การวิเคราะห์มุมของหลอดเลือดสมองโป่งพอง และความเสี่ยงต่อการแตกของหลอดเลือดสมองโป่งพอง

บทคัดย่อ

บทนำ: หลอดเลือดสมองโป่งพองแตกเป็นภาวะที่รุนแรงทำให้เกิดอัตราทุพพลภาพ และมีอัตราตายสูง ผู้ป่วยมีโอกาสเสียชีวิตสูง ประมาณร้อยละ 30 ผู้ป่วยเสียชีวิตก่อนมาถึงโรงพยาบาลหรือหลังจากมาถึงโรงพยาบาลบาลไม่นาน ทั้งนี้ลักษณะที่ส่งผลต่อการแตกของหลอดเลือดสมองโป่งพอง ได้แก่ ขนาด ตำแหน่งที่เกิดการประเมิน aspect ratio และชนิดของหลอดเลือดสองโป่งพอง เนื่องจากยังไม่มีการศึกษา เรื่องมุมของหลอดเลือดสมองโป่งพองกับความสัมพันธ์ต่อความเสี่ยงของหลอดเลือดสมองโป่งพองแตก ผู้วิจัยจึงได้ทำการศึกษาความสัมพันธ์ดังกล่าว
วิธีการศึกษา: เป็นการศึกษาย้อนหลังภาคตัดขวางเชิงวิเคราะห์ (retrospective cross-sectional analytic study) ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองโป่งพอง ซึ่งได้รับการตรวจโดยการทำเอกซเรย์คอมพิวเตอร์หลอดเลือดสมอง หรือฉีดสีหลอดเลือดแดงเพื่อวินิจฉัยหลอดเลือดสมองโป่งพอง ณ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ระหว่างเดือน มกราคม 2562 ถึงเดือนธันวาคม 2564 ได้รวบรวมข้อมูลส่วนบุคคล ข้อมูลทางคลินิกจากเวชระเบียน และค่ามุมของหลอดเลือดสมองโป่งพองด้วยการวัดมุมโดยใช้โปรแกรมวัดมุมในคอมพิวเตอร์ จากภาพถ่ายเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ หลอดเลือดสมอง
ผลการศึกษา: ผู้ป่วยที่เข้าเกณฑ์การศึกษาทั้งหมด 152 คน เป็นหลอดเลือดสมองโป่งพองแตก 124 คน (ร้อยละ 81.6) และหลอดเลือดสมองโป่งพองที่ยังไม่แตก 28 คน (ร้อยละ 18.4) พบว่ามุมของหลอดเลือดสมองโป่งพองในการทำนายการแตกของหลอดเลือดสมองมีพื้นที่ใต้กราฟ ROC เท่ากับ 0.99 (95%CI: 0.98-1.0) และมุมของหลอดเลือดสมองโป่งพองที่ > 95 องศา มีความไว (sensitivity) ในการบ่งบอกโอกาสของหลอดเลือดสมองโป่งพองแตก เท่ากับร้อยละ 95.2 (95%CI: 89.8, 98.2) ความจำเพาะ (specificity) เท่ากับ ร้อยละ 96.4 (95%CI, 81.7, 99.9) แต่หากวิเคราะห์มุมของหลอดเลือดสมองโป่งพองตามนิยามของมุมแหลม (< 90 องศา) และมุมป้าน (≥ 90 องศา) พบมีความไวเท่ากับร้อยละ 100 (95%CI: 97.1, 100) ความจำเพาะเท่ากับร้อยละ 85.7 (95%CI: 67.3, 96.0) มุม > 95˚  มีค่าความเสี่ยง (prevalence risk) ต่อการเกิด intraoperative rupture 28.6% postoperative complication 26.9% และ postoperative death 14.3%
สรุปผลการศึกษา:  มุมของหลอดเลือดสมองโป่งพอง อาจมีผลต่อการแตกของหลอดเลือดสมองโป่งพอง โดยมุมป้านอาจจะเสี่ยงต่อการแตกของหลอดเลือดสมองโป่งพองมากกว่ามุมแหลม มุมของหลอดเลือดสมองโป่งพอง > 95 องศา จะมีค่าความไว ความจำเพาะดีที่สุดในการบอกโอกาสของการแตกของหลอดเลือดสมองโป่งพอง และอาจเสี่ยงต่อการเกิด intraoperative rupture สูงกว่ามุม ≤ 95˚