report on noncommunicable diseases. (WHO/NMH/NVL/15.1). World Health Organization.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคใต้)
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความในวารสารนี้มีลิขสิทธิ์โดยและเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons แบบแสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 ระหว่างประเทศ (CC BY-NC-ND 4.0)
สามารถอ่านและนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางวิชาการ เช่น การสอน การวิจัย หรือการอ้างอิง โดยให้เครดิตแก่ผู้เขียนและวารสารอย่างเหมาะสม
ห้ามใช้หรือดัดแปลงบทความโดยไม่ได้รับอนุญาต
ข้อความที่ปรากฏในบทความเป็นความคิดเห็นของผู้เขียนแต่เพียงผู้เดียว
ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อเนื้อหาและความถูกต้องของบทความของตนทั้งหมด
การนำไปใช้ซ้ำหรือเผยแพร่ซ้ำในรูปแบบอื่นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
